Vào ngày 3/7, Bộ Quốc phòng Nga đăng tải loạt video binh sĩ Nga cắm cờ tại nhiều điểm trong trung tâm thị trấn Kostyantynivka, tuyên bố đã chiếm được thị trấn chiến lược này. Tuy nhiên, tuyên bố nhanh chóng bị bác bỏ bởi các video định vị địa lý gần đây, lời khai từ binh sĩ Ukraine và bản đồ độc lập từ nhóm phân tích Deep State. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã chế nhạo tuyên bố này, thách thức Tổng thống Nga Vladimir Putin gặp ông tại thị trấn để đàm phán hòa bình nếu nơi đây thực sự do Moscow kiểm soát.

Diễn biến kéo dài hơn một năm: Từ thị trấn yên bình đến đống đổ nát

Tháng 7/2025, bản đồ Deep State cho thấy lực lượng Nga ở bên ngoài thị trấn, cố gắng đột nhập. Đường vào thị trấn được lót lưới đánh cá để bảo vệ giao thông khỏi drone tấn công. Một phóng viên CNN thăm thị trấn vào tháng 7/2025 ghi nhận đường phố nhộn nhịp dân thường, dù một số người ngại quay phim vì lo sợ bị trả thù nếu Nga chiếm đóng.

Đến tháng 11/2025, vùng xám (khu vực tranh chấp) tiến sát trung tâm thị trấn. Nga tăng cường không kích, các video cho thấy chung cư ở phía tây nam bốc cháy. Dù vậy, lực lượng Ukraine vẫn tự tin hiện diện tại trung tâm, với video Bộ Tổng tham mưu Ukraine đăng tải cảnh một sĩ quan đứng tại Quảng trường Chiến thắng vào tháng 11.

Cuối năm 2025, Nga đạt được những bước tiến lớn nhất, được Deep State ghi nhận vào tuần đầu năm 2026. Vùng xám tiến sâu vào thị trấn, hai mũi nhọn của Nga áp sát các đường tiếp cận chính. Hai yếu tố then chốt thúc đẩy tiến trình: tầm bay của drone tấn công ngày càng tăng, và các quan chức phương Tây xác nhận Nga chịu tổn thất lên tới 35.000 người chết hoặc bị thương mỗi tháng – con số khủng khiếp từ chiến thuật sóng người và drone Ukraine.

Đến tháng 2/2026, phốt pho trắng – loại vũ khí bị luật nhân đạo quốc tế cấm sử dụng trong khu dân cư – trút xuống các chung cư phía tây nam, cho thấy giao tranh ác liệt nhất ở ngoại ô. Ukraine vẫn đăng video chứng tỏ họ kiểm soát khu vực trung tâm phía nam.

Tháng 4/2026, video cho thấy nơi binh sĩ Ukraine đứng hồi tháng 11 giờ chỉ còn là đống đổ nát, đặt câu hỏi về giá trị kinh tế của những vùng đất Nga giành được.

Tháng 5/2026: 'Con đường sự sống' trở thành tử địa

Tháng 5/2026, CNN trải nghiệm sự thay đổi tầm với của drone Nga trong hành trình 5 giờ dọc theo đường chính vào Kostyantynivka. Con đường dài 5 km từ thị trấn Druzhkivka đến ngoại ô Kostyantynivka, được gọi là 'Con đường sự sống', đầy xác xe cháy đen do drone tấn công. Binh sĩ Ukraine phải liên tục nấp vào bụi rậm, hy vọng drone Nga bay qua. Một sĩ quan đã thiệt mạng trên đường chỉ vài ngày trước đó. Bản đồ cho thấy vùng xám đã ăn sâu vào thị trấn, lực lượng Nga thực sự có mặt ở phía tây nam.

Tháng 7/2026: Tuyên bố sai sự thật và sự thật trên chiến trường

Hai tháng sau, quân đội Nga tuyên bố chiếm được thị trấn và đăng video làm bằng chứng. Tuy nhiên, bản đồ ngày 3/7 cho thấy họ vẫn chưa kiểm soát được phần lớn thị trấn. Một tuần sau tuyên bố, Quân đoàn 19 Ukraine đăng video trên Telegram cho thấy drone của họ tấn công lực lượng Nga trong đống đổ nát, tiêu diệt một 'kẻ chiếm đóng'. Bài đăng viết: 'Kẻ thù vẽ chiến thắng trên màn hình, nhưng thực tế chúng bị tiêu diệt bởi các đơn vị của chúng tôi. Thành phố đứng vững. Phòng thủ tiếp diễn.'

Kostyantynivka chỉ rộng 66 km², trong khi lãnh thổ Nga rộng 17 triệu km². Cuộc chiến kéo dài hơn một năm cho thấy nghịch lý: Nga có thể chiếm được thị trấn với cái giá khủng khiếp, nhưng những chiến thắng nhỏ bé ấy phơi bày điểm yếu trong kế hoạch chiến tranh của Putin – liệu ông có thể duy trì niềm tin của công chúng Nga vào một cuộc xung đột mà những thành tựu nhỏ nhất cũng phải tuyên bố sai sự thật?

Ý nghĩa chiến lược và tương lai

Kostyantynivka có tầm quan trọng chiến lược nhất định: chiếm được nó sẽ giúp Moscow tiến gần hơn đến các trung tâm dân cư cuối cùng của vùng Donbas mà Putin khao khát – Kramatorsk và Sloviansk. Nhưng việc chiếm cả hai thị trấn này có thể đòi hỏi một cuộc chiến kéo dài và tàn khốc tương tự, khiến mục tiêu chiến tranh quan trọng này khó đạt được trong ít nhất một năm nữa.

Theo CNN

Ảnh: Ahmed akacha / Pexels