Trong một cuộc xung đột nghiêm trọng với đối thủ ngang tầm, các nước phương Tây không thể trông chờ vào sự an toàn của hậu phương khi quân đội của họ chiến đấu ở nước ngoài, Phó Tư lệnh tối cao NATO Sir John Stringer cảnh báo với Business Insider ngày 14/6. Các mối đe dọa từ trên không ngày càng nhiều và có thể vươn xa hơn nhiều so với lần cuối phương Tây đối đầu với một đối thủ có năng lực tương tự.

Những mối đe dọa mới: Từ tên lửa tầm xa đến UAV giá rẻ

Sir John Stringer, Phó Tư lệnh tối cao NATO, chỉ ra rằng ngoài các mối đe dọa từ máy bay truyền thống, tên lửa mạnh mẽ và máy bay không người lái (UAV) tầm xa giá rẻ giờ đây có thể đe dọa những nơi từng được coi là an toàn ở hậu phương. Trong Chiến tranh Lạnh, nhiều vũ khí tầm xa có tầm bắn chỉ vài trăm km, nhưng hiện tại tầm bắn đã lên tới hàng nghìn dặm. Ông nhấn mạnh: “Đó không chỉ là những thứ đắt tiền phóng từ máy bay ném bom hạng nặng”, mà còn là các hệ thống không người lái giá rẻ.

Kỷ nguyên chiến tranh chống nổi dậy đã kết thúc

Stringer cho biết phương Tây đã có ít nhất 20 năm tham gia các chiến dịch chống nổi dậy. Đối với Anh, điều đó có nghĩa là “chúng tôi triển khai quân cách Vương quốc Anh 2.000 hoặc 3.000 dặm, chiến đấu và sau đó quay trở lại một khu vực hậu phương rất an toàn gọi là Vương quốc Anh”. Ông kết luận: “Những ngày đó, đáng buồn thay, cũng đã qua”.

Hậu phương không còn là nơi trú ẩn an toàn

Cảnh báo không chỉ đơn thuần là các nước NATO có thể bị tấn công trong một cuộc chiến tương lai. Các lực lượng phương Tây từ lâu đã biết rằng những đối thủ mạnh hơn có thể đe dọa các thành phố, căn cứ, cảng và cơ sở hạ tầng trong một cuộc xung đột lớn. Vấn đề hiện nay là UAV tầm xa giá rẻ, tên lửa, phá hoại và các cuộc tấn công đường không ồ ạt khiến hậu phương không còn chỉ dễ bị tổn thương về mặt lý thuyết, mà có thể thường xuyên bị tranh chấp. Phương Tây có thể không có đủ khả năng phòng thủ để bảo vệ mọi thứ một cách đầy đủ, đòi hỏi những lựa chọn khó khăn.

Bài học từ cuộc chiến Ukraine

Cuộc chiến của Ukraine chống lại Nga đã cho thấy rủi ro đối với phương Tây. Xung đột này chứng kiến nhiều UAV được sử dụng hơn bất kỳ cuộc xung đột nào trước đây, với các UAV tầm xa có thể được phóng hàng trăm chiếc trong một đêm. Tên lửa tầm xa cũng được phóng với quy mô mà phương Tây chưa từng phải đối mặt. Chiến dịch “Mạng nhện” của Ukraine, trong đó họ đưa UAV vào Nga và tấn công các sân bay, đã phá hủy 41 máy bay chiến đấu của Nga, gây thiệt hại ước tính 7 tỷ USD. Các quan chức quân sự hiện tại và cựu quan chức cho rằng phương Tây phải nghiên cứu kỹ chiến dịch đó như một loại chiến thuật và mối đe dọa mới.

Quan điểm của các quan chức phương Tây

Stringer lặp lại nhận xét của ông tại Viện Dịch vụ Hoàng gia Anh năm 2023: “Nếu bạn đang tìm cách bảo vệ những gì bạn có, những khái niệm về ‘nhà’ và ‘xa’ và các khu vực hậu phương an toàn, v.v., không còn nữa”. Tổng thư ký NATO Mark Rutte năm ngoái nói: “Mặt trận quê nhà và tiền tuyến giờ là một. Chiến tranh không còn được tiến hành ở khoảng cách xa – xã hội và quân đội của chúng ta cùng chịu chung số phận”. Chiến lược An ninh Quốc gia 2025 của chính phủ Anh cảnh báo “lần đầu tiên sau nhiều năm, chúng ta phải tích cực chuẩn bị cho khả năng đất nước Anh bị đe dọa trực tiếp, có thể trong một kịch bản chiến tranh”.

NATO và thách thức phòng không

NATO đang đầu tư mạnh vào phòng không, nhưng có sự tồn đọng sản xuất và các rào cản khác để xây dựng đủ tên lửa đánh chặn, cảm biến và bệ phóng ở quy mô mà một cuộc chiến lớn đòi hỏi. Các quan chức quân sự, bao gồm cả ở Mỹ, cho rằng việc kiểm soát bầu trời mà lực lượng phương Tây từng dựa vào trong các cuộc xung đột có thể không còn khả thi trong các cuộc chiến tương lai. Stringer nói rằng khối lượng vũ khí giá rẻ mới có sẵn cho nhiều tác nhân đe dọa có nghĩa là “những ngày nghĩ rằng bạn có thể ngồi lại và phản ứng, đánh chặn mọi mối đe dọa bằng các phương tiện truyền thống như máy bay phản lực và tên lửa đất đối không” đã qua. Vấn đề là số lượng: nếu đối thủ có thể phóng nhiều UAV và tên lửa hơn mức người phòng thủ có thể bắn hạ với chi phí hợp lý, các nước phương Tây có thể phải đưa ra những lựa chọn khó khăn về những gì được bảo vệ – và những gì không.

Mối đe dọa 360 độ

Nga là mối quan tâm trước mắt nhất của NATO, nhưng không phải là mối đe dọa tầm xa duy nhất định hình kế hoạch của phương Tây. Mỹ cảnh báo rằng kho vũ khí tầm xa đang phát triển của Trung Quốc có thể đe dọa trực tiếp đến lãnh thổ Mỹ, cũng như các lãnh thổ và căn cứ của Mỹ gần đó. Stringer cho biết các mối đe dọa đang gia tăng từ nhiều khu vực và “NATO đúng đắn khi nói về mối đe dọa đối với châu Âu ở 360 độ”.

Theo Business Insider

Ảnh: MatteoBaronti / Pixabay