Ngày 28/7, Pakistan lên án các cuộc tấn công của lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn nhằm vào tàu dầu Saudi tại Biển Đỏ, đồng thời cảnh báo bất kỳ mối đe dọa nào đối với lợi ích hàng hải của Pakistan trong khu vực có thể bị đáp trả bằng "sử dụng vũ lực hợp pháp". Tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Pakistan diễn ra sau khi Houthi phóng tên lửa vào miền nam Saudi Arabia tuần trước, khiến Riyadh chịu áp lực ngày càng lớn.

Hiệp ước phòng thủ chung và quan hệ chiến lược Pakistan-Saudi

Pakistan và Saudi Arabia duy trì mối quan hệ quân sự và chiến lược chặt chẽ trong nhiều thập kỷ, với các tướng lĩnh và cố vấn Pakistan thường xuyên hỗ trợ vương quốc này. Tháng 9/2025, hai nước ký kết hiệp ước phòng thủ chung, bao gồm điều khoản "an ninh tập thể" – theo đó, một cuộc tấn công vào một nước được coi là tấn công vào cả hai. Bộ Ngoại giao Pakistan khẳng định "cam kết không lay chuyển" với hiệp ước này sau vụ tấn công mới nhất của Houthi.

Quan hệ phức tạp với Iran – Bài toán ngoại giao cho Islamabad

Bên cạnh mối quan hệ với Saudi, Pakistan cũng có quan hệ với Iran và từng đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Tehran và Washington nhằm kết thúc chiến tranh Iran. Bất kỳ hành động quân sự nào chống lại lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn có thể đặt Islamabad vào một trong những tình huống chính sách đối ngoại phức tạp nhất trong nhiều năm. Các nhà phân tích nhận định, việc Pakistan hỗ trợ quân sự cho Saudi có thể làm rạn nứt quan hệ với Iran, vốn đã được cải thiện sau giai đoạn căng thẳng chưa từng có vào năm 2024, khi hai nước trao đổi tấn công tên lửa xuyên biên giới. Kể từ đó, hai bên tái thiết quan hệ ngoại giao và tăng cường hợp tác chống các nhóm vũ trang.

Khả năng hỗ trợ quân sự của Pakistan: Phòng thủ hay tấn công?

Nếu Saudi Arabia kêu gọi hỗ trợ, các nhà phân tích cho rằng Pakistan sẽ tập trung vào bảo vệ lợi ích của Riyadh thay vì tham gia các chiến dịch tấn công. Ayesha Siddiqa, chuyên gia phân tích quân sự Pakistan và nghiên cứu viên cao cấp tại King's College London, nói với DW rằng "ưu tiên là cam kết phòng thủ, vì mở rộng hoạt động ở Biển Đỏ có thể quá rủi ro". Hình thức hỗ trợ có thể bao gồm chia sẻ thông tin tình báo, hợp tác phòng không, giám sát hàng hải và bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng của Saudi. Tuy nhiên, Michael Kugelman, nghiên cứu viên cao cấp tại Hội đồng Đại Tây Dương, nhận định Pakistan khó có thể cung cấp vũ khí hay binh lính, vì Islamabad muốn ngăn leo thang khu vực và duy trì vai trò trung gian hòa giải. Trước đó, một quan chức Pakistan phủ nhận thông tin cho rằng binh sĩ nước này đã có mặt tại Yemen hỗ trợ Saudi, dù chuyên gia Farea Al-Muslimi từ Chatham House khẳng định điều ngược lại.

Saudi Arabia có leo thang quân sự?

Saudi Arabia đã kiềm chế đáng kể kể từ khi kết thúc chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Yemen. Tuy nhiên, các cuộc tấn công lặp đi lặp lại vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ và tàu thương mại có thể buộc Riyadh phải phản ứng mạnh mẽ hơn. Al-Muslimi cảnh báo: "Các cuộc tấn công tiếp diễn của Houthi vào tàu Saudi có thể khiến Riyadh từ bỏ sự kiềm chế và phát động phản ứng quân sự." Tuy nhiên, Siddiqa cho rằng Saudi hiện chưa chắc có đủ năng lực để chiến đấu kéo dài với Houthi, và không kích đơn thuần khó đạt được mục tiêu bảo đảm an ninh. Các nhà phân tích nhất trí rằng Islamabad sẽ ủng hộ an ninh hàng hải và tự do hàng hải, tránh tấn công trực tiếp vào mục tiêu Houthi trong bối cảnh xung đột Mỹ-Iran đang rình rập. Nhưng nếu xung đột Biển Đỏ leo thang, việc giữ trung lập sẽ ngày càng khó khăn do áp lực từ cả Riyadh và Tehran.

Theo Dw

Ảnh: Quiet Pixels / Pexels