Nga có giúp Iran nhắm mục tiêu các cơ sở CIA ở vùng Vịnh?

Các báo cáo về việc Iran nhắm mục tiêu vào các cơ sở của CIA lần đầu tiên xuất hiện trong những ngày đầu của cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran. Ba ngày sau khi chiến tranh bắt đầu, vào ngày 3/3, tờ The Washington Post đưa tin, theo hai nguồn tin quen thuộc với vấn đề, rằng một trạm CIA trong đại sứ quán Mỹ ở Riyadh đã bị nhắm mục tiêu. Vào ngày 6/3, CNN dẫn nguồn tin tình báo Mỹ cho biết Moscow đã giúp Tehran xác định vị trí nhân viên và máy bay Mỹ ở vùng Vịnh.

Bằng chứng mới về sự tham gia của Nga

Gần đây hơn, hãng tin Reuters hôm thứ Tư (22/7) đưa tin rằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) của Iran vào các cơ sở CIA, đặc biệt là vào đại sứ quán ở Saudi Arabia, đã thúc đẩy tình báo Mỹ điều tra khả năng Nga có liên quan. Các báo cáo cho thấy hiệu quả và độ chính xác của các cuộc tấn công có thể là bằng chứng cho thấy sự hỗ trợ từ Moscow.

Nicole Grajewski, trợ lý giáo sư tại Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế của Sciences Po ở Paris, giải thích rằng sự tham gia của Nga trong việc nhắm mục tiêu của Iran là một giả thuyết “thực tế”. “Đây là điều đã bị nghi ngờ bởi vì nhiều cuộc tấn công mà Iran thực hiện tiên tiến hơn nhiều so với những gì họ từng làm trước đây”, Grajewski nói với Al Jazeera. “Iran không có năng lực không gian tốt, không giống như Nga. So với Nga, Iran không có đủ vệ tinh quân sự cấp cao cho những việc cơ bản… có vẻ như họ đã đạt được một số thỏa thuận với người Nga.” Tuy nhiên, bà giải thích rằng Iran có mạng lưới thu thập thông tin tình báo con người riêng, vốn “thường bị bỏ qua” khi nói đến các mục tiêu mà nước này lựa chọn trong khu vực.

Quan hệ quân sự Nga-Iran ngày càng sâu sắc

Giữa chiến tranh và các lệnh trừng phạt, Moscow và Tehran đã tăng cường quan hệ quân sự. Trong khi nhiều nhà phân tích cho rằng mối quan hệ giữa hai nước ít mang tính đồng minh hơn là một cuộc hôn nhân thuận lợi để chống lại phương Tây, Grajewski không đồng ý. “Cả hai đều coi mình là những tác nhân đối mặt với các mối đe dọa tương tự trên trường toàn cầu, và sự hợp tác của họ thực sự đã tăng cường kể từ cuộc chiến ở Ukraine, và thậm chí còn hơn thế nữa gần đây. Họ phụ thuộc lẫn nhau nhiều hơn”, bà nói.

Cuộc xâm lược Ukraine của Nga vào tháng 2/2022 đã kéo hai bên xích lại gần nhau hơn về mặt quân sự sau khi Tehran cung cấp cho Moscow các vũ khí quan trọng, đáng chú ý nhất là máy bay không người lái Shahed và tên lửa đạn đạo Fateh-110, để hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Nga. Năm ngoái, hai bên đã ký một Hiệp ước Đối tác Chiến lược Toàn diện kéo dài 20 năm, hứa hẹn tăng cường hợp tác quốc phòng. Tuy nhiên, tờ The Moscow Times đưa tin Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrey Rudenko đã nói trong một bài phát biểu trước Duma Quốc gia vào thời điểm đó rằng hiệp ước không có nghĩa là “thiết lập một liên minh quân sự với Iran hoặc hỗ trợ quân sự lẫn nhau”.

Nga cũng bị cáo buộc đã giúp Tehran cải thiện độ chính xác của Shahed-136 bằng cách cung cấp hệ thống dẫn đường chống nhiễu Kometa-M. Theo các báo cáo vào tháng 3, các mảnh vỡ được tìm thấy sau một cuộc tấn công của Iran nhằm vào một căn cứ của Lực lượng Không quân Hoàng gia Anh (RAF) ở Síp đã phát hiện hệ thống của Nga từ đống đổ nát của một máy bay không người lái Shahed-136. Nga đã bác bỏ một báo cáo của The Wall Street Journal về hệ thống Kometa-M trên máy bay không người lái của Iran, gọi đó là “tin giả”.

Tác động chiến lược và các cuộc tấn công gần đây

Grajewski giải thích rằng cuộc chiến của Mỹ với Iran phục vụ lợi ích của Moscow ở “một mức độ nào đó” vì nó làm chuyển hướng sự chú ý khỏi cuộc chiến Ukraine và có khả năng làm suy yếu sức mạnh toàn cầu của Mỹ. “Tôi nghĩ người Nga coi đây là một cuộc chiến rộng lớn hơn cho trật tự toàn cầu, và họ coi đây là một loạt sự kiện có thể dẫn đến sự suy tàn của Mỹ. Rõ ràng, họ không muốn thấy Iran sụp đổ, và vì vậy đó luôn là sự cân bằng tinh tế giữa việc để Iran một mình chống lại Mỹ, nhưng cũng đảm bảo rằng Iran có đủ hỗ trợ để tồn tại và chịu đựng một thời điểm rất khó khăn trong lịch sử của họ”, bà nói.

Gần đây hơn, Mỹ và Iran đã tăng cường trao đổi tấn công. Các cuộc không kích của Mỹ vào Iran đã tiếp diễn trong đêm thứ 12 liên tiếp, giết chết ít nhất hai người trong một cuộc tấn công vào cửa khẩu Shalamcheh trên biên giới với Iraq vào sáng thứ Năm (23/7). Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công vào nhiều quốc gia vùng Vịnh và Jordan trong những ngày gần đây.

Cuối cùng, Grajewski cho rằng các chiến thuật của Iran đang chứng tỏ có tác động lớn hơn đến tiến trình chiến tranh so với bất kỳ sự giúp đỡ tình báo nào của Nga. “Sự tham gia của Nga không phải là bước ngoặt cơ bản đối với người Iran. Iran đã có những khả năng này; họ đã phát triển một lực lượng máy bay không người lái rộng lớn, lực lượng tên lửa rộng lớn. Điều nó làm là mang lại cho Iran một chút lợi thế và cải thiện nó”, bà nói.

Theo Al Jazeera

Ảnh: Pexels User / Pexels