Phí bảo hiểm hàng hải qua eo biển Hormuz hiện cao gấp 4 lần mức trung bình 5 năm, trong khi eo biển Bab al-Mandeb cũng chứng kiến lượng tàu giảm 30% sau khi Houthi tuyên bố phong tỏa Saudi Arabia, đẩy chi phí vận tải biển leo thang. Theo báo cáo của S&P Global công bố ngày 22/7, chi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tại Hormuz đã tăng từ 1-3% giá trị thân tàu lên 7,5-10%. Cùng ngày, giá cước vận chuyển dầu thô từ Vịnh Arab đến Trung Quốc đạt 77,96 USD/tấn, gấp 4 lần mức trung bình 5 năm là 18,91 USD/tấn.

Diễn biến tại eo biển Hormuz

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 22/7 thông báo một vụ nổ đã làm bốc cháy một tàu chở dầu tại eo biển Hormuz sau khi tàu này cố gắng đi qua tuyến đường phía nam ngoài khơi Oman. IRGC tuyên bố ba tàu đang hoạt động theo lệnh của Mỹ và “có ý định đi qua tuyến đường đã được rải mìn ở phía nam eo biển Hormuz”. IRGC cảnh báo: “Eo biển Hormuz nằm dưới sự kiểm soát của chúng tôi và chừng nào những hành động xấu xa của Mỹ trong khu vực còn tiếp diễn, eo biển sẽ hoàn toàn bị đóng cửa, không tàu chở dầu nào được ra vào”.

Trước chiến tranh, ước tính 120-140 tàu qua eo biển mỗi ngày, khoảng một nửa là tàu chở dầu vận chuyển khoảng 20 triệu thùng/ngày. Vào thời điểm cao điểm của cuộc chiến với Iran, lưu lượng giao thông qua tuyến đường này giảm xuống chỉ còn 2 tàu/ngày. Ngày 21/7, có 10 tàu qua eo biển, giảm so với 16 tàu ngày 20/7, theo dữ liệu từ S&P Global.

Phí bảo hiểm tại Hormuz tăng mạnh

Phí bảo hiểm hàng hải cho các tàu qua eo biển Hormuz đã tăng vọt, do các công ty bảo hiểm ngần ngại bảo hiểm cho những hành trình dễ bị tấn công. Chi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tại đây trước đây chiếm 1-3% giá trị thân tàu, nay đã tăng lên 7,5-10%. Ngày 22/7, giá cước vận chuyển dầu thô từ Vịnh Arab đến Trung Quốc là 77,96 USD/tấn cho lô hàng 270.000 tấn, ổn định kể từ ngày 20/7. Trước đó, giá là 73,80 USD/tấn. Mức hiện tại gấp 4 lần trung bình 5 năm (18,91 USD/tấn). Mức đỉnh điểm vào tháng 3 là khoảng 140 USD/tấn, thấp nhất từ tháng 3 là hơn 60 USD/tấn vào đầu tháng 6. Với giá 77,96 USD/tấn, bảo hiểm cho một tàu chở 270.000 tấn có thể tốn khoảng 21 triệu USD.

Mỹ và Iran đã ký biên bản ghi nhớ (MoU) vào ngày 17/6 để gia hạn lệnh ngừng bắn và tiếp tục đàm phán hòa bình. Điều này dẫn đến thời gian đàm phán 60 ngày, khi các cuộc giao tranh quy mô lớn phần lớn lắng xuống cho đến tuần thứ hai của tháng 7, khi chúng nối lại.

Diễn biến tại eo biển Bab al-Mandeb

Eo biển Bab al-Mandeb nằm giữa Yemen về phía đông bắc và Djibouti cùng Eritrea ở vùng Sừng châu Phi về phía tây nam. Eo biển rộng 29 km (18 dặm) tại điểm hẹp nhất, giới hạn giao thông ở hai kênh cho tàu vào và ra, và thực tế do Houthi được Iran hậu thuẫn kiểm soát. Ngày 20/7, Houthi tuyên bố phong tỏa hải quân đối với Saudi Arabia. Ngày 22/7, Houthi tuyên bố tiến hành một chiến dịch lớn nhắm vào hai tàu chở dầu của Saudi là Encelia và Layla trên Biển Đỏ. Hãng thông tấn Saudi SPA xác nhận tàu Encelia bị trúng đạn. Houthi cho biết đã nhắm mục tiêu vào hai tàu này bằng tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái, gây ra những quả cầu lửa lớn và sự tàn phá. Houthi gọi đây là chiến dịch “ăn miếng trả miếng” chống lại Saudi Arabia, với khẩu hiệu “bao vây đáp trả bao vây”. Riyadh bác bỏ cáo buộc của Houthi rằng Saudi đã bao vây Yemen.

Theo báo cáo của S&P, hoạt động vận chuyển qua Bab al-Mandeb giảm mạnh 30% vào ngày 21/7, với tổng số tàu qua lại giảm xuống còn 29 tàu từ 41 tàu ngày 20/7.

Tác động đến phí bảo hiểm tại Bab al-Mandeb

Báo cáo của S&P dẫn lời Marcus Baker, Giám đốc toàn cầu về hàng hải, hàng hóa và logistics tại Marsh – một công ty quản lý rủi ro và bảo hiểm có trụ sở tại Mỹ – cho biết các công ty bảo hiểm đang tính phí cao hơn một chút cho rủi ro ở Biển Đỏ và nhận thức về rủi ro đã tăng lên, mặc dù không ở mức tương tự như tại eo biển Hormuz. Phí bảo hiểm cho tàu qua Bab al-Mandeb hiện ở mức 0,5% giá trị thân tàu, so với 0,1% đối với tàu đi qua Biển Đỏ gần phía tây Saudi Arabia – nơi tàu hướng đến kênh đào Suez, xa tầm bắn của Houthi.

Theo Al Jazeera

Ảnh: Pixabay / Pexels