Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 7/7 tuyên bố Washington sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Thổ Nhĩ Kỳ, vốn được áp đặt vào năm 2020 vì Ankara mua tên lửa phòng không S-400 của Nga, đồng thời bày tỏ sẵn sàng bán máy bay chiến đấu F-35 cho đồng minh NATO này. Tuyên bố được đưa ra trong chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ của Trump để dự hội nghị thượng đỉnh NATO, cuộc gặp đầu tiên của một tổng thống Mỹ sau 11 năm.

Động thái lớn từ Trump dành cho Erdogan

Động thái này được xem là cử chỉ lớn từ Trump dành cho Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan, người mà ông coi là đồng minh thân cận, đồng thời xóa bỏ một trở ngại lớn kéo dài trong quan hệ song phương. Trump phát biểu trước các phóng viên ngay trước cuộc gặp với Erdogan: “Chúng tôi sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt”. Ông cho biết Ngoại trưởng và Bộ trưởng Tài chính Mỹ đang làm việc về vấn đề này.

Bối cảnh trừng phạt và việc loại Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình F-35

Năm 2019, Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống S-400 từ Nga, khiến Washington áp đặt trừng phạt vào năm 2020 nhằm vào một công ty quốc phòng lớn của Thổ Nhĩ Kỳ và loại Ankara khỏi chương trình máy bay chiến đấu tàng hình F-35, nơi Thổ Nhĩ Kỳ từng là đối tác sản xuất. Quốc hội Mỹ đã thông qua luật cấm bán F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ chừng nào Ankara còn giữ S-400, với lý do hệ thống Nga gây rủi ro an ninh cho máy bay chiến đấu do Mỹ sản xuất.

Khả năng bán F-35 và giải pháp chuyển giao S-400

Trump tỏ ra lạc quan về khả năng bán F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ, dù không nói rõ giao dịch sẽ diễn ra thế nào trước các rào cản pháp lý. Ông nói: “Thổ Nhĩ Kỳ, theo nhiều cách, trung thành hơn nhiều so với các nước khác mà chúng tôi nghĩ là trung thành… Đó là một máy bay tuyệt vời, tốt nhất hiện nay. Và chắc chắn chúng tôi sẽ xem xét”. Theo hai nguồn tin quen thuộc với vấn đề, Trump dự kiến ủng hộ việc bán F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ. Một giải pháp đang được cân nhắc là chuyển hệ thống S-400 sang một nước thứ ba, dù thỏa thuận này chưa được ký kết. Hiện chưa rõ Nga có chấp nhận động thái này hay không, vì Moscow yêu cầu các nghĩa vụ người dùng cuối trong bán vũ khí.

Theo Defense News

Ảnh: WikiImages / Pixabay