Tập đoàn KNDS (Pháp-Đức) đã trình làng xe tăng chiến đấu chủ lực mới mang tên CAPINT (CAPacité INTérmédiaire) tại triển lãm Eurosatory diễn ra ở ngoại ô Paris trong tuần này. Đây là giải pháp thay thế tạm thời cho dòng xe tăng Leclerc của Pháp, khi nước này nhận thấy cần có một mẫu xe kế nhiệm trước khi chương trình xe tăng thế hệ mới MGCS (Main Ground Combat System) có thể sẵn sàng. Chương trình MGCS chung giữa Pháp và Đức hiện đang bị trì hoãn, trong khi châu Âu ngày càng ý thức về nhu cầu xe tăng và xe bọc thép hiện đại trước mối đe dọa từ Nga và sự suy giảm lòng tin vào hỗ trợ quân sự của Mỹ.

Bối cảnh ra đời CAPINT: MGCS trì hoãn, Pháp và Đức đối mặt khoảng trống năng lực

Châu Âu hiện có bốn hướng phát triển xe tăng chiến đấu chủ lực trong tương lai (không kể Vương quốc Anh), từ chương trình đa quốc gia đến phát triển quốc gia. Bức tranh đã trở nên phân mảnh hơn trong hai năm qua, khi các quốc gia ngày càng nhận thấy tính cấp bách của việc trang bị xe bọc thép thế hệ mới. Chương trình MGCS Pháp-Đức, bắt đầu từ năm 2017, được coi là tham vọng nhất nhưng hiện bị trì hoãn khoảng một thập kỷ và dự kiến chỉ đi vào hoạt động vào giữa thập niên 2040. Với sự chậm trễ này, cả Pháp và Đức đều đối mặt với khoảng trống năng lực. Riêng Pháp, dòng xe tăng Leclerc dự kiến sẽ ngừng hoạt động vào năm 2038.

MGCS được thiết kế như một 'hệ thống của các hệ thống', không chỉ có xe tăng chiến đấu chủ lực mà còn bao gồm các phương tiện có người lái và không người lái khác, đảm nhận các nhiệm vụ tác chiến điện tử, phòng không, hoặc làm bệ phóng drone, đạn tuần kích và vũ khí năng lượng định hướng. Song song đó, khoảng một chục quốc gia châu Âu (không kể Pháp) đang nghiên cứu phát triển theo chương trình MARTE (Main ARmored Tank of Europe), tập trung vào yêu cầu xe tăng giai đoạn sau năm 2040.

Trong bối cảnh phức tạp này, Pháp và Đức đều nhận ra họ cần xe tăng mới trước khi MGCS sẵn sàng. Đức đang phát triển Leopard 3 (còn gọi là Leopard 2AX), dự kiến có xe sẵn sàng chiến đấu vào đầu thập niên 2030. Về phía Pháp, hồi tháng 4/2026, Bộ trưởng Lực lượng Vũ trang Pháp Catherine Vautrin thông báo với quốc hội rằng Paris đã quyết định khởi động chương trình xe tăng 'trung gian' để giảm thiểu tác động từ sự chậm trễ của MGCS.

Thiết kế CAPINT: Tháp pháo Pháp trên khung gầm Leopard 2 Đức

Để đáp ứng yêu cầu của Pháp, KNDS đề xuất CAPINT, kết hợp tháp pháo và pháo chính của Pháp trên khung gầm xe tăng Leopard 2 của Đức – loại xe đang được sản xuất hàng loạt cho nhiều khách hàng. Nếu giải pháp này được chọn, một dây chuyền lắp ráp Leopard 2 mới có thể được thiết lập tại Pháp để đáp ứng nhu cầu.

Tháp pháo của CAPINT sẽ không có người lái và được trang bị pháo nòng trơn 120mm ASCALON do KNDS Pháp sản xuất. Kế hoạch cho phép tháp pháo có thể lắp pháo 140mm trong tương lai. Pháo 120mm ASCALON đã trải qua các cuộc thử nghiệm bắn với tháp pháo không người lái trên xe di động. Trong khi đó, phiên bản 140mm của ASCALON được dự kiến cho MGCS. Khác với các loại pháo cỡ nòng lớn hơn từng được đề xuất trước đây, pháo 120mm ASCALON có ưu điểm tương thích hoàn toàn với mọi loại đạn 120mm theo tiêu chuẩn NATO, giúp người vận hành duy trì và tận dụng kho đạn hiện có.

Ba thành viên kíp lái của CAPINT sẽ được bố trí trong một 'thành trì bọc thép' ở phía trước xe, được bảo vệ bởi giáp composite thụ động, giáp phản ứng nổ và hệ thống bảo vệ chủ động. Hệ thống bảo vệ chủ động do KNDS phát triển sẽ được phân bố xung quanh tháp pháo và thân xe, giúp các thiết bị phòng thủ có vùng phủ rộng hơn.

Lộ trình và tích hợp công nghệ MGCS

KNDS cho biết sẽ hoàn thiện xe tăng trình diễn CAPINT sớm nhất vào năm 2030. Nếu Pháp chấp thuận, lô sản xuất đầu tiên có thể được bàn giao vào năm 2035 và triển khai tới các đơn vị tiền tuyến vào năm 2037. CAPINT cũng được lên kế hoạch tích hợp một số hệ thống tiên tiến dành cho MGCS, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI) tích hợp đầy đủ, hệ thống bảo vệ thụ động/phản ứng/chủ động nói trên, khả năng chống drone, và khả năng tấn công tầm xa vượt tầm nhìn thẳng.

Một tính năng khác của MGCS có thể được đưa lên CAPINT là các phương tiện mặt đất không người lái (UGV) đi kèm. Theo MGCS, một hoặc hai loại 'cánh tay robot' được lên kế hoạch cho xe tăng tạm thời này. Các UGV này có thể di chuyển cùng tốc độ với xe tăng, nhưng đủ nhỏ để có giá thành hợp lý. Chi phí của chúng cũng sẽ được kiểm soát bằng cách cung cấp các mức độ bảo vệ thụ động khác nhau.

Nguy cơ đe dọa chương trình MGCS

Sự tập trung trở lại vào các chương trình xe tăng phản ánh sự hồi sinh của chiến tranh thiết giáp trên khắp châu Âu, phần lớn do bài học từ cuộc xung đột toàn diện của Nga tại Ukraine. Dù xung đột cho thấy tính dễ bị tổn thương của xe tăng trước drone, đạn tuần kích và vũ khí chống tăng chính xác, nó cũng nhấn mạnh rằng hỏa lực cơ động được bảo vệ tốt vẫn không thể thiếu trong các chiến dịch vũ trang hợp nhất. Kết quả là, các lực lượng châu Âu từng cắt giảm hoặc trì hoãn hiện đại hóa thiết giáp nay đang đầu tư mạnh vào xe tăng chiến đấu chủ lực mới và nâng cấp.

Tuy nhiên, nhu cầu cấp bách về xe tăng tạm thời ở cả Pháp và Đức, cùng với sự thúc đẩy CAPINT và Leopard 3/Leopard 2AX, có nguy cơ đe dọa chương trình MGCS. Giám đốc điều hành KNDS, Jean-Paul Alary, phát biểu tại cuộc họp báo ở Eurosatory hôm qua: 'Chúng tôi đang làm việc để tạo ra chiến trường của ngày mai. Có thể chiến trường của ngày mai, tham vọng của MGCS, sẽ đến sớm hơn một chút so với bản thân dự án.' Trong khi đó, theo Reuters, một phát ngôn viên chính phủ Đức bày tỏ nghi ngờ về tương lai của MGCS, cho rằng dự án sẽ tập trung vào các công nghệ 'độc lập với nền tảng' và không rõ liệu một xe tăng chung có còn được chế tạo hay không.

Tùy thuộc vào năng lực của các xe tăng tạm thời, quyết định của Pháp và/hoặc Đức rút khỏi chương trình MGCS phức tạp hơn có thể trở nên dễ dàng hơn. Nhiều khả năng cũng phụ thuộc vào hướng đi của chương trình MARTE, với khả năng các yêu cầu của MGCS có thể bị thay thế. Kinh nghiệm gần đây với Hệ thống Không chiến Tương lai châu Âu (FCAS) do Pháp-Đức dẫn đầu cũng cho thấy việc duy trì các chương trình như vậy đi đúng hướng khó khăn như thế nào, bất kể chúng cần thiết đến đâu.

Theo The War Zone

Ảnh: Anna Dub / Pexels