Chiến dịch Ukraine 40 ngày của Tổng thống Volodymyr Zelenskyy nhằm gây sức ép buộc Nga chấm dứt chiến tranh đã kết thúc trong tuần trước mà không đạt được mục tiêu, khi Tổng thống Nga Vladimir Putin vẫn không nhượng bộ và quân đội Nga mở đợt không kích dữ dội vào cơ sở hạ tầng Ukraine.
Trong bài phân tích đăng ngày 11/8, Al Jazeera nhận định Kyiv đang đối mặt với việc kho dự trữ tên lửa phòng không cạn kiệt. Chiến dịch kéo dài 40 ngày được thiết kế nhằm buộc Moscow chấp nhận các điều khoản của Ukraine thông qua các cuộc tấn công cường độ cao bằng tên lửa tầm xa, nhưng thực tế không mang lại kết quả như mong đợi.
Chiến dịch Ukraine 40 ngày nhằm mục tiêu gì?
Các tên lửa và máy bay không người lái của Ukraine đã nhắm vào các nhà máy lọc dầu của Nga, gây ra một cuộc khủng hoảng nhiên liệu nghiêm trọng tại Nga và đặc biệt gay gắt ở Crimea do Nga kiểm soát. Sau đó, lực lượng Ukraine chuyển trọng tâm sang các trung tâm hậu cần của sàn thương mại điện tử Wildberries, với hy vọng làm suy yếu hàng loạt doanh nghiệp liên quan và từ đó tác động tới lĩnh vực ngân hàng.
Theo Al Jazeera, chiến dịch còn nhằm tác động tới Tổng thống Mỹ Donald Trump khi được công bố ngay trước thượng đỉnh NATO tại Ankara hồi tháng 7, đi kèm chiến dịch truyền thông tuyên bố “xoay chuyển cục diện”. Tuy nhiên, các tuyên bố sau đó của Trump cho thấy ông không thay đổi quan điểm, thậm chí rút lại cam kết cấp giấy phép sản xuất tên lửa Patriot cho Ukraine.
Nga đáp trả ra sao?
Đáp lại chiến dịch của Ukraine, quân đội Nga mở các cuộc không kích dữ dội vào cơ sở hạ tầng Ukraine, khiến các cảng Biển Đen phải đóng cửa. Điều này gây tác động tàn phá đối với các doanh nghiệp xử lý hai mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Ukraine là ngũ cốc và quặng. Moscow cũng tiến hành các cuộc tấn công vào trung tâm hậu cần của các nhà bán lẻ lớn Epicentr và Rozetka, khiến hoạt động kinh doanh của các chủ sở hữu có ảnh hưởng chính trị gần như sụp đổ hoàn toàn.
Ngoài ra, quân đội Nga còn nhắm vào các trạm xăng và cả những xe bồn chở nhiên liệu của Ukraine. Trên chiến trường, Nga tiếp tục cuộc tấn công vào khu vực Sloviansk-Kramatorsk ở phía bắc tỉnh Donetsk, đồng thời xây dựng “vành đai an ninh” bằng cách chiếm thêm các vùng lãnh thổ dọc biên giới Nga-Ukraine ở phía bắc.
Vì sao chiến dịch Ukraine thất bại?
Moscow đã xoa dịu được cuộc khủng hoảng nhiên liệu trong những tuần gần đây và tăng cường hệ thống phòng không tại các cơ sở hạ tầng trọng yếu. Wildberries thích nghi bằng cách di dời trung tâm hậu cần sang Kazakhstan – quốc gia thuộc liên minh hải quan do Nga dẫn dắt. Các cuộc tấn công của Ukraine không tạo ra bất ổn chính trị hay làn sóng biểu tình chống chiến tranh như Kyiv kỳ vọng.
Về phía Mỹ, dự luật trừng phạt Nga đã được Thượng viện thông qua nhưng tương lai tại Hạ viện vẫn bấp bênh. Al Jazeera cho rằng ngay cả nếu dự luật trở thành luật, việc nó có thể thay đổi cục diện chiến trường theo hướng có lợi cho Ukraine vẫn là điều khó chắc chắn.
| Mục tiêu của Ukraine | Kết quả thực tế |
|---|---|
| Tấn công nhà máy lọc dầu Nga | Moscow khắc phục khủng hoảng nhiên liệu, tăng cường phòng không |
| Tấn công trung tâm hậu cần Wildberries | Sàn này di dời trung tâm sang Kazakhstan |
| Kích hoạt biểu tình chống chiến tranh | Không tạo ra bất ổn chính trị như mong đợi |
| Tác động tới Tổng thống Trump | Trump không đổi quan điểm, rút lại cam kết cấp phép sản xuất Patriot |
Ukraine đối mặt mùa đông khắc nghiệt nhất từ năm 2022
Theo Al Jazeera, Ukraine đang thiếu tên lửa cho hệ thống phòng không Patriot do cuộc chiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump chống Iran. Hệ quả là gần như mọi tên lửa Nga đều trúng mục tiêu trong loạt không kích mới nhất vào Kyiv và các thành phố khác. Kyiv có thể hứng chịu mùa đông khắc nghiệt nhất kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào năm 2022.
Các quan chức Ukraine lo ngại Nga sẽ phá hủy thêm cơ sở hạ tầng năng lượng cũng như hệ thống thoát nước và cấp nước, có thể khiến các thành phố trở nên không thể sinh sống. Trong bối cảnh đó, những thỏa hiệp đau đớn trên bàn đàm phán một lần nữa nổi lên như lối thoát duy nhất khỏi thảm họa quốc gia.
Trong cuộc cải tổ nội các giữa chiến dịch 40 ngày, Tổng thống Zelenskyy đã sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov – người khởi xướng các cuộc tấn công tầm trung và tầm xa vào Nga, đồng thời cách chức Phó Thủ tướng phụ trách hội nhập châu Âu Taras Kachka. Kachka trước đó cùng Ủy viên Liên minh châu Âu về Mở rộng Marta Kos soạn thảo kế hoạch cải cách 10 điểm về chống tham nhũng và pháp quyền. Tuy nhiên, quốc hội do ông Zelenskyy kiểm soát từ chối thông qua vì các cải cách có thể hạn chế quyền lực của tổng thống, trong bối cảnh nhóm thân cận của ông đang bị điều tra chống tham nhũng từ mùa thu năm ngoái.
Al Jazeera nhận định, bất chấp tuyên bố cứng rắn, ông Zelenskyy có thể đang hướng tới đàm phán. Nếu quyết định cầu hòa, ông cần loại bỏ nguy cơ bị luận tội và duy trì bộ máy an ninh kiểu Nga để ngăn chặn phản ứng gay gắt trước những điều khoản hòa bình không mấy dễ chịu. Ông cũng được củng cố bởi phản ứng xã hội khá yếu sau việc sa thải Bộ trưởng Fedorov.
Bối cảnh
Cuộc xung đột Nga-Ukraine bắt đầu từ cuộc xâm lược toàn diện của Nga năm 2022, kéo dài hơn bốn năm với chiến lược tiêu hao. Ukraine phụ thuộc lớn vào viện trợ quân sự và tài chính từ phương Tây, trong khi Nga duy trì cách tiếp cận được mô tả là “nhẫn tâm nhất quán”: Ukraine kháng cự càng lâu, thiệt hại càng lớn và mỗi nỗ lực leo thang gây thiệt hại thực sự cho Nga đều vấp phải phản ứng mạnh hơn. Chiến dịch 40 ngày được xem là nỗ lực mới nhất của Kyiv nhằm thay đổi tính toán của Moscow trước khi các cuộc đàm phán có thể diễn ra.
Theo Al Jazeera
Ảnh: tprzem / Pixabay
