Hiện tượng El Niño, với nhiệt độ mặt nước biển Thái Bình Dương tăng cao, được dự báo có 60% khả năng hình thành trong giai đoạn tháng 5-7/2026 theo NOAA (Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ). Các mô hình từ IRI (Viện Nghiên cứu Khí hậu và Xã hội thuộc Đại học Columbia) cho thấy xác suất tương tự trong ngắn hạn và hiện tượng có thể kéo dài đến cuối năm 2026 và đầu năm 2027.

Diễn biến nhiệt độ và cường độ El Niño

Các mô hình dự báo nhiệt độ mặt nước biển khu vực Niño 3.4 cho thấy nhiệt độ tăng mạnh vào cuối năm, có thể vượt quá 1,5°C trong tháng 10-11/2026, cho thấy một sự kiện mạnh hơn dự kiến ban đầu. Để được xác nhận chính thức, nhiệt độ phải duy trì trên +0,5°C trong các giai đoạn liên tiếp. Các hướng dẫn gần đây chỉ ra xác suất tương tự cho các kịch bản El Niño vừa, mạnh và rất mạnh bắt đầu từ cuối năm 2026.

Tác động đến các vùng trồng cà phê

Laleska Moda, chuyên gia phân tích thị trường tại Hedgepoint Global Markets, nhận định: “Các mặt hàng nông sản có thể đối mặt với rủi ro khí hậu cao hơn.” Đối với cà phê, El Niño có thể gây khó khăn cho sự phát triển của vụ 26/27 tại các khu vực sản xuất quan trọng như Trung và Nam Mỹ, Đông Nam Á và Đông Phi. “Các đợt nắng nóng kéo dài cũng có thể gây hại cho sự phát triển của cây,” bà nói thêm.

Tại Trung Mỹ, El Niño thường dẫn đến nhiệt độ trung bình cao hơn và lượng mưa dưới mức trung bình, đặc biệt trong tháng 7 và 8, khi quả cà phê vụ 26/27 đang phát triển. Hiện tượng này có thể ảnh hưởng chủ yếu đến Guatemala, Honduras và El Salvador. Trong nửa cuối năm, El Niño cũng có thể gây nhiệt độ cao hơn và xáo trộn lượng mưa ở Colombia, tác động đến vụ chính 26/27, trong khi một sự kiện mạnh hơn hoặc kéo dài đến đầu năm 2027 có thể gây hại cho vụ trung gian (mitaca).

Ở Đông Phi, hiện tượng này có xu hướng làm tăng nhiệt độ nhưng tác động khác nhau đến lượng mưa. Tại Ethiopia, nó có thể làm giảm lượng mưa từ tháng 6 đến tháng 9 và sau đó gây mưa quá mức, gây hại cho mùa thu hoạch. Tại Uganda, El Niño thường liên quan đến lượng mưa trên trung bình, làm tăng nguy cơ lũ lụt và sạt lở đất.

El Niño cũng có thể gây ra điều kiện khô hạn và nóng hơn ở Đông Nam Á và Ấn Độ, làm tăng nguy cơ sóng nhiệt. Ấn Độ có thể đối mặt với mùa gió mùa yếu hơn và ấm hơn, trong khi ở Indonesia và Việt Nam, tác động tập trung vào sự phát triển của các vụ mùa tương lai, đặc biệt nếu hiện tượng kéo dài đến năm 2027.

Triển vọng cho Brazil và thị trường

Tại Brazil, El Niño hoạt động có thể ban đầu làm giảm nguy cơ sương giá trong mùa đông 2026, nhưng sau đó gây ra thách thức trong quá trình phát triển vụ 27/28. Mặc dù hiện tượng này có tương quan ít hơn với lượng mưa tại các vùng cà phê chính, nó có thể làm trì hoãn mưa mùa xuân và ảnh hưởng tiêu cực đến chu kỳ sản xuất.

Dù dự kiến vụ mùa Brazil kỷ lục trong niên vụ 2026/27 có thể gây áp lực lên giá trong ngắn hạn, nhưng kịch bản thời tiết có thể hạn chế các biến động giảm sâu hơn. “Các tác động tiềm tàng của El Niño có thể hạn chế các điều chỉnh thị trường sâu hơn vào cuối năm,” Laleska Moda nhận định.

Theo Revistacultivar

Ảnh: Justinite / Pixabay