Bài viết đăng ngày 1/8/2026 trên Yahoo Finance UK khuyến nghị 5 điều không nên làm khi thị trường chứng khoán sụp đổ: bán tháo hoảng loạn, liên tục kiểm tra danh mục, quên mục tiêu dài hạn, dùng đòn bẩy và bỏ qua cơ hội mua cổ phiếu tốt với giá rẻ.

Bài viết được đưa ra trong bối cảnh nhiều nhà đầu tư lo ngại về nguy cơ bong bóng AI và định giá cao của thị trường Mỹ. Tác giả cho rằng chỉ số FTSE 100 của Anh dù không bị định giá quá cao và có mức tiếp xúc hạn chế với AI, vẫn khó tránh khỏi tác động nếu thị trường Mỹ lao dốc. Câu nói "Khi Mỹ hắt hơi, thế giới bị cảm lạnh" được dùng để minh họa cho mức độ lan tỏa của rủi ro.

Trong thị trường chứng khoán sụp đổ: không bán tháo hoảng loạn, không kiểm tra danh mục liên tục

Theo tác giả, điều quan trọng nhất trong một đợt sụp đổ là giữ bình tĩnh, vì hoảng loạn làm mờ phán đoán và dễ dẫn đến những quyết định sai lầm. Nhìn dài hạn, lịch sử cho thấy thị trường đã trải qua nhiều đợt khủng hoảng, nhưng cuối cùng luôn hồi phục và thiết lập các mức cao kỷ lục mới. Tác giả thừa nhận việc giữ bình tĩnh là điều dễ nói hơn làm, nhưng nhấn mạnh rằng đây là nền tảng để đưa ra quyết định đúng đắn.

Liên quan đến việc kiểm tra danh mục, tác giả khuyên không nên liên tục nhìn vào bảng điện tử trong lúc thị trường lao dốc, khi mà các cổ phiếu có thể giảm tới -11% hay -17% chỉ trong một phiên. Hình ảnh "biển đỏ" trước mắt không giúp ích gì, mà chỉ gây căng thẳng và kiệt quệ cảm xúc. Thay vào đó, nhà đầu tư có thể tập trung vào những việc khác như chạy bộ, bơi lội hoặc xem một bộ phim dài tập đang định xem trên Netflix.

Giữ vững mục tiêu dài hạn và tránh dùng đòn bẩy

Một nguyên tắc quan trọng khác là không đánh mất mục tiêu dài hạn. Nhà đầu tư cần nhớ lý do ban đầu khi tham gia thị trường là để tạo dựng tài sản qua thời gian. Theo tác giả, không thể đạt được điều này mà không trải qua một hoặc vài đợt sụp đổ; đó được xem như "cái giá phải trả" để tham gia vào thị trường chứng khoán.

Tác giả cũng tránh sử dụng đòn bẩy – tức dùng đòn bẩy là vay nợ để khuếch đại lợi nhuận. Lý do rất đơn giản: điều này có thể làm tăng khoản lỗ. Bài viết kể lại một đồng nghiệp cũ từng mất tiền khi một cổ phiếu penny rủi ro lao dốc, nhưng vẫn tin vào triển vọng của khoản đầu tư nên vay tiền để gỡ gạc. Kết cục, theo tác giả, là không tốt đẹp.

Tận dụng cơ hội mua cổ phiếu chất lượng với giá rẻ

Mặc dù vậy, thị trường sụp đổ cũng là thời điểm lý tưởng để săn tìm cổ phiếu giá hời, miễn là đó là cổ phiếu chất lượng cao – điều không đúng với hầu hết cổ phiếu penny. Tác giả gợi ý một cổ phiếu trong FTSE 100 đáng xem xét khi thị trường suy yếu mạnh là Scottish Mortgage Investment Trust (LSE:SMT). Quỹ này đã có thành công lớn trong việc tìm kiếm và đầu tư vào các công ty tăng trưởng chuyển đổi.

Ý nghĩa với nhà đầu tư Việt Nam

Những nguyên tắc trên không chỉ giới hạn ở thị trường quốc tế mà còn có giá trị tham khảo cho nhà đầu tư Việt Nam, những người cũng phải đối mặt với các đợt điều chỉnh mạnh của thị trường chứng khoán trong nước. Việc giữ bình tĩnh, duy trì tầm nhìn dài hạn và hạn chế sử dụng đòn bẩy là những bài học quan trọng giúp bảo toàn vốn trong giai đoạn biến động. Nhà đầu tư Việt Nam cũng nên tránh việc liên tục theo dõi danh mục để giảm căng thẳng tâm lý không cần thiết.

Theo Yahoo Finance UK

Ảnh: Leeloo The First / Pexels