Ngày 26/7/2026, UNHCR – Cơ quan Tị nạn Liên Hợp Quốc – chính thức bổ nhiệm Wenyen Gabriel, vận động viên bóng rổ chuyên nghiệp và tuyển thủ Olympic người Nam Sudan, làm Đại sứ thiện chí. Gabriel là cầu thủ bóng rổ đầu tiên trong lịch sử đảm nhận vai trò này.

Hành trình từ người tị nạn đến ngôi sao bóng rổ

Wenyen Gabriel sinh ra tại Khartoum, Sudan (nay là Bắc Sudan), trong một gia đình chạy trốn nội chiến ở miền nam Sudan. Khi còn nhỏ, anh cùng gia đình tị nạn sang Ai Cập, sau đó được tái định cư tại Mỹ lúc hai tuổi. Gabriel giành học bổng bóng rổ vào Đại học Kentucky và sau đó thi đấu tại NBA cho Los Angeles Lakers và Portland Trail Blazers. Năm 2024, anh khoác áo đội tuyển Nam Sudan tham dự Olympic Paris – lần đầu tiên đất nước này góp mặt tại Thế vận hội, một vòng tròn đầy đủ cho người bắt đầu cuộc đời là một người tị nạn.

Hoạt động nhân đạo và vai trò mới

Từ năm 2022, Gabriel đã hỗ trợ người tị nạn và UNHCR, lần đầu trở về Nam Sudan để chứng kiến tình hình nhân đạo và vận động cho những người buộc phải rời bỏ nhà cửa. Trước khi được bổ nhiệm, anh trở lại Maban, Nam Sudan, gặp gỡ những người tị nạn chạy trốn xung đột từ Sudan láng giềng. Hơn 220.000 người tị nạn Sudan đang sống cùng cộng đồng sở tại ở Maban. Tại đây, Gabriel khánh thành một sân bóng rổ mới ở Trại tị nạn Doro và tổ chức một lớp huấn luyện bóng rổ cho thanh thiếu niên, nhấn mạnh vai trò của thể thao trong việc thúc đẩy hy vọng, hòa nhập và cơ hội.

Phát biểu nhân dịp bổ nhiệm

Gabriel chia sẻ: “Gia đình tôi buộc phải chạy trốn chiến tranh. Cuộc sống chúng tôi thay đổi vì tìm được nơi an toàn. Tôi đã có thể đi học, chơi thể thao và mơ về tương lai. Bây giờ, với tư cách là Đại sứ thiện chí, tôi có thể giúp vận động cho những người buộc phải rời bỏ nhà cửa và nhắc nhở thế giới rằng không ai chọn trở thành người tị nạn. Trở thành người tị nạn chỉ nên là một chương trong cuộc đời, không bao giờ là kết thúc câu chuyện.”

Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn Barham Salih hoan nghênh Gabriel: “Nhân kỷ niệm 75 năm Công ước về người tị nạn trong tuần này, câu chuyện của Wenyen là lời nhắc nhở mạnh mẽ về tầm quan trọng của bảo vệ người tị nạn. Anh thể hiện sự kiên cường và tiềm năng của những người buộc phải rời bỏ nhà cửa khi được đảm bảo an toàn và cơ hội xây dựng lại cuộc sống.”

Kỷ niệm 75 năm Công ước về người tị nạn

Việc bổ nhiệm Gabriel diễn ra khi UNHCR và các đối tác trên thế giới đánh dấu 75 năm Công ước về người tị nạn vào ngày 28/7/2026, tái khẳng định cam kết bảo vệ những người buộc phải chạy trốn và giúp họ xây dựng lại cuộc sống. Gabriel phát biểu: “Trở thành Đại sứ thiện chí UNHCR khi thế giới kỷ niệm cột mốc này có ý nghĩa sâu sắc đối với tôi. Tôi là bằng chứng sống cho thấy lời hứa an toàn của Công ước có thể thay đổi cuộc đời. Nó đã thay đổi cuộc đời tôi. Khi lời hứa này đang bị đe dọa, tôi cam kết đứng về phía người tị nạn cho đến khi mọi người đều an toàn.”

Theo UNHCR - The UN Refugee Agency

Ảnh: lecreusois / Pixabay