Lorenzo Lipari, 13 tuổi, mắc teo cơ tủy sống (AME) type 3, là cầu thủ trẻ nhất của đội tuyển Argentina dự World Cup Powerchair 2026 tại Công viên Olympic Buenos Aires từ 17 đến 24/10. Giải quy tụ 10 đội tuyển; trước đó, cậu từng cùng Argentina đoạt ngôi á quân Copa America Powerchair 2025 tại Phoenix, Mỹ.

Hành trình của Lorenzo Lipari tới đội tuyển Argentina

Lorenzo Lipari là cậu bé đến từ Córdoba. Những năm đầu đời, cậu đi lại không vững, ngã thường xuyên và leo cầu thang vất vả hơn hẳn bạn cùng lứa. Bác sĩ chấn thương chỉnh hình ban đầu cho rằng cậu bị bàn chân bẹt và kê đế lót; mãi sau, một bác sĩ thể thao mới gợi ý gia đình đưa cậu đến chuyên khoa thần kinh. Chỉ với bài tập ngồi xuống rồi đứng lên – buộc phải chống tay vào chân, còn gọi là dấu hiệu Gowers – bác sĩ đã yêu cầu xét nghiệm gene.

Kết quả xác định Lorenzo mắc teo cơ tủy sống (AME) type 3, bệnh di truyền hiếm gặp do đột biến gen SMN1, khiến tế bào thần kinh vận động bị tổn thương và cơ yếu dần. Theo số liệu chính thức, Argentina ghi nhận khoảng 31 ca mắc mới mỗi năm. Thời điểm đó chưa có phương pháp điều trị làm thay đổi diễn tiến của bệnh, nhưng bác sĩ vẫn dặn gia đình nuôi hy vọng vì nghiên cứu điều trị đang được tiến hành.

Thuốc đến khi Lorenzo lên 7, sau khi cậu đã mất khả năng đi lại. Mẹ cậu, Paula, kể: “Khi bắt đầu dùng thuốc, con đã không còn đi bộ, nhưng chúng tôi cảm thấy vẫn kịp. Giờ con cử động được toàn thân, chỉ đơn giản là không đi lại nữa. Bệnh ngừng tiến triển và cơ bắp không tiếp tục teo.” Từ đây, những dự án và giấc mơ bắt đầu nảy nở, trong đó bóng đá nhanh chóng chiếm vị trí trung tâm – gia đình Lorenzo vốn luôn gắn bó với trái bóng khi người chú của cậu từng chơi chuyên nghiệp cho Belgrano de Córdoba.

Cơ hội đến khi một người cha có con mắc AME phát hiện qua mạng xã hội rằng Córdoba có đội bóng xe lăn điện Titanes. “Khi biết có bóng đá thích ứng, tôi thấy như được thực hiện ước mơ. Tôi tới buổi tập đầu tiên và không bao giờ ngừng chơi”, Lorenzo nhớ lại. Dù hồi nhỏ thần tượng các thủ môn, cậu sớm nhận ra mình thích tấn công và ghi bàn; hiện tại, Lorenzo đá tiền đạo cho Titanes và là cầu thủ trẻ nhất của đội tuyển Argentina.

Powerchair là bộ môn gì và Argentina đang ở đâu?

Powerchair là môn bóng đá thích ứng dành cho người khuyết tật, chơi 4 đấu 4 trên sân bóng rổ; cầu thủ đẩy bóng bằng tấm kim loại bảo vệ lắp phía trước xe lăn điện thiết kế riêng cho thi đấu. Ở Argentina, bộ môn này vẫn còn mới với số đội ít, phân bố tại Córdoba, Buenos Aires, Mar del Plata, Mendoza và Villa María – kém xa sự phát triển của Pháp, Anh hay Mỹ.

Sự tiến bộ của đội tuyển Argentina gắn liền với HLV người Anh, người từng cùng đội tuyển Anh giành ngôi á quân thế giới. “Trước đây chúng tôi chơi trực diện hơn. Ông ấy dạy chúng tôi luân chuyển bóng, phối hợp và suy nghĩ nhiều hơn về từng đợt tấn công. Ông ấy thay đổi rất nhiều cách chơi của đội”, Lorenzo giải thích. Vị HLV này còn bày tỏ mong muốn đưa Lorenzo sang Anh thi đấu khi cậu đến tuổi trưởng thành.

Thách thức không chỉ nằm ở chuyên môn. Mỗi chiếc xe lăn thi đấu có thể vượt mức 10.000 USD, chi phí thay bánh, thay pin là khoản đầu tư thường xuyên. Hiện đội tuyển Argentina chỉ có một nhà tài trợ duy nhất hỗ trợ một phần di chuyển và lưu trú trong các buổi tập trung; phần còn lại do gia đình và Quỹ Powerchair Football Argentina – đơn vị thúc đẩy sự phát triển của bộ môn – lo liệu.

World Cup Powerchair 2026 và giấc mơ vô địch của Lorenzo

Năm ngoái tại Phoenix, Mỹ, Lorenzo cùng đội tuyển Argentina dự Copa America Powerchair, giành ngôi á quân lịch sử sau trận chung kết thua đội chủ nhà Mỹ. Ở trận ra quân gặp Brazil, Argentina thắng 4-0 và Lorenzo ghi một bàn. “Tôi sẽ không bao giờ quên trải nghiệm này. Với chúng tôi, về nhì là thành tựu rất lớn vì bộ môn này ở Argentina vẫn còn mới”, cậu nói.

Từ 17 đến 24/10, Buenos Aires đăng cai World Cup Powerchair với 10 đội tuyển tại Công viên Olympic. Đây là kỳ World Cup đầu tiên của Lorenzo; đội hiện tập vài ngày mỗi tháng và sẽ tập trung dày đặc hơn khi giải đến gần. “Chúng tôi mơ được vô địch thế giới. Lúc này, đội cần đánh bại là Pháp”, chân sút 13 tuổi khẳng định.

Ngoài bóng đá, Lorenzo vẫn nuôi giấc mơ học Kiến trúc – cậu mê bản vẽ, tòa nhà và thiết kế nhà từ nhỏ, từng nói sẽ tự xây cho mình một ngôi nhà. Nhưng trước khi nghĩ đến giảng đường đại học, mục tiêu chiếm trọn mọi cuộc trò chuyện của cậu chính là chức vô địch thế giới. Trong tháng 8 – Tháng nâng cao nhận thức về AME, các tổ chức bệnh nhân cũng đang kêu gọi đưa AME vào diện sàng lọc sơ sinh bắt buộc, để phát hiện và điều trị sớm trước khi tổn thương tế bào thần kinh vận động trở nên không thể hồi phục.

Theo La Nación

Ảnh: Franco Monsalvo / Pexels