Ngày 14/7, tại sự kiện SoftBank World thường niên ở Tokyo, tỷ phú Masayoshi Son, nhà sáng lập tập đoàn SoftBank, khẳng định nhiệt hạch (nuclear fusion) sẽ trở thành nguồn năng lượng mới, rẻ hơn, sạch hơn và an toàn hơn cho các trung tâm dữ liệu AI. Ông dự báo đến năm 2040, tổng công suất trung tâm dữ liệu toàn cầu sẽ đạt 3 terawatt.

Nhiệt hạch sẽ thay thế khí đốt trong 15 năm

Masayoshi Son cho rằng hiện tại khí đốt tự nhiên là nguồn năng lượng chính đáp ứng phần lớn nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu, nhưng trong tương lai nhiệt hạch sẽ đóng vai trò then chốt. Ông phát biểu: “Liệu việc sử dụng nhiều khí đốt để phát điện có thực sự ổn không? Tôi nghĩ 15 năm nữa, nhiệt hạch sẽ thay thế.”

Nhiệt hạch là quá trình kết hợp hai hạt nhân nhẹ (như deuterium và tritium) thành hạt nhân nặng hơn, giải phóng năng lượng khổng lồ, tương tự phản ứng trên Mặt Trời. So với phân hạch hạt nhân truyền thống, nhiệt hạch thải ít carbon hơn, tạo ra chất thải phóng xạ ít hơn đáng kể và không có nguy cơ phản ứng dây chuyền.

Tuy nhiên, công nghệ này vẫn đối mặt nhiều thách thức kỹ thuật và tài chính trước khi trở thành nguồn năng lượng khả thi về mặt thương mại. Hiện mới chỉ có một số quốc gia nắm vững nguyên lý cơ bản và chưa có ứng dụng thương mại nào.

Đầu tư vào nhiệt hạch tăng mạnh

Thị trường đầu tư vào các công ty nhiệt hạch đã tăng trưởng đáng kể trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp chuyển từ giai đoạn nghiên cứu sang xây dựng nguyên mẫu. Đầu tháng 7/2026, Google công bố khoản tài trợ 411 triệu euro (khoảng 468 triệu USD) cho startup nhiệt hạch Đức Proxima Fusion để xây dựng nhà máy điện nhiệt hạch thương mại đầu tiên ở châu Âu. Bộ Năng lượng Mỹ cũng đặt mục tiêu ứng dụng quy mô công nghệ này vào giữa những năm 2030.

Trong khi đó, khí đốt tự nhiên hiện chiếm hơn 1/5 sản lượng điện toàn cầu, nguồn cung dồi dào nhưng vẫn thải khí nhà kính gây nóng lên toàn cầu, dù thấp hơn than đá và dầu mỏ.

Son bác bỏ nghi ngờ về AI, cảnh báo Nhật Bản

Khi được hỏi về triển vọng của AI, Masayoshi Son cho rằng chi phí khổng lồ xây dựng hạ tầng trung tâm dữ liệu cuối cùng sẽ được đền đáp. Ông bác bỏ những hoài nghi về việc liệu đầu tư hàng nghìn tỷ USD vào phần cứng AI có mang lại lợi nhuận hay không, gọi đó là “câu hỏi cực kỳ ngu ngốc” và cho rằng người đặt câu hỏi không thực sự hiểu hoặc sử dụng AI một cách sâu sắc.

Ông cảnh báo nếu Nhật Bản không nhận ra tiềm năng của AI, nền kinh tế nước này sẽ bỏ lỡ cơ hội tạo ra những công ty thành công toàn cầu như Google, Amazon và Meta Platforms.

Ảnh: distelAPPArath / Pixabay