Tại Hội nghị Thượng đỉnh Trí tuệ nhân tạo Thế giới 2026 (WAIC 2026) diễn ra ngày 17/7, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có bài phát biểu chính, nhấn mạnh rằng trí tuệ nhân tạo (AI) là 'cỗ máy mới' cho tăng trưởng kinh tế thế giới và 'chất xúc tác' cho chuyển đổi động lực cũ-mới. Ông kêu gọi các quốc gia nắm bắt cơ hội lịch sử, khuyến khích mã nguồn mở và hợp tác chia sẻ, thúc đẩy đổi mới AI, phát triển công nghiệp và ứng dụng trong mọi lĩnh vực. Bài phát biểu đã đưa ra ba ẩn dụ chính: 'cỗ máy mới và chất xúc tác', 'con ngựa thiên lý', và 'bản giao hưởng hợp tác toàn cầu'.

AI là 'cỗ máy mới' cho tăng trưởng và 'chất xúc tác' chuyển đổi

Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh AI đang chuyển từ 'thế giới số' sang 'thế giới vật lý', và cần thúc đẩy AI trong đổi mới khoa học công nghệ, phát triển công nghiệp và ứng dụng thực tế. Trung Quốc đã tích cực thực hiện chiến lược 'AI+', biến 'Sản xuất thông minh Trung Quốc' thành một danh thiếp sáng giá của hiện đại hóa. Hiện nay, năng lực AI tổng hợp của Trung Quốc đã lọt vào nhóm dẫn đầu thế giới: 8 trong số 10 mô hình mã nguồn mở hàng đầu toàn cầu đến từ Trung Quốc; 8 trên 10 robot hình người được sản xuất tại Trung Quốc; và Trung Quốc chiếm 60% số bằng sáng chế AI toàn cầu. Các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) mã nguồn mở của Trung Quốc đã đạt hơn 10 tỷ lượt tải, đứng đầu thế giới.

AI phải là 'con ngựa thiên lý' vừa nhanh vừa ổn định

Trước những rủi ro về an toàn và đạo đức, Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh AI phải là 'con ngựa thiên lý' vừa chạy nhanh vừa chạy ổn định. Trung Quốc đã ban hành các quy định như 'Quy định quản lý thuật toán đề xuất dịch vụ thông tin Internet' và 'Quy định quản lý sinh thái nội dung thông tin mạng', đồng thời ban hành quy định quản lý đặc biệt đầu tiên trên thế giới về AI sinh tạo. Trung Quốc cũng dẫn đầu trong việc xây dựng tiêu chuẩn kiểm tra an toàn cho các tác nhân AI. Tại hội nghị, ông Tập Cận Bình kêu gọi xây dựng hệ thống pháp luật, giám sát kỹ thuật, cảnh báo rủi ro và ứng phó khẩn cấp để đảm bảo AI luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người, đồng thời phản đối việc khái quát hóa khái niệm an ninh quốc gia trong lĩnh vực AI.

AI là 'bản giao hưởng' hợp tác toàn cầu, không phải 'độc tấu'

Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh AI không nên là 'màn độc tấu' của một quốc gia mà là 'bản giao hưởng' của hợp tác toàn cầu. Trung Quốc cam kết hỗ trợ các nước đang phát triển thông qua các sáng kiến như Trung tâm Hợp tác Đổi mới AI Trung Quốc-ASEAN, 'Kế hoạch Đối tác Kỹ thuật số Trung Quốc-Châu Phi', và tổ chức các hội thảo nâng cao năng lực AI cùng Liên Hợp Quốc. Ông Tập Cận Bình tuyên bố trong 5 năm tới, Trung Quốc sẽ cung cấp 5.000 suất đào tạo chuyên sâu về AI cho các nước đang phát triển. Ngày 16/7, lễ ký kết thành lập Tổ chức Hợp tác AI Thế giới đã diễn ra, với trụ sở đặt tại Thượng Hải. Đây được coi là cột mốc quan trọng trong lịch sử phát triển AI. Năm 2023, Trung Quốc đã công bố 'Sáng kiến Quản trị AI Toàn cầu', khẳng định mọi quốc gia đều có quyền phát triển và sử dụng AI bình đẳng. Tại WAIC 2026, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia cùng Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc đã công bố 'Kế hoạch Hành động Hợp tác Phát triển AI', bao gồm 8 hành động như phổ cập sức mạnh tính toán thông minh và đào tạo nhân tài số.

Ảnh: tungnguyen0905 / Pixabay