Palantir AI – công ty phần mềm phân tích dữ liệu – công bố doanh thu quý II/2026 đạt 1,9 tỷ USD, tăng 93% so với cùng kỳ năm ngoái, và lợi nhuận 1,1 tỷ USD, mức kỷ lục của hãng. Trong bức thư gửi cổ đông công bố hôm thứ Hai (3/8), CEO Alex Karp một lần nữa cảnh báo các phòng thí nghiệm AI tiên phong (frontier labs) không đáng tin cậy đối với doanh nghiệp.

Palantir AI đạt doanh thu kỷ lục nhờ làn sóng sử dụng AI

Theo thư gửi cổ đông, chính việc sử dụng AI tăng vọt đã giúp Palantir AI đạt kết quả chưa từng có. Ông Karp nhấn mạnh: "Lợi nhuận trong một quý nhiều hơn tổng doanh thu của chúng tôi trong cùng kỳ năm trước." So với quý II/2025, doanh thu tăng 93%, còn lợi nhuận đạt 1,1 tỷ USD – con số vượt xa kỳ vọng của giới phân tích Phố Wall.

Đây là quý bội thu liên tiếp của hãng, trong bối cảnh nhu cầu triển khai trí tuệ nhân tạo cho chính phủ và doanh nghiệp tăng mạnh. Palantir AI cung cấp phần mềm AI và phân tích dữ liệu không phụ thuộc vào một mô hình cụ thể (model-agnostic), cho phép khách hàng kiểm soát dữ liệu cũng như toàn bộ "khí thải AI" – bao gồm lời nhắc (prompt), cách điều phối và ngữ cảnh sử dụng.

CEO Alex Karp và những phát ngôn 'Marxist' gây sốc

Nhà sáng lập kiêm CEO Alex Karp, người từng theo học triết học và có bằng tiến sĩ lý thuyết xã hội, đã dùng những lời lẽ hiếm gặp trong thư gửi cổ đông. "Có những sắc thái và ẩn ý Marxist trong hoạt động kinh doanh của chúng tôi," ông viết. "Những người khác, bao gồm nhiều người đang xây dựng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM – hệ thống AI được huấn luyện trên kho văn bản khổng lồ), dù cố ý hay vô thức, đều muốn chiếm lấy tư liệu sản xuất của các đối tác mà họ tuyên bố hợp tác."

Trong cuộc gọi hội nghị với các nhà phân tích Phố Wall, Karp tiếp tục đặt câu hỏi: "Nếu các công ty định mua vào một tương lai nơi công việc của bạn giúp kẻ thù chiến thắng, và những kẻ thắng cuộc là một nhóm nhỏ bé sống ở một nơi nhỏ bé, những kẻ tin rằng vì họ ăn rau và không ủng hộ chiến binh nên họ xứng đáng nắm giữ toàn bộ tư liệu sản xuất của đất nước này, còn tất cả những người còn lại chỉ ngồi nhìn và gánh chịu chi phí của cuộc cách mạng đó?"

Ông cũng chỉ trích các doanh nghiệp trả tiền cho các mô hình AI như một hình thức "tự thỏa mãn", trong khi thực chất là trả quyền để chuyển dịch tài sản trí tuệ (IP), bí quyết kinh doanh và chuyên môn của họ vào mô hình của đối tác. "Họ tin rằng họ vượt trội hơn bạn, và họ xứng đáng được 'thuộc địa hóa' doanh nghiệp của bạn," Karp nói.

Làn sóng cảnh báo lan rộng trong giới công nghệ

Dù phát ngôn gây sốc, lập luận của Karp đang được lặp lại ngày càng nhiều, kể cả từ CEO Microsoft Satya Nadella. Vấn đề nằm ở danh sách dài các công ty đã hợp tác hoặc trả tiền cho Anthropic và OpenAI – hai hãng AI hàng đầu – trong khi chính các hãng này cũng tung ra những dịch vụ tương tự từ công cụ thiết kế đến vận hành y tế, pháp lý và cả nghiên cứu thuốc.

Theo giới phân tích, không phải công ty nào trong số này là "anh hùng" hay "kẻ phản diện" kinh tế, cũng giống như bất kỳ công ty vì lợi nhuận nào khác. AI đang phát triển quá nhanh, thị trường biến đổi quá chóng mặt, và rõ ràng vẫn còn chỗ cho tất cả – kết quả kinh doanh của chính Palantir AI là minh chứng.

Ý nghĩa với người đọc Việt Nam

Với doanh nghiệp Việt Nam, phát ngôn của Karp là lời nhắc về quyền sở hữu dữ liệu khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Khi ngày càng nhiều công ty trong nước sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) của nước ngoài để tối ưu vận hành, việc kiểm soát dữ liệu nội bộ – thứ mà Palantir AI gọi là "AI exhaust" – trở nên sống còn. Doanh nghiệp nên đọc kỹ điều khoản hợp đồng để tránh vô tình trao cho đối tác công nghệ quyền khai thác tri thức và bí quyết kinh doanh của chính mình.

Theo TechCrunch

Ảnh: igovar igovar / Pexels