Chính phủ Nhật Bản đang đẩy nhanh các nỗ lực nhằm biến AI và robot thành động lực tăng trưởng kinh tế mới, với mục tiêu giành thị trường 'AI vật lý' trị giá 20.000 tỷ yên vào năm 2040. Trong đó, Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch (MLIT) đóng vai trò then chốt khi xác định AI vật lý trong lĩnh vực xây dựng là một trong những trụ cột chính sách trung tâm.

AI vật lý trong xây dựng là gì?

Theo MLIT, AI vật lý trong lĩnh vực xây dựng được định nghĩa là các hệ thống có khả năng thu thập và xử lý thông tin từ môi trường bên ngoài thông qua cảm biến, sau đó thực hiện các hành động vật lý nhằm tiết kiệm lao động và nhân công tại công trường. Nói một cách đơn giản, đó là những robot xây dựng tự động hoặc tự vận hành.

MLIT đã phân loại AI vật lý trong xây dựng thành hai nhóm chính. Nhóm thứ nhất là 'hệ thống máy xây dựng', bao gồm các thiết bị thi công được trang bị cảm biến và bộ điều khiển tự động, cho phép nhận biết vị trí và địa hình xung quanh, từ đó tự động hóa hoặc vận hành từ xa các công việc. Nhóm thứ hai là 'hệ thống robot và cảm biến', bao gồm robot vận chuyển vật liệu tự hành, robot bốn chân và cánh tay robot.

Hiện trạng và kế hoạch phát triển

Hiện tại, các máy xây dựng tự động hóa thuộc nhóm máy xây dựng đã dần được ứng dụng trong các công trình do nhà nước quản lý và đạt được những kết quả nhất định. Tuy nhiên, các công nghệ robot khác vẫn thiếu kinh nghiệm triển khai thực tế. MLIT cho biết sẽ tiến hành thử nghiệm các robot thuộc nhóm robot và cảm biến tại các công trình do nhà nước quản lý để tạo nền tảng cho việc phổ biến rộng rãi.

Trong khuôn khổ sáng kiến 'i-Construction 2.0' được công bố vào tháng 4/2024, MLIT đặt mục tiêu nâng năng suất lao động tại các công trường xây dựng lên 1,5 lần vào năm 2040. Trước đây, trọng tâm là nâng cao hiệu quả thi công thông qua máy xây dựng tự động hóa. Với khung khổ mới về AI vật lý, MLIT sẽ mở rộng ứng dụng robot không chỉ trong thi công mà còn trong bảo trì, quản lý và ứng phó thảm họa.

Ví dụ, MLIT đang xem xét đưa robot bốn chân, vốn thích hợp di chuyển trên địa hình gồ ghề, vào các hiện trường thảm họa mà con người không thể tiếp cận.

Mục tiêu thị trường và sự phối hợp công tư

Chính phủ Nhật Bản đang thúc đẩy đầu tư công-tư vào AI vật lý nhằm đạt được mục tiêu thị trường 20.000 tỷ yên vào năm 2040. MLIT đã xây dựng dự thảo 'Phương hướng triển khai AI trong lĩnh vực hạ tầng' vào tháng 3/2026, trong đó thúc đẩy ứng dụng AI vật lý là một trong những chính sách trung tâm.

Theo Nikkei CrossTech

Ảnh: Didgeman / Pixabay