Ngày 1/8/2026, tại Hội nghị thường niên 2026 của Ủy ban chuyên môn Biến đổi khí hậu và Giảm nhẹ thiên tai nông nghiệp (Hội Kỹ thuật Nông nghiệp Trung Quốc) ở Urumqi (Tân Cương), Giáo sư Yang Xiaoguang cùng nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Nông nghiệp Trung Quốc (China Agricultural University) đã công bố Guyu V2.0 – mô hình ngôn ngữ lớn (LLM – trí tuệ nhân tạo xử lý ngôn ngữ tự nhiên) chuyên về khí tượng nông nghiệp. Đây được giới thiệu là mô hình AI nông nghiệp dạng dọc đầu tiên phục vụ nghiên cứu và sản xuất.

Vì sao nhóm nghiên cứu phát triển Guyu V2.0?

Trước khi có V2.0, vào ngày 29/5, nhóm của Giáo sư Yang Xiaoguang đã phát hành Guyu V1.0, xây dựng nền tảng “mô hình lớn + tác tử AI (agent – chương trình tự trị chạy bằng AI) theo kịch bản”. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, thiên tai nông nghiệp có xu hướng diễn ra thường xuyên, cường độ mạnh hơn và chồng chéo, các mô hình AI nông nghiệp thông thường cho thấy hạn chế về độ chuyên sâu và độ chính xác khi áp dụng vào khí tượng nông nghiệp.

Vì vậy, V2.0 ra đời nhằm tăng cường nền tảng chuyên môn, khả năng tác tử và tính phối hợp đa thiết bị. Mô hình vẫn giữ nguyên năm nhóm chức năng hỏi đáp chính: đánh giá tài nguyên khí hậu nông nghiệp, phân tích tiềm năng năng suất cây trồng, cảnh báo thiên tai khí tượng nông nghiệp, đánh giá rủi ro sản xuất nông nghiệp và ra quyết định phòng chống thiên tai, tạo thành chuỗi dịch vụ thông minh từ đánh giá tài nguyên đến kiểm soát rủi ro.

Mô hình AI nông nghiệp Guyu V2.0 có gì mới?

Điểm nhấn của V2.0 là bổ sung bốn mảng tri thức mới. “Trạm mô hình” tập hợp các mô hình chuyên dụng do nhóm tự phát triển về tác động của biến đổi khí hậu, đánh giá thiên tai, dự báo năng suất. “Bảng chỉ tiêu khí tượng nông nghiệp” tổng hợp các tiêu chuẩn quốc gia và ngành. “Tin tức khí tượng nông nghiệp” cập nhật kỹ thuật khuyến nông, tài liệu khoa học và các nguồn tin uy tín. “Bảo tàng phổ biến khoa học khí tượng nông nghiệp” xây dựng hệ thống kiến thức phổ thông phân tầng, hướng tới công chúng.

Hướng phát triển tiếp theo của Guyu

Nhóm nghiên cứu cho biết sẽ tiếp tục nâng cấp mô hình, xây dựng thư viện thuật toán chuyên ngành và mở rộng các tình huống ứng dụng. Mục tiêu là đưa nghiên cứu khí tượng nông nghiệp phục vụ thực tiễn sản xuất, góp phần thúc đẩy nền nông nghiệp chất lượng cao.

Ý nghĩa với người đọc Việt Nam

Việt Nam là nước sản xuất nông nghiệp lớn và chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu như hạn hán, xâm nhập mặn, lũ lụt. Mô hình AI nông nghiệp như Guyu V2.0 cho thấy tiềm năng ứng dụng AI trong cảnh báo sớm và hỗ trợ quyết định canh tác, từ đó là gợi ý cho các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách nông nghiệp tại Việt Nam.

Ảnh: fietzfotos / Pixabay