Ngày 13/7, Meta thông báo sẽ đầu tư hơn 50 tỷ USD vào một trung tâm dữ liệu tại Louisiana, nâng công suất dự kiến lên 5 gigawatt, gấp đôi kế hoạch ban đầu. Chỉ 12 ngày trước đó, Bloomberg đưa tin Meta đang phát triển kế hoạch bán năng lực tính toán AI 'dư thừa' cho bên ngoài. Hai thông tin này mâu thuẫn với nhau: một bên Meta khẳng định cần thêm năng lực tính toán khổng lồ, bên kia lại cho thấy họ có đủ để bán.

Mâu thuẫn trong chiến lược đầu tư AI của Meta

Sự mâu thuẫn này không chỉ riêng của Meta mà đặt ra câu hỏi cho toàn ngành AI: bao nhiêu phần trăm năng lực tính toán đã mua thực sự được sử dụng? Cách giải thích tích cực nhất là Meta đang xây dựng cho tương lai và cho thuê phần dư thừa tạm thời, giống như mô hình AWS của Amazon. Tuy nhiên, điều này chỉ khả thi khi Meta đo lường chính xác mức độ sử dụng để biết bao nhiêu có thể cho thuê an toàn. Nếu không có con số sử dụng thực tế, không ai có thể phân biệt được giữa 'chủ động xây dựng trước' và 'mua nhiều hơn nhu cầu thực tế'. Khoảng cách này không hề nhỏ: Amazon, Microsoft, Alphabet và Meta dự kiến chi khoảng 725 tỷ USD trong năm 2026 cho vốn đầu tư, chủ yếu cho thiết bị trung tâm dữ liệu AI, tăng 77% so với năm ngoái. Ngay cả một sai lệch nhỏ trong tỷ lệ sử dụng cũng có thể khiến hàng tỷ USD thiết bị nằm chờ việc.

Phản ứng trái chiều của thị trường chứng khoán

Phản ứng của thị trường chứng khoán cho thấy sự chia rẽ. Cổ phiếu Meta tăng khoảng 8,8% sau thông báo, trong khi nhiều cổ phiếu chip giảm: Micron giảm 10,6%, AMD giảm gần 7%, thậm chí Nvidia cũng giảm nhẹ. Nhà đầu tư đánh giá cao Meta vì tìm ra cách kiếm tiền từ cơ sở hạ tầng, nhưng lại rút lui khỏi các công ty mà tăng trưởng phụ thuộc vào việc các 'hyperscaler' tiếp tục mua phần cứng. Điều này cho thấy thị trường đang chuyển từ đánh giá quy mô đầu tư sang đánh giá hiệu quả sử dụng vốn.

Câu hỏi then chốt: tỷ lệ sử dụng thực tế là bao nhiêu?

Mỗi công ty trong cuộc đua AI đều có thể kể về số GPU đã mua, gigawatt đã lên kế hoạch, số tiền đã cam kết. Nhưng hiếm khi công bố con số quan trọng nhất: bao nhiêu phần trăm năng lực thực sự đang làm việc thay vì nằm chờ và khấu hao. Kế hoạch bán lại của Meta cho thấy việc sở hữu nhiều năng lực tính toán nhất không còn là toàn bộ trò chơi; thiết bị phải được sử dụng, định giá và đo lường kết quả. Tuy nhiên, bán lại chỉ là mạng lưới an toàn mỏng manh: phần cứng AI mất giá nhanh, mỗi thế hệ chip mới nâng cao tiêu chuẩn, và các đám mây chuyên biệt cạnh tranh gay gắt về giá. Một trung tâm dữ liệu 5 gigawatt vẫn phụ thuộc vào máy biến áp, đường dây truyền tải và các hạ tầng lưới điện khác.

Lời khuyên cho các giám đốc điều hành

Việc xây dựng quy mô lớn không nhất thiết là sai lầm; nhu cầu có thể tăng theo thời gian. Nhưng thước đo mà thị trường đánh giá đang thay đổi: giai đoạn một đo lường tham vọng bằng số tiền chi tiêu, giai đoạn hai đo lường hiệu quả sử dụng. Trước khi phê duyệt khoản đầu tư tiếp theo, các hội đồng quản trị và CFO nên hỏi ba câu: bao nhiêu phần trăm năng lực AI đã sở hữu đang được sử dụng hiệu quả, kết quả kinh doanh nào được tạo ra, và ai chịu trách nhiệm cải thiện con số đó. Nếu không ai trả lời được, đó không phải là chiến lược hạ tầng, mà là một nhà kho rất đắt đỏ.

Theo Forbes

Ảnh: panumas nikhomkhai / Pexels