CEO Anthropic phản đối cấm mô hình mở, đề xuất 3 biện pháp kiểm soát AI

Ngày 27/7/2026, Dario Amodei – CEO của công ty AI hàng đầu Anthropic – chính thức lên tiếng phản đối đề xuất cấm toàn bộ mô hình open-weight (mô hình có trọng số được công khai) đang được thảo luận trong chính phủ Mỹ. Trong tuyên bố, Amodei khẳng định Anthropic chưa bao giờ ủng hộ lệnh cấm toàn diện, nhưng cho rằng cần có ba biện pháp cụ thể để đảm bảo an toàn AI, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ với Trung Quốc.

Anthropic bác bỏ lệnh cấm toàn diện, kêu gọi quản lý theo năng lực

Amodei nhấn mạnh: “Anthropic chưa bao giờ ủng hộ việc cấm mô hình open-weight.” Ông cho rằng các mô hình open-weight không có năng lực nguy hiểm nên được coi là “hàng hóa công cộng”, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp, nhà phát triển và nhà nghiên cứu với chi phí tính toán thấp. Tuy nhiên, nguy cơ an ninh thực sự không nằm ở hình thức công khai hay đóng kín, mà ở năng lực thực tế của mô hình. Mối lo lớn nhất là các quốc gia độc tài phát triển AI vượt Mỹ phục vụ mục đích quân sự và giám sát. Amodei lưu ý rằng mô hình nguy hiểm nhất có thể là những mô hình được phát triển bí mật, chỉ cung cấp cho quân đội và cơ quan tình báo, chứ không phụ thuộc vào việc có open-weight hay không.

Ba biện pháp an toàn: từ kiểm soát chip đến kiểm tra mô hình

Để ngăn chặn rủi ro, Anthropic đề xuất ba biện pháp chính. Thứ nhất: hạn chế xuất khẩu chip bán dẫn hiệu năng cao và thiết bị sản xuất chip sang Trung Quốc, đồng thời tăng cường chống buôn lậu. Amodei cho rằng Trung Quốc thiếu năng lực sản xuất chip tiên tiến trong nước, nên việc chặn tiếp cận chip Mỹ là cách trực tiếp nhất để kìm hãm AI Trung Quốc. Thứ hai: trấn áp “model distillation” quy mô công nghiệp – kỹ thuật dùng đầu ra của một mô hình để nâng cao hiệu suất của mô hình khác với chi phí thấp hơn. Amodei cảnh báo kỹ thuật này có thể giúp Trung Quốc thu hẹp khoảng cách AI chỉ trong vài tháng, dù bản thân distillation là phương pháp phát triển phổ biến; vấn đề là hành vi trích xuất khối lượng lớn bất hợp pháp. Thứ ba: bắt buộc kiểm tra an toàn trước khi công bố đối với mọi mô hình AI đủ mạnh (cả open-weight và closed-weight), tập trung vào các nguy cơ như tấn công mạng, vũ khí sinh học, và hành vi vượt khỏi ý định con người.

Tranh luận với liên minh NVIDIA và phản ứng từ cộng đồng

Tuyên bố của Anthropic được đưa ra chỉ ba ngày sau khi nhóm gồm 25 công ty và tổ chức (trong đó có NVIDIA, Microsoft, Meta) gửi thư ngỏ ngày 24/7/2026 kêu gọi tránh các quy định vội vàng đối với mô hình open-weight. Anthropic không ký vào thư đó, làm dấy lên chỉ trích rằng họ ủng hộ kiểm soát chặt chẽ. Amodei khẳng định đồng ý với nhiều điểm trong thư – như lợi ích của open-weight trong việc mở rộng truy cập AI và thúc đẩy cạnh tranh – nhưng bất đồng về đánh giá an toàn. Ông cho rằng việc công khai trọng số không tự động mang lại lợi thế phòng thủ; trong lĩnh vực sinh học, AI có thể hỗ trợ chế tạo vũ khí đại dịch nhanh hơn nhiều so với phát triển biện pháp đối phó. Phản ứng từ giới phát triển mô hình mở là tiêu cực: Teknium, đồng sáng lập Nous Research, mỉa mai rằng Anthropic nói không cấm nhưng thực chất đề xuất kiểm soát còn ngặt nghèo hơn. Nhiều ý kiến khác cho rằng định nghĩa “năng lực nguy hiểm” còn mơ hồ, có thể bị các công ty lớn lợi dụng để hạn chế đối thủ.

Tóm lại, Anthropic khẳng định lập trường không phải là cấm mô hình mở, mà là quản lý dựa trên năng lực và rủi ro thực tế, đồng thời kêu gọi ba biện pháp cụ thể nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và an toàn toàn cầu.

Ảnh: KOREAN JH / Pexels