Diễn viên lồng tiếng nổi tiếng Nhật Bản Tsuda Kenjiro đã đệ đơn kiện TikTok lên Tòa án quận Tokyo, yêu cầu gỡ bỏ các video sử dụng AI tạo giọng nói giả mạo của ông. Theo đơn kiện, tài khoản đăng tải các video này đã sử dụng giọng nói do AI tạo ra để lồng tiếng cho nhiều video, và Tsuda ước tính tài khoản này kiếm được từ 50 vạn đến 75 vạn yên mỗi tháng nhờ doanh thu từ lượt xem. Phiên tòa đầu tiên dự kiến diễn ra vào mùa hè năm nay.

Vì sao giọng nói khó được bảo vệ pháp lý?

Tsuda Kenjiro cho rằng hành vi này vi phạm Luật Cạnh tranh không lành mạnh và quyền công khai (publicity rights) của ông, vì giọng nói không được bảo hộ bản quyền. Luật sư của ông sẽ tập trung vào việc chứng minh hành vi sao chép giọng nói trái phép gây thiệt hại cho danh tiếng và thu nhập của ông.

Pháp luật Nhật Bản chưa theo kịp công nghệ AI

Ông Kubota Masakazu, đại diện Hiệp hội Bảo vệ Giọng nói và Đa ngôn ngữ (VIDA), nhận định rằng các vụ kiện lớn về deepfake tại Nhật Bản còn hiếm vì sự phát triển nhanh chóng của AI khiến luật pháp không thể bắt kịp. Vào tháng 5, ông Kubota đã tham dự cuộc họp của ủy ban xúc tiến công nghiệp nội dung thuộc đảng Dân chủ Tự do, cùng với diễn viên lồng tiếng Yamadera Koichi, để kêu gọi bảo vệ giọng nói. Ủy ban này có sự tham gia của cựu Thủ tướng Kishida Fumio và Bộ trưởng Nội vụ Hayashi Yoshimasa, và đã đưa các biện pháp đối phó AI vào chính sách trọng tâm. Bộ Tư pháp cũng đã thành lập hội đồng chuyên gia để thảo luận về các trường hợp xâm phạm quyền lợi liên quan đến việc sử dụng giọng nói trái phép.

Công nghệ chống deepfake: Đăng ký giọng nói để bảo vệ

Trong khi chờ luật pháp hoàn thiện, các video deepfake và giọng nói nhân bản (clone voice) vẫn tiếp tục gia tăng. Nhiều người dùng TikTok đã lồng tiếng clone của các diễn viên lồng tiếng nổi tiếng vào các video tin tức, chẳng hạn như các trận đấu của đội Los Angeles Dodgers (MLB) có cầu thủ Ohtani Shohei, để kiếm hàng chục vạn yên. Để đối phó, VIDA đang cung cấp dịch vụ quản lý và bảo vệ giọng nói như một tài sản. Công ty đối tác ElevenLabs của Mỹ cung cấp công cụ tạo giọng nói nhân bản chuyên nghiệp 'Professional Voice Clone', nhưng cũng có cơ chế xác thực danh tính chặt chẽ để ngăn chặn việc tạo clone trái phép. Khi diễn viên lồng tiếng đăng ký giọng nói của mình, hệ thống sẽ ghi lại danh tính chủ sở hữu, thời gian và địa điểm tạo giọng nói, giúp truy xuất nguồn gốc sau này.

Ảnh: Pavel Danilyuk / Pexels