Ngày 31/7/2026, tại Geneva, Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) – cơ quan của Liên Hợp Quốc về công nghệ thông tin và truyền thông – đã công bố thành lập AI for Good Lab. Đây là phòng thí nghiệm toàn cầu nhằm giúp các nước đang phát triển và nền kinh tế mới nổi triển khai các giải pháp AI một cách có trách nhiệm, phù hợp với nhu cầu địa phương và ở quy mô lớn, thay vì chỉ dừng lại ở các dự án thí điểm nhỏ lẻ.

AI for Good Lab là một phần của Sáng kiến Tác động AI for Good (AI for Good Impact Initiative) của Liên Hợp Quốc. Sáng kiến này do ITU điều hành cùng hơn 50 cơ quan thuộc hệ thống Liên Hợp Quốc, hoạt động từ năm 2017, nhằm thúc đẩy các giải pháp, kỹ năng và tiêu chuẩn AI có trách nhiệm tại hơn 180 quốc gia.

AI for Good Lab tập trung vào ba lĩnh vực hỗ trợ chính

Phòng thí nghiệm kết hợp ba mảng hỗ trợ có liên quan chặt chẽ với nhau: chính sách và mức độ sẵn sàng áp dụng AI ở cấp quốc gia, phát triển kỹ năng, và hạ tầng AI công cộng. Thông qua đánh giá mức độ sẵn sàng và tư vấn chính sách, AI for Good Lab sẽ giúp các chính phủ xác định các ưu tiên quốc gia của mình.

Về kỹ năng, Lab xây dựng nền tảng đào tạo nhân lực toàn diện, hướng tới các nhà hoạch định chính sách, doanh nhân, sinh viên và nhà sáng tạo. Về hạ tầng, Lab hỗ trợ các nước tiếp cận các bộ dữ liệu mở, tài nguyên tính toán, các mô hình AI tái sử dụng và công cụ mã nguồn mở trong các lĩnh vực trọng điểm như y tế, nông nghiệp, giáo dục và giao thông.

Nền tảng từ các thí điểm tại 10 quốc gia

AI for Good Lab được xây dựng dựa trên các hoạt động thí điểm của AI for Good Sandbox triển khai tại 10 nước gồm Cameroon, Ấn Độ, Mozambique, Nepal, Peru, Tanzania, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Uzbekistan, Zambia và Zimbabwe. Lab cũng hợp tác với Liên minh Viễn thông châu Phi (African Telecommunications Union), các chính phủ và văn phòng khu vực của ITU để thiết lập các trung tâm khu vực và nhân rộng các dự án thành công.

Trong khuôn khổ Lab, chương trình chủ lực mang tên AI for Good Innovation Factory đã thu hút hơn 1.000 công ty khởi nghiệp AI từ hơn 80 quốc gia, thúc đẩy các giải pháp AI thông qua hoạt động cố vấn, đầu tư và hợp tác chiến lược. Tại vòng chung kết Grand Finale 2026, công ty khởi nghiệp Nearpays đã giành chiến thắng.

Phát biểu của lãnh đạo

Tiến sĩ Ebtesam Almazrouei, Chủ tịch Sáng kiến Tác động AI for Good của Liên Hợp Quốc, nhận định: “AI hiện đang bước vào thập kỷ triển khai. Các quốc gia không còn hỏi liệu AI có thể chuyển đổi xã hội hay không, mà là làm thế nào để triển khai AI một cách có trách nhiệm, toàn diện và ở quy mô lớn. AI for Good Lab của ITU sẽ giúp biến những ý tưởng đã được chứng minh thành năng lực triển khai ở cấp quốc gia và kết quả đo lường được.”

Ông Seizo Onoe, Giám đốc Cục Tiêu chuẩn hóa Viễn thông của ITU, cho biết: “Mọi quốc gia đều có quyền tự định hình tương lai AI của mình. AI for Good Lab thể hiện cam kết của ITU trong việc mang lại lợi ích của AI cho tất cả mọi người trên thế giới.”

Ý nghĩa với người đọc Việt Nam

Việt Nam là một quốc gia đang phát triển và đang đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI trong nhiều lĩnh vực. Việc AI for Good Lab ra mắt có thể mở ra cơ hội cho các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và nhà phát triển AI tại Việt Nam trong việc tiếp cận các chương trình hỗ trợ về chính sách, đào tạo kỹ năng và hạ tầng AI công cộng từ Liên Hợp Quốc, qua đó thúc đẩy các giải pháp AI phù hợp với nhu cầu địa phương.

Ảnh: Tara Winstead / Pexels