Theo Mehr News Agency, tối 27/7/2026, Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách vấn đề pháp lý và quốc tế Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố Iran không công nhận tuyến phía nam Hormuz dù một số quốc gia đề xuất; ông cho rằng việc Mỹ phối hợp với Oman cho tàu đi qua tuyến này là vi phạm Biên bản ghi nhớ Islamabad ký giữa Iran và Mỹ.

Vì sao Iran bác tuyến phía nam Hormuz?

Trả lời truyền hình quốc gia Iran phát sóng tối 27/7, ông Gharibabadi nhấn mạnh cần xem xét kỹ các khía cạnh pháp lý và nghĩa vụ của các bên tại eo biển Hormuz theo Biên bản ghi nhớ Islamabad. Ông nói không thể đánh giá các vụ việc xảy ra và việc nhằm vào một số tàu chỉ qua một lăng kính duy nhất.

Theo ông, thoạt nhìn có thể thấy một số tàu đi qua vùng lãnh hải hoặc nội thủy của Oman và một số tàu bị trúng đòn, nhưng câu trả lời chi tiết đòi hỏi phải phân tích nghĩa vụ của các bên liên quan. Quan chức Iran viện dẫn nguyên tắc: khi các bên đạt được thỏa thuận hoặc ghi nhớ, mọi khía cạnh của thỏa thuận phải được thực hiện cẩn thận và đúng như đã thống nhất.

Vì sao Mỹ bị cho là vi phạm Biên bản ghi nhớ Islamabad?

Là thành viên đoàn đàm phán Iran, ông Gharibabadi nêu câu hỏi cần xác định mức độ phù hợp giữa hành động của Mỹ, khi phối hợp với Oman cho tàu đi qua phía nam eo biển Hormuz trong thời gian thực thi thỏa thuận, với nghĩa vụ của các bên và quyền của Iran.

Ông khẳng định một số quốc gia đề xuất đưa tàu qua tuyến phía nam Hormuz nhưng Iran không công nhận tuyến này dù chỉ một giờ. Việc tạo ra tuyến phía nam Hormuz, theo ông, là vi phạm rõ ràng Biên bản ghi nhớ Islamabad. Ông cũng nói việc mở lại eo biển Hormuz thuộc thẩm quyền Iran và được thực hiện theo các sắp xếp của Iran, phù hợp với Biên bản ghi nhớ.

Iran chưa đề xuất đàm phán mới với Mỹ

Trong cuộc phỏng vấn, Thứ trưởng Gharibabadi thông tin Iran đã không yêu cầu đàm phán với Mỹ trong 15 ngày qua, tính trong và sau các cuộc đụng độ. Ông cho biết Biên bản ghi nhớ Islamabad từng được thực thi trong vài tuần sau khi có hiệu lực, nhưng Mỹ chính là bên vi phạm.

Theo Mehr News Agency

Ảnh: Ali Abbasgholizadeh / Pexels