Sau nhiều tuần dùng thử các kho ứng dụng thay thế trên iPhone, Macworld kết luận sideloading gần như không thay đổi trải nghiệm thực tế: AltStore PAL và Aptoide vẫn hoạt động tốt, nhưng người dùng phổ thông vẫn mở App Store trước tiên khi cần tải ứng dụng.

iPhone bắt đầu cho phép kho ứng dụng thay thế từ khi nào?

Trong bài viết đăng ngày 29/7/2026, Macworld cho biết gần hai thập kỷ qua, App Store là kênh chính thức duy nhất để cài ứng dụng trên iPhone. Tới năm 2024, Apple lần đầu hỗ trợ kho ứng dụng thay thế (app marketplace) tại Liên minh châu Âu (EU) để tuân thủ Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) — quy định nhằm tăng cạnh tranh giữa các nền tảng công nghệ lớn.

Apple không cho phép người dùng tải app tùy ý từ web mà tạo hệ thống "chợ ứng dụng" do bên thứ ba vận hành. Các nhà phát triển có thể phân phối ứng dụng qua những kho này hoặc qua website của chính họ tại khu vực được hỗ trợ, nhưng phần mềm vẫn phải trải qua bước notarization — quy trình quét mã độc và kiểm tra bảo mật cơ bản của Apple trước khi chạy trên iOS. Nhờ đó, họ không bị ép dùng App Store hay hệ thống thanh toán trong ứng dụng của Apple như trước.

Theo nguồn, trước đây thay đổi này chỉ giới hạn ở EU. Sau sức ép từ CADE — cơ quan cạnh tranh của Brazil — Apple đã mở hỗ trợ cho người dùng iPhone Brazil trong năm nay, và Nhật Bản cũng nằm trong danh sách khu vực có kho ứng dụng thay thế.

Sideloading iPhone: kho ứng dụng thay thế hoạt động thế nào?

Việc cài một kho ứng dụng thay thế dễ hơn tưởng tượng, nhưng chưa thực sự mượt mà. Người dùng không thể tải app từ bất kỳ trang web nào; trước tiên phải cài một kho ứng dụng đã được Apple chấp thuận, rồi dùng kho này làm nguồn tải thêm ứng dụng khác. Trước khi cài, người dùng phải vào ứng dụng Cài đặt (Settings) để cấp quyền tải về một cách tường minh. Thao tác này không còn bắt buộc ở EU do luật địa phương, nhưng vẫn được yêu cầu tại Brazil và Nhật Bản.

Macworld dùng thử chủ yếu qua AltStore PAL và Aptoide — hai kho ứng dụng thay thế phổ biến nhất hiện có. AltStore do Riley Testut tạo ra, cũng là nhà phát triển trình giả lập game Delta nổi tiếng; kho này có ứng dụng streaming, torrent, một số app indie như trình quản lý clipboard, cùng Fortnite và các tựa game của Epic. Aptoide thiên về game, với nhiều tựa có trên App Store nhưng bản trong kho thay thế thường giảm giá mua vật phẩm trong ứng dụng.

Vì sao người dùng vẫn quay lại App Store?

Sau vài tuần dùng thử, Macworld nhận thấy sự hào hứng ban đầu nhanh chóng qua đi và thói quen gần như không đổi. Đa số ứng dụng dùng hằng ngày — từ ngân hàng, mạng xã hội đến nền tảng streaming — vẫn chỉ có trên App Store. Khi cần tìm ứng dụng mới, tác giả vẫn tự động mở App Store trước tiên, một phần vì các kho thay thế hiện có rất ít ứng dụng và chưa đưa ra lý do đủ thuyết phục để đổi thói quen.

Những người xung quanh tác giả cũng phản ánh điều tương tự: nhiều người không biết tính năng này tồn tại, số khác đã nghe nhưng không hứng thú, và một vài người đặt câu hỏi họ được lợi gì khi cài thêm một cửa hàng ứng dụng. Với người dùng phổ thông, App Store vẫn là nơi dễ tìm và đầy đủ phần mềm nhất.

Dù vậy, khả năng phân phối ứng dụng bên ngoài App Store vẫn là một trong những thay đổi nền tảng lớn nhất lịch sử iPhone. Nó mở ra cơ hội cho nhà phát triển thử mô hình kinh doanh mới, và tương lai có thể xuất hiện các kho chuyên về game, phần mềm doanh nghiệp, công cụ lập trình hay nội dung khu vực. Hiện tại, các kho ứng dụng thay thế vẫn phục vụ nhóm nhỏ người dùng nâng cao, trái với lo ngại của Apple rằng chúng có thể gây hại cho mảng kinh doanh App Store.

Ý nghĩa với người đọc Việt Nam

Bài viết của Macworld nêu tới EU, Brazil và Nhật Bản là những khu vực có kho ứng dụng thay thế, không nhắc tới Việt Nam. Do đó, người dùng iPhone trong nước vẫn đang cài ứng dụng qua App Store theo chính sách hiện hành.

Trải nghiệm trên cho thấy ngay cả khi Apple mở sideloading ở một thị trường, người dùng phổ thông vẫn khó rời App Store vì sự tiện lợi và kho ứng dụng quen thuộc. Đáng chú ý, chính sách phân phối app của Apple có thể tiếp tục được điều chỉnh theo áp lực pháp lý từng nước, nên người quan tâm nên theo dõi thông báo chính thức từ Apple thay vì kỳ vọng thay đổi ngay lập tức.

Theo Macworld

Ảnh: Déji Fadahunsi / Pexels