Vụ Vondrousova doping bắt đầu từ tối 3/12/2025, khi nhà vô địch Wimbledon 2023 Markéta Vondroušová từ chối kiểm tra doping tại nhà riêng. Hệ quả là cô bị cấm thi đấu 4 năm kể từ tháng 6/2026 – mức án tối đa – sau khi tòa án độc lập của ITIA kết luận không có lý do chính đáng.

Vondroušová, 26 tuổi, từng giành huy chương bạc Olympic và từng đứng số 6 thế giới. Cô có tên trong danh sách dự Wimbledon 2026 khởi tranh ngày 29/6, nhưng giờ chỉ có thể ngồi ngoài xem. Án phạt sẽ hết hạn vào năm 2030, khi cô 30 tuổi.

Vụ Vondrousova doping: Cô ấy đã vi phạm điều gì?

Theo ITIA, Vondroušová không nộp mẫu xét nghiệm theo yêu cầu của một nhân viên kiểm soát doping (DCO) trong buổi kiểm tra ngoài thi đấu tại nhà riêng của cô vào khoảng 20h ngày 3/12/2025. Ngay trong tháng 2/2026, ITIA chính thức buộc tội cô từ chối kiểm tra.

Đến ngày 11/6, một tòa án độc lập do ITIA tổ chức đã nghe vụ việc và kết luận rằng những lời khai của Vondroušová "không đưa ra được lý do chính đáng thuyết phục" cho việc từ chối. Tòa đồng tình với khuyến nghị của ITIA rằng cô phải nhận mức án khởi điểm tối đa cho hành vi từ chối kiểm tra – tức 4 năm.

Về phía mình, Vondroušová từng đăng tải trên Instagram vào tháng 4 giải thích rằng việc bị kiểm tra ngoài khung giờ 1 tiếng đã gây ra "phản ứng căng thẳng cấp tính", khiến cô không thể suy nghĩ rõ ràng. Cô viện dẫn nỗi sợ hãi từ vụ đồng nghiệp người Czech Petra Kvitová bị đâm trong nhà riêng 10 năm trước. Tuy nhiên, toàn bộ phán quyết được công bố ngày 31/7 cho thấy tòa án phát hiện cô biết mình có thể bị kiểm tra ngoài khung giờ đã khai báo. Ngoài ra, hai chuyên gia cung cấp bằng chứng y khoa cho cô đã không bị thẩm vấn chéo.

Vì sao án phạt 4 năm là quá nặng?

Theo ITIA, trong quy tắc chống doping, mức án khởi điểm cho việc từ chối kiểm tra phải giống như mức án dành cho trường hợp xét nghiệm dương tính, nhằm ngăn chặn việc vận động viên cố tình trốn tránh kiểm tra để giảm án. Nicole Sapstead, giám đốc cấp cao phụ trách chống doping của ITIA, nhấn mạnh cần có một "rào cản cao" đối với hành vi từ chối. Ví dụ về lý do chính đáng có thể chấp nhận là dự đám tang người thân hoặc vợ/chồng sắp sinh.

Trước đó, tay vợt người Nga Vladislav Ivanov cũng nhận án phạt 4 năm vào tháng 12/2023 vì từ chối kiểm tra. Án phạt này tương đương với mức tối đa cho hành vi cố tình sử dụng doping. Khác biệt là khi xét nghiệm dương tính, vận động viên chỉ bị đình chỉ tạm thời trong thời gian điều tra, và mức án cuối cùng có thể ngắn hơn 4 năm tùy từng trường hợp.

Quy định kiểm tra doping vận hành thế nào?

Quy định yêu cầu các tay vợt cung cấp một khung giờ rõ ràng mỗi ngày để có thể được kiểm tra. Nhưng việc kiểm tra ngoài giờ hoàn toàn hợp lệ – đây là yếu tố bất ngờ cốt lõi của chống doping. Giám đốc điều hành ITIA Karen Moorhouse cho biết: "Kiểm tra bất ngờ là công cụ thiết yếu để bảo vệ thể thao sạch. Các tay vợt có thể bị kiểm tra ở bất kỳ thời điểm nào, bất kỳ nơi đâu." WADA cũng xác nhận việc lấy mẫu có thể diễn ra ngoài khung giờ, trừ khoảng 23h đến 5h sáng.

Dù vậy, nhiều tay vợt vẫn hiểu lầm. Cựu số 1 thế giới Andy Roddick từng nói rằng nếu kiểm tra ngoài khung giờ đã khai báo thì cơ quan chức năng sai. Sau phán quyết, anh cho biết cần thêm thông tin trước khi đưa ra quan điểm. Alexander Zverev, nhà vô địch French Open, cũng từng bức xúc khi bị gọi về Monte Carlo để kiểm tra trong lúc đi đón con gái ở Nice, dù anh đã khai báo khung giờ khác.

Vondrousova và đồng nghiệp phản ứng ra sao?

Trên Instagram hồi tháng 6, Vondroušová gọi bảy tháng qua là "quãng thời gian khó khăn nhất cuộc đời". Cô khẳng định: "Tôi chưa bao giờ doping. Tôi chưa bao giờ có kết quả xét nghiệm dương tính. Chỉ ba ngày sau sự việc, tôi được kiểm tra lại và kết quả âm tính." Cô cho biết đã hợp tác hết mình, trả lời mọi câu hỏi và làm chứng trước tòa.

Ngay sau phán quyết, ITIA phát hành video giải thích vụ việc. Bài đăng của Vondroušová nhận được nhiều biểu tượng cảm xúc và lời động viên từ các tay vợt đồng nghiệp. Luật sư của cô, Jan Exner, từ chối bình luận về lời kể của Sapstead.

Theo The New York Times

Ảnh: K / Pexels