Thị trường chứng khoán Mỹ vừa trải qua một tuần giảm điểm mạnh, với S&P 500 mất 1,6% và Nasdaq giảm 2,9%, chủ yếu do làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là nhóm AI. Tuy nhiên, theo Tom Lee, đồng sáng lập Fundstrat Global Advisors, đợt điều chỉnh này là lành mạnh và cổ phiếu AI sẽ bật tăng trở lại trong nửa cuối năm 2026.

Nguyên nhân đợt bán tháo cổ phiếu AI

Đà giảm bắt nguồn từ việc một mô hình AI của Trung Quốc được công bố, làm dấy lên nghi ngờ về kế hoạch chi tiêu khổng lồ của các tập đoàn công nghệ lớn (hyperscalers). Cổ phiếu chip dẫn đầu đà suy giảm, kéo theo chỉ số chung đi xuống. Trong cuộc phỏng vấn trên CNBC ngày 17/7, Lee cho rằng các công ty đang bị bán tháo là trung tâm của một trong những sáng kiến chiến lược quan trọng nhất của Mỹ – AI – và họ vẫn còn nhiều năm tăng trưởng phía trước.

Margin call và thanh khoản đẩy nhanh biến động

Lee chỉ ra rằng sự phổ biến của đòn bẩy trên thị trường đang làm gia tăng biến động. Ông gọi các quyền chọn giao dịch trong ngày (zero-day options) và quỹ ETF đòn bẩy là “thanh khoản tức thì cho mọi người”. Theo ước tính của Lee, nợ ký quỹ (margin debt) đã tăng 54% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng lớn thứ sáu trong 60 năm qua. Trong năm lần tăng đỉnh điểm trước đó, thị trường đều có giai đoạn củng cố tương tự.

Hàn Quốc: Bài học từ cơn sốt chứng khoán

Kịch bản tương tự diễn ra tại Hàn Quốc, nơi chứng kiến cơn sốt giao dịch cổ phiếu toàn quốc nhờ làn sóng AI từ SK Hynix và Samsung. Chỉ số Kospi từng đạt đỉnh lịch sử vào tháng 6, nhưng sau đó lao dốc 27%, rơi vào vùng thị trường giá xuống (bear market). Hậu quả là 1,2 triệu tài khoản môi giới bị margin call, chiếm tới 10% tổng số tài khoản tại Hàn Quốc. Làn sóng bán tháo để trang trải nợ ký quỹ đã gây ra đợt điều chỉnh lớn, lan rộng ra toàn cầu.

Trái phiếu AI: Nhu cầu giảm, chi phí vay tăng

Không chỉ cổ phiếu, trái phiếu do các hyperscaler phát hành cũng mất sức hút. Theo Torsten Slok, kinh tế trưởng tại Apollo Global, tỷ lệ bao phủ (cover ratio) – số lượng đơn đặt hàng của nhà đầu tư trên mỗi đồng trái phiếu – đã giảm mạnh từ gần 5 lần vào tháng 2/2026 xuống dưới 2 lần trong tháng 7/2026. Điều này cho thấy nhà đầu tư yêu cầu mức chênh lệch lãi suất cao hơn để hấp thụ nguồn cung trái phiếu hyperscaler. Trong khi đó, tỷ lệ này đối với trái phiếu đầu tư (investment grade) nói chung chỉ giảm khoảng nửa điểm trong cùng kỳ.

Thị trường trái phiếu đô la Mỹ đã bão hòa đến mức các ông lớn công nghệ phải phát hành trái phiếu bằng ngoại tệ khác. Hệ quả là chi phí vay của họ sẽ tăng lên. Ngoài ra, trái phiếu AI còn phải cạnh tranh với lượng trái phiếu kho bạc khổng lồ do thâm hụt ngân sách liên bang, dự kiến đạt 2 nghìn tỷ USD trong năm tài khóa này.

Dự báo phục hồi

Mặc dù thị trường biến động, Lee vẫn lạc quan. Ông cho rằng mức giảm 2% của S&P 500 và 6% của Nasdaq từ đỉnh gần đây chỉ là “gờ giảm tốc” so với mức giảm 27% của Kospi. “Đó là lý do tại sao điều chỉnh luân phiên hiện tại rất lành mạnh – không phải toàn bộ thị trường cùng giảm, mà chỉ một số nhóm cổ phiếu”, Lee giải thích. Ông khuyên nhà đầu tư nên nắm giữ cổ phiếu AI vì chúng sẽ bật tăng vào cuối năm.

Theo Fortune

Ảnh: Leeloo The First / Pexels