Ngày 15/7, Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) sẽ kết thúc cuộc điều tra theo Mục 301 của luật thương mại Mỹ và công bố quyết định áp thuế bổ sung 25% đối với một phần hàng xuất khẩu của Brazil. Nếu kết hợp với một cuộc điều tra thứ hai liên quan đến chống lao động cưỡng bức, mức thuế có thể lên tới 37,5% đối với một số sản phẩm. Bên cạnh việc xác nhận duy trì thuế quan, chính phủ Mỹ cũng sẽ công bố danh sách các sản phẩm được miễn trừ. Giới chuyên gia dự báo thuế sẽ được giữ nguyên, nhưng ngày càng nhiều đánh giá cho rằng các lĩnh vực mới có thể được miễn sau các phiên điều trần công khai diễn ra vào tuần trước tại Washington.

Tác động đến xuất khẩu Brazil và chuỗi cung ứng

Theo chuyên gia kinh tế Otto Nogami từ Insper, tác động trực tiếp là hàng Brazil mất sức cạnh tranh tại thị trường Mỹ. Mức thuế 25% khiến hàng xuất khẩu Brazil đắt hơn so với đối thủ từ các nước khác, có thể làm giảm đơn đặt hàng, gây áp lực lên biên lợi nhuận doanh nghiệp và ảnh hưởng đến đầu tư, việc làm ở những ngành phụ thuộc nhiều vào Mỹ. Tuy nhiên, tác động tổng thể lên GDP Brazil được cho là hạn chế vì Mỹ chỉ chiếm một phần trong tổng xuất khẩu Brazil và nhiều sản phẩm đã được bảo vệ bởi các miễn trừ hiện có. Nogami nhấn mạnh: 'Tác động sẽ đáng kể hơn nhiều đối với một số ngành, doanh nghiệp và khu vực cụ thể hơn là đối với toàn bộ nền kinh tế Brazil.'

Chi phí cho nền kinh tế Mỹ và nguy cơ lạm phát

Chính sách thuế quan cũng gây thiệt hại cho chính nền kinh tế Mỹ. Vì thuế do nhà nhập khẩu nộp, một phần chi phí tăng thêm sẽ được chuyển dọc chuỗi sản xuất. Nogami lưu ý: 'Không chỉ nhà xuất khẩu Brazil mất đi; nhà nhập khẩu Mỹ sẽ đối mặt chi phí cao hơn, phải tìm nhà cung cấp thay thế hoặc tự hấp thụ một phần mức tăng. Doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ cũng có thể bị ảnh hưởng.' Mức độ tác động phụ thuộc vào khả năng thay thế hàng Brazil bằng nguồn cung từ nước khác. Nếu không có lựa chọn thay thế cạnh tranh, mức chuyển giá sẽ cao hơn. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng riêng thuế lên hàng Brazil không gây áp lực lạm phát đáng kể lên Mỹ. Lia Valls, chuyên gia từ FGV-Ibre và Đại học Rio de Janeiro (Uerj), giải thích: 'Brazil chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong nhập khẩu Mỹ, nên một mình nước này không thể làm tăng lạm phát Mỹ.' Tuy nhiên, một số mặt hàng cụ thể như cà phê xanh – nơi Brazil là nhà cung cấp chiến lược – có thể tăng giá, cùng với tác động cục bộ trong thép và một số sản phẩm khác. Nogami bổ sung: 'Khi kết hợp với các mức thuế khác mà chính phủ Mỹ đã công bố, chúng có thể khuếch đại áp lực lên thực phẩm, nguyên liệu thô và hàng công nghiệp. Ngoài ra, việc giảm cạnh tranh nước ngoài có thể cho phép nhà sản xuất nội địa tăng giá.'

Danh sách miễn trừ và các ngành chịu tác động mạnh

Một đặc điểm chính của cuộc điều tra là phần lớn hàng xuất khẩu Brazil vẫn được bảo vệ bởi các danh sách miễn trừ đã có. Theo Lia Valls, khoảng một nửa sản phẩm Brazil đã được loại khỏi thuế mới nhờ các miễn trừ trước đó hoặc thuộc các chế độ thuế quan khác. Do đó, tác động lớn nhất tập trung vào các mặt hàng không nằm trong danh sách miễn trừ, bao gồm máy móc thiết bị, nhựa, giày dép, gỗ, cà phê hòa tan và thủy sản. Ngay cả trước khi có quyết định cuối cùng, sự hiện diện của Brazil trên thị trường Mỹ đã giảm dần. Lia Valls cho biết tỷ trọng xuất khẩu của Brazil sang Mỹ từng chiếm khoảng 12% tổng kim ngạch, nay giảm xuống còn 9,4%. Bà nhấn mạnh: 'Vấn đề chính của các biện pháp này là sự bất ổn mà chúng tạo ra cho doanh nghiệp và nhà đầu tư. Nhà xuất khẩu không biết liệu sẽ có thêm thuế mới hay thay đổi nào. Sự không chắc chắn này cuối cùng cũng gây hại không kém gì bản thân mức thuế.'

Theo Correio Braziliense

Ảnh: Wolfgang Weiser / Pexels