Ngày 4/7, Giáo hoàng Leo XIV, vị giáo hoàng đầu tiên sinh ra tại Mỹ, đã đến đảo Lampedusa của Sicily để cầu nguyện tại nghĩa trang di cư và cử hành thánh lễ, tưởng nhớ hàng chục nghìn người thiệt mạng khi tìm cách đến châu Âu. Chuyến đi diễn ra đúng ngày Mỹ kỷ niệm 250 năm Tuyên ngôn Độc lập, mang thông điệp biểu tượng về nghĩa vụ tiếp đón người di cư.

Thông điệp gửi Mỹ và châu Âu

Trong thư gửi người Mỹ nhân ngày 4/7, Giáo hoàng Leo nhấn mạnh bảo vệ thai nhi và mọi sinh mạng cũng có nghĩa là “tiếp đón, bảo vệ và hỗ trợ người di cư, những người có hy vọng, hy sinh và đóng góp đã hình thành nên lịch sử đất nước này ngay từ đầu”. Ông viết: “Tiếp đón họ với lòng trắc ẩn và rộng lượng không chỉ là hành động bác ái, mà còn là sự công nhận phẩm giá thuộc về mỗi con người”.

Giáo hoàng Leo đã có những bất đồng với chính quyền Trump về chính sách trấn áp nhập cư. Chuyến thăm Lampedusa là động thái gửi thông điệp mạnh mẽ tới Mỹ và châu Âu về nghĩa vụ Kitô giáo bảo vệ nhân phẩm, đặc biệt là người di cư và người dễ bị tổn thương.

Lampedusa – tâm điểm khủng hoảng di cư châu Âu

Lampedusa là dải đá không cây dài 9 km, nằm gần châu Phi hơn đất liền Italy, là cửa ngõ chính vào châu Âu cho hàng trăm nghìn người di cư vượt biển từ Libya hoặc Tunisia, thường qua đường dây buôn người. Trong bài giảng, Giáo hoàng cảm ơn cư dân Lampedusa vì “phép lạ của lòng trắc ẩn” khi tiếp đón người di cư, đồng thời kêu gọi châu Âu đối mặt thách thức và đảm nhận trách nhiệm.

Ông nói: “Trước bất kỳ cân nhắc trí tuệ hay niềm tin ý thức hệ nào, cuộc gặp gỡ với những người nằm trước mặt chúng ta, bị tước đoạt mọi thứ, kêu gọi chúng ta đến gần họ”. Giáo hoàng kêu gọi các nhà lãnh đạo châu Âu giải quyết vấn đề di cư một cách toàn diện, kết hợp cứu trợ tức thời với chiến lược dài hạn để tiếp nhận, bảo vệ, hỗ trợ và hòa nhập người di cư, đồng thời phát triển quê hương của họ để không ai bị buộc phải di cư.

Số liệu di cư và tử vong

Theo Bộ Nội vụ Italy, tính đến ngày 3/7, số người di cư đến Italy trong năm nay là 14.464 người, thấp hơn đáng kể so với 30.598 người cùng kỳ năm ngoái và 26.202 người năm 2024. Tuy nhiên, Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) ghi nhận hơn 35.000 người di cư mất tích trên Địa Trung Hải kể từ năm 2014, nhưng con số thực tế được cho là cao hơn nhiều do các vụ đắm tàu “vô hình” không được ghi nhận.

Salvatore Sortino, trưởng phái bộ IOM tại Italy và Malta, cho biết dù số người đến giảm, số người chết tăng theo tỷ lệ, “theo nghĩa số lượng người đến giảm không dẫn đến số ca tử vong trên biển thấp hơn”. Ông nói: “Điều đó nói lên tình trạng dễ bị tổn thương vẫn còn. Vì vậy, chuyến thăm của giáo hoàng tới đây, nơi tất cả điều này xảy ra, là một lời nhắc nhở rất quan trọng về yếu tố đó”.

Nối tiếp di sản của Giáo hoàng Phanxicô

Chuyến thăm của Giáo hoàng Leo nối tiếp bước chân của Giáo hoàng Phanxicô, người đã đến Lampedusa vào tháng 7/2013 trong chuyến đi đầu tiên bên ngoài Rome sau khi đắc cử. Phanxicô đã thả vòng hoa xuống biển tưởng nhớ người di cư thiệt mạng và tố cáo “sự toàn cầu hóa của sự thờ ơ”.

Tại cảng, Giáo hoàng Leo gặp một số người di cư, sau đó đi bộ một mình ra mỏm đá nhô ra biển, gió thổi tung áo cassock và mũ zucchetto của ông. Ông làm phép một tấm bảng dành tặng bến tàu cho Giáo hoàng Phanxicô, rồi cử hành thánh lễ trên đất liền. Ông nói: “Đây là nơi cử chỉ nói to hơn lời nói. Nhưng để cử chỉ mang tính nhân văn, chúng cần một trái tim”.

Tareke Brhane, một người di cư từ Eritrea và là chủ tịch Ủy ban 3/10, tổ chức phi lợi nhuận do thân nhân các nạn nhân vụ đắm tàu năm 2013 tại Lampedusa (khiến 368 người chết) sáng lập, cho biết những cử chỉ của giáo hoàng gửi “thông điệp mạnh mẽ” về tình đoàn kết. Ông nói: “Đó là một dấu hiệu mạnh mẽ cho cuộc chiến của chúng tôi với Italy và châu Âu nhằm đăng ký số người chết, vì cho đến nay chúng tôi vẫn chưa có sổ đăng ký (những người đã khuất)”. Chuyến thăm vừa tôn vinh người chết vừa “gửi thông điệp tới người thân, rất nhiều người vẫn đang chờ đợi và đau khổ”.

Theo AP News

Ảnh: Vertax / Pixabay