Ukraine triển khai chiến thuật bất đối xứng, Nga thay đổi giọng điệu từ chiến thắng sang lo ngại

Trong những tuần gần đây, Ukraine đã triển khai chiến thuật bất đối xứng với các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm xa nhằm vào các nhà máy lọc dầu và kho nhiên liệu của Nga, gây ra tình trạng thiếu xăng trên toàn quốc. Giới quân sự cấp cao của Nga vẫn chưa lên tiếng về các cuộc tấn công này, nhưng ngay cả những người ủng hộ mạnh mẽ nhất Điện Kremlin cũng đã thay đổi giọng điệu từ chiến thắng sang thận trọng.

Người dân Nga chịu ảnh hưởng nặng nề từ thiếu xăng

Anatoly, một tài xế taxi 49 tuổi ở Moscow, cho biết xăng chất lượng thấp mà ông phải mua trong những tuần gần đây sẽ làm hỏng động cơ chiếc Kia màu trắng của ông. “Chất lượng thấp. Động cơ đã kêu như trái tim ốm yếu… Chính phủ cho phép 'giảm chất lượng tạm thời', nhưng tôi phải làm gì khi cần phụ tùng mới mà hầu như không có vì lệnh trừng phạt của phương Tây,” ông nói. Anatoly bức xúc về những tính toán sai lầm quân sự của Điện Kremlin và các cuộc tấn công gần như hàng ngày của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu và kho nhiên liệu. “Ukraine đã đánh bại chúng tôi. Họ không gõ cửa, họ đạp cửa,” ông nói.

Giới blogger quân sự và truyền thông Nga thay đổi giọng điệu

Vladimir Solovyov, người dẫn chương trình nổi tiếng trên kênh truyền hình Rossiya 1, từng kêu gọi Điện Kremlin “xóa sổ” các thành phố Ukraine bằng vũ khí hạt nhân, nhưng đến giữa tháng 6 đã nói: “Chúng ta phải sẵn sàng cho khó khăn và hy sinh.” Các blogger quân sự còn bi quan hơn do gần chiến tuyến. Một blogger có tên Prizrak Novorossii (Bóng ma Novorossiya) viết trên Telegram cuối tháng 6 rằng Điện Kremlin nên tiến hành chiến dịch tổng động viên quy mô lớn vì người Nga đã “thấy trước những thay đổi lớn và thảm họa có thể xảy ra do, nói một cách nhẹ nhàng, diễn biến bất lợi của các cuộc chiến.” Ông giải thích: Ukraine, dù thiếu quân, đã sử dụng “chiến thuật bất đối xứng với các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm xa với các giải pháp công nghệ mà Nga chỉ mới bắt kịp.” Blogger kết luận: “Vì vậy, câu hỏi không phải là có nên tổng động viên hay không, mà là tiến hành nó như thế nào,” và thêm rằng các sự kiện gần đây “không truyền cảm hứng lạc quan.”

Lo sợ tổng động viên và bất mãn gia tăng

Kseniya, một bà mẹ hai con từ thành phố Tula phía tây, lo sợ con trai mình sẽ bị gọi nhập ngũ. “Tôi sợ con trai tôi sẽ bị gọi nhập ngũ, nhưng chúng tôi không có tiền để gửi nó ra nước ngoài. Chúng tôi đã được nói hàng nghìn lần rằng [Tổng thống Nga Vladimir] Putin mang lại sự ổn định, nhưng thay vào đó, chúng tôi thấy hỗn loạn hoàn toàn. Hóa ra, hoàng đế không có quần áo,” cô nói. Cô tức giận về phản ứng của Putin trước tình trạng thiếu xăng và các cuộc tấn công của Ukraine. Trong phát biểu truyền hình ngày 28/6, Putin thừa nhận: “Chúng tôi quan sát thấy một sự thiếu hụt nhất định [về xăng], nhưng không nghiêm trọng. Có thiệt hại, nhưng tất cả các địa điểm bị ảnh hưởng đang được khôi phục khá nhanh, và các vấn đề nảy sinh không nghiêm trọng.” Ông cũng hiếm khi thừa nhận sức mạnh của Ukraine: “Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đang tạo ra vấn đề, điều đó rõ ràng.”

Sai lầm chiến lược của Nga: Đầu tư sai vũ khí

Các nhà phân tích quân sự cho rằng Điện Kremlin dường như đã đặt cược vào những con ngựa chiến sai, trong khi các lệnh trừng phạt của phương Tây cản trở nỗ lực mở rộng sản xuất vũ khí mới. Moscow đầu tư mạnh vào máy bay không người lái (chủ yếu là các phiên bản Shahed do Iran thiết kế liên tục được sửa đổi) và tên lửa đạn đạo Iskander. “Đó là thứ cho phép Nga tấn công Ukraine một cách đau đớn, nhưng không giải quyết được việc phòng thủ hậu phương của Nga,” Nikolay Mitrokhin, nhà nghiên cứu tại Đại học Bremen (Đức), nói với Al Jazeera.

Hệ thống phòng không không đủ để chống UAV

Để ngăn chặn hoàn toàn máy bay không người lái tầm trung và tầm xa của Ukraine, Điện Kremlin lẽ ra phải đầu tư vào sản xuất hệ thống phòng không di động Pantsir. Các hệ thống phòng không khác của Nga không phải là lá chắn trước các cuộc tấn công của Ukraine vì chúng được thiết kế để bắn hạ tên lửa thời Chiến tranh Lạnh, không phải bầy máy bay không người lái bay chậm hơn nhiều và ở độ cao thấp. Mitrokhin ước tính Nga hiện cần ít nhất 6.000 hệ thống Pantsir với kíp lái được huấn luyện và đủ tên lửa để tạo ba lớp bảo vệ không phận dọc theo chiến tuyến dài 1.200 km (745 dặm), biên giới Nga-Ukraine và bờ Biển Đen. “Nhưng không có, và sẽ không có trong tương lai gần. Điều đó có nghĩa là các cuộc tấn công hiệu quả của Ukraine sẽ tiếp diễn,” ông nói. Moscow cũng không có hệ thống tương đương Starlink để điều khiển máy bay không người lái trên xa lộ Ukraine ở khoảng cách hơn 100 km (62 dặm) từ người điều khiển.

Thiệt hại chiến trường đi kèm khủng hoảng kinh tế và chính trị

Những tổn thất trên chiến trường của Moscow diễn ra cùng lúc với biến động kinh tế và chính trị. Nga đối mặt thâm hụt ngân sách kỷ lục và suy thoái kinh tế, trong khi đàn áp bất đồng chính kiến tiếp diễn và bất mãn công chúng gia tăng. Nhà kinh tế Nga Vyacheslav Inozemtsev, một người chỉ trích Điện Kremlin, viết trên Telegram ngày 3/7: “Có thể so sánh các xu hướng gần đây với một lò xo liên tục bị siết chặt, cuối cùng sẽ phải giãn ra hoặc đơn giản là gãy.”

Chiến thuật khủng bố của Nga xuất phát từ điểm yếu

Pavel Luzin, nhà phân tích quân sự tại Jamestown Foundation (Washington, DC), cho rằng các vấn đề của Nga bắt nguồn từ cách tiếp cận tối nghĩa, cứng nhắc và nặng nề, thua cuộc trong cuộc chiến tiến hóa với cách tiếp cận dân chủ, phi tập trung của Ukraine. “Văn hóa cộng hòa của Ukraine với các kết nối dân sự theo chiều ngang phát triển đang chiến tranh với văn hóa độc tài, thứ bậc cứng nhắc của Nga, vốn cũng đang thực hiện chính sách đối nội phản khai sáng,” ông nói. “Nga vẫn có thể học một số bài học, nhưng gặp khó khăn trong việc thực hiện kiến thức thu được.” Ông kết luận: “Chiến thuật khủng bố của Nga bắt nguồn từ điểm yếu cơ bản về tổ chức, trí tuệ, kỹ thuật và công nghệ.”

Theo Al Jazeera

Ảnh: tprzem / Pixabay