Theo báo New York Times dẫn nguồn từ các quan chức Mỹ, các cơ quan tình báo Mỹ đánh giá rằng lãnh tụ tối cao mới của Iran, Ayatollah Mojtaba Khamenei, có xu hướng mạnh mẽ hơn cha mình – cố lãnh tụ Ali Khamenei – trong việc sở hữu và phát triển vũ khí hạt nhân tiên tiến. Khác với cha, người từng ban hành một fatwa vào năm 2005 cấm sử dụng vũ khí hạt nhân và tuyên bố công khai với IAEA rằng Iran không tìm kiếm bom nguyên tử, Mojtaba Khamenei được cho là ít do dự hơn và quan tâm đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân hiện đại.

Mojtaba Khamenei khác cha về quan điểm hạt nhân

Các quan chức Mỹ cho biết fatwa của Ali Khamenei không ngăn cản Iran phát triển chương trình hạt nhân toàn diện hay các bước tiến tới vũ trang hạt nhân, nhưng nó thể hiện sự kiềm chế nhất định. Tuy nhiên, dựa trên các tuyên bố công khai và các cuộc trò chuyện bị chặn trước chiến tranh, tình báo Mỹ kết luận rằng Mojtaba Khamenei không chia sẻ sự do dự của cha mình. Ông được cho là ủng hộ phát triển loại đầu đạn nhiệt hạch có thể thu nhỏ để đặt trên tên lửa tầm xa, thay vì vũ khí hạt nhân thô sơ kiểu Hiroshima mà Iran từng tìm cách chế tạo dưới thời Tổng thống Biden. Giới chức Mỹ nhấn mạnh rằng phần lớn thông tin tình báo về quan điểm của Mojtaba Khamenei có từ trước chiến tranh; ông bị thương nặng trong giai đoạn đầu xung đột và hạn chế xuất hiện công khai, đồng thời không còn nắm quyền lực tuyệt đối như cha mình, người đã lãnh đạo Iran hơn 36 năm.

Iran chuyển máy ly tâm đến Peacock Mountain

Mặc dù các quan chức Mỹ khẳng định Iran chưa khởi động lại chương trình làm giàu uranium, nước này đã thực hiện các bước bảo tồn tài sản hạt nhân sau các cuộc không kích của Mỹ vào các cơ sở chính hồi tháng 6/2025. Theo các nguồn tin, Iran đã chuyển ít nhất một số máy ly tâm đến một tổ hợp ngầm kiên cố ở miền trung Iran, nơi Mỹ gọi là Peacock Mountain. Động thái này có thể là bước đầu tiên để tái xây dựng năng lực làm giàu, nhưng giới chức Mỹ tin rằng hiện tại Iran chỉ muốn bảo vệ thiết bị khỏi các đòn không kích. Peacock Mountain không bị tấn công trong chiến dịch tháng 6/2025 vì nằm sâu dưới lòng đất, ngoài tầm với của bom thông thường. Iran đã điều quân đến khu vực này để ngăn chặn nguy cơ bị đột kích bởi lực lượng đặc nhiệm Mỹ.

Trump đe dọa tấn công cơ sở hạt nhân ngầm

Tổng thống Donald Trump cảnh báo về khả năng tấn công Peacock Mountain, gọi đây là “mục tiêu tiềm năng” và tuyên bố Mỹ chưa thấy hoạt động làm giàu nào tại đó. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ từ chối thảo luận chi tiết về kế hoạch và cho rằng việc dự đoán mục tiêu của Trump là khó khăn. Trong khi đó, hồi tháng 6/2025, Trump đã ra lệnh cho quân đội Mỹ không kích ba cơ sở hạt nhân chính của Iran: Fordow, Natanz và Isfahan. Máy bay ném bom tàng hình B-2 thả bom lớn nhất trong kho vũ khí của Không quân vào Fordow và Natanz, còn Isfahan bị tấn công bằng tên lửa Tomahawk. Ban đầu Trump tuyên bố phá hủy hoàn toàn, nhưng đánh giá tình báo sơ bộ cho thấy chương trình chỉ bị trì hoãn vài tháng. Iran sau đó đã không khôi phục mọi cơ sở hay nối lại làm giàu, nhưng kho uranium làm giàu cao vẫn còn nguyên.

Hậu quả và triển vọng

Ảnh: Gökhan Sirkeci / Pexels