Cuộc chiến ở Ukraine bước sang năm thứ năm đang đến một bước ngoặt mới, nhưng tương lai an ninh châu Âu không chỉ phụ thuộc vào kết quả của cuộc chiến này. Theo phân tích trên tạp chí Foreign Affairs, ngay cả khi thất bại, Nga vẫn sẽ là mối đe dọa chính ở châu Âu trong nhiều năm tới. Quá trình tái thiết quân sự của Nga sau chiến tranh không phải là câu hỏi 'có hay không' mà là 'khi nào'. Các nhà phân tích quốc phòng hiện chia rẽ về mức độ nguy hiểm trong tương lai, nhưng xu hướng hiện tại cho thấy Nga sẽ tái thiết đủ lực lượng để gây ra mối đe dọa lớn nhanh hơn dự kiến hồi năm 2022, có thể chỉ trong vòng 5-7 năm.
Quy mô quân đội Nga mở rộng bất chấp tổn thất khủng khiếp
Ít nhất 400.000 binh sĩ Nga đã thiệt mạng tại Ukraine – một báo cáo tình báo Anh cuối tháng 5/2026 cho thấy con số gần 500.000 – và thêm 600.000-800.000 người bị thương nặng. Dù vậy, quy mô lực lượng đã tăng từ khoảng 850.000 quân nhân trước chiến tranh lên 1,3 triệu hiện nay. Nhiều đơn vị đã tăng gấp đôi hoặc gấp ba quân số, đồng thời bổ sung các đơn vị drone, trinh sát, xung kích và tác chiến điện tử. Nga cũng thành lập một binh chủng mới chuyên về tác chiến drone mang tên Lực lượng Hệ thống Không người lái (Unmanned Systems Forces), theo gương Ukraine. Sau chiến tranh, dù một số đơn vị sẽ thu hẹp, quân đội khó có thể quay lại quy mô trước chiến tranh.
Sản xuất vũ khí tăng vọt: Drone và tên lửa là ưu tiên
Tổn thất trang bị của Nga cũng rất lớn: theo thống kê nguồn mở, tính đến đầu tháng 5/2026, Nga mất hơn 14.000 xe chiến đấu bọc thép, 2.100 khẩu pháo và hàng nghìn thiết bị khác. Tuy nhiên, trong bốn năm qua, Nga đã kéo hàng nghìn xe và pháo từ kho dự trữ, tân trang hoặc sản xuất mới hàng nghìn xe, và Triều Tiên cung cấp hơn 300 khẩu pháo. Hiện tại, Nga có thể có số lượng xe bọc thép (kể cả xe tăng) ngang bằng hoặc nhiều hơn một chút so với đầu chiến tranh. Nga hiện sản xuất hơn 200 xe tăng T-90M mỗi năm – loại tối tân nhất – và với tốc độ này, một nửa đội xe tăng có thể là T-90M trong vòng 7-8 năm. Đặc biệt, Nga sản xuất hàng triệu drone chiến thuật mỗi năm và có thể sản xuất nhiều tên lửa hành trình, đạn đạo hơn hồi đầu chiến tranh. Năm 2025, Nga chế tạo hơn 70.000 drone một chiều cỡ lớn; năm 2026 đã ký hợp đồng mua ít nhất 100.000 chiếc nữa. Trung bình mỗi tháng, quân đội Nga phóng 6.500 drone loại này tại Ukraine. Với tốc độ hiện tại, Nga có thể có kho dự trữ hàng triệu drone chiến thuật và hàng trăm nghìn drone một chiều cỡ lớn trong vài năm sau chiến tranh.
Chất lượng suy giảm nhưng khả năng thích nghi cao
Dù số lượng vũ khí gia tăng, chất lượng sĩ quan và nhân sự nói chung bị suy giảm đáng kể. Tuy nhiên, Nga đã chứng tỏ khả năng thích nghi và tiến hóa. Các nhà lãnh đạo quân sự thế hệ cũ như Tổng tham mưu trưởng Valery Gerasimov đã định hướng tái thiết theo hướng mở rộng lực lượng, khắc phục những thất bại đầu chiến tranh. Tương lai, những người có kinh nghiệm chiến đấu thực tế sẽ lên nắm quyền, có thể thay đổi tầm nhìn. Quân đội Nga sau chiến tranh sẽ có nhiều bộ binh hơn, nhiều đơn vị drone hơn, và vẫn duy trì ưu thế về hỏa lực pháo binh và tấn công chính xác. NATO cần chuẩn bị cho một cuộc xung đột có thể diễn ra khác hẳn chiến tranh Ukraine, với các cuộc tấn công quy mô lớn ngay từ đầu.
So sánh sức mạnh quân sự Nga trước và trong chiến tranh
| Chỉ số | Trước chiến tranh (2022) | Hiện tại (2026) |
|---|---|---|
| Quân nhân tại ngũ | 850.000 | 1.300.000 |
| Số xe tăng T-90M sản xuất/năm | ~100 | >200 |
| Drone một chiều cỡ lớn sản xuất/năm | ~5.000 | >70.000 (2025) |
| Số lượng drone phóng/tháng tại Ukraine | 0 | 6.500 |
| Tổn thất xe bọc thép (lũy kế) | 0 | >14.000 |
Kết luận: NATO không được chủ quan
Bất chấp những điểm yếu có thể quan sát được, Nga vẫn là mối đe dọa lâu dài. NATO cần vượt lên trên cuộc chiến Ukraine để chuẩn bị cho thách thức này. Nếu không có sự cam kết vững chắc của Mỹ, Nga có thể đe dọa lãnh thổ các nước thành viên NATO và làm suy yếu liên minh. Các nước phương Tây cần có cuộc đối thoại thực tế hơn về mối đe dọa quân sự Nga trong tương lai và cách răn đe.
Theo Foreign Affairs
Ảnh: Go Journal / Pexels
