Israel đã phong tỏa nhiều khu vực ở Bờ Tây kể từ tối thứ Sáu (24/7), sau khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu ra lệnh tiến hành chiến dịch quân sự quy mô lớn, khiến các bệnh nhân Palestine phải chờ đợi hàng giờ tại các trạm kiểm soát và gây ra nhiều ca tử vong đáng lẽ có thể tránh được.
Những giờ chờ đợi kéo dài tại trạm kiểm soát
Tài xế xe cứu thương Yousef Diriya, 50 tuổi, cho biết ông bị mắc kẹt 4 giờ tại trạm kiểm soát Awarta khi chở bệnh nhân chạy thận. Một chuyến đi thông thường dài 20 km (12 dặm) giờ đây có thể kéo dài tới 100 km (60 dặm) do các đường vòng. Dù đã phối hợp trước và được cấp phép, Diriya vẫn phải chờ đợi hàng giờ để qua trạm, bao gồm kiểm tra, chụp ảnh giấy tờ và xe cứu thương. "Công việc của chúng tôi là cứu sống con người. Mỗi phút đều có giá trị với chúng tôi," Diriya nói.
Sáng sớm thứ Hai (28/7), tài xế Bashar al-Qaryuti đón một phụ nữ mang thai 6 tháng bị chảy máu nghiêm trọng từ Qaryut. Tại trạm Awarta, binh lính buộc anh tắt xe, khiến thiết bị y tế ngừng hoạt động, lục soát mọi người kể cả sản phụ đang đau đớn. Sau nửa giờ chậm trễ, thai nhi đã chết trước khi đến bệnh viện, để lại nỗi đau cho người mẹ và tài xế.
Hệ thống y tế "sụp đổ"
Imran Anati, nhà nghiên cứu tại Tổ chức Bác sĩ Nhân quyền Israel, cho biết toàn bộ hệ thống y tế đang sụp đổ do tình trạng phong tỏa và thiếu hụt vật tư y tế. Israel cũng ngăn chặn nguồn thu thuế dành cho Chính quyền Palestine khiến hệ thống y tế không đủ kinh phí. Liên Hợp Quốc ghi nhận khoảng 925 chướng ngại vật do Israel dựng lên, ảnh hưởng đến khoảng 3,4 triệu người Palestine. Anati gọi đây là "hình phạt tập thể" đối với người Palestine.
Các cuộc tấn công vào cơ sở y tế cũng gia tăng. Ngày 24/7, lực lượng Israel tiến vào Bệnh viện Chuyên khoa Nablus, còng tay nhân viên y tế khi bắt giữ hai anh em bị thương. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận 233 vụ tấn công vào cơ sở y tế, nhân viên và xe cứu thương trên khắp Bờ Tây chỉ trong năm 2025.
Những cái chết thương tâm trước phong tỏa
Ngày 5/7, tại trại tị nạn Deir Ammar, bé Ahmad Zaid 3 tháng tuổi ngừng thở. Gia đình cố gắng đưa bé qua cổng quân sự bị khóa nhưng binh lính từ chối mở, dù cha bé ôm con tiến lại gần cầu xin. Khi tìm được đường khác, bé đã tử vong trên đường đến bệnh viện.
Ngày 18/7, Sujood Fuqahaa, 30 tuổi, chết vì ngừng tim sau khi lính không cho xe cứu thương qua trong suốt một tuần phong tỏa thị trấn Sinjil.
Y tế làng quê thiếu thốn
Trong đêm Chủ nhật (27/7) và rạng sáng thứ Hai, hai sản phụ chuyển dạ không thể đến bệnh viện Rafidia ở Nablus. Bác sĩ Ayser Bani Jaber cùng vợ là bác sĩ sản khoa Yusra Dweikat đã phải đỡ đẻ tại phòng khám thiếu thốn. Một sản phụ bị băng huyết sau sinh nhưng phòng khám không có ngân hàng máu; phải mất nửa giờ phối hợp mới được chuyển lên bệnh viện. "Chúng tôi thực sự kinh hãi," Bani Jaber nói.
Tối cùng ngày (28/7), một sản phụ khác chuyển dạ và chảy máu. Với các trạm kiểm soát ở Nablus vẫn đóng, đội cứu thương buộc phải chuyển hướng đến bệnh viện ở Salfit, cách đó hơn 25 km (16 dặm). Cô đã sinh con trên đường, trong xe cứu thương, chỉ vài phút trước khi đến bệnh viện.
Gánh nặng tâm lý
Khi Diriya bị chặn tại trạm Awarta, ông nhận thấy một xe cứu thương Israel mang biển vàng đi qua tự do. "Trong công việc của chúng tôi, chúng tôi phục vụ tất cả mọi người. Nhưng tôi bị mắc kẹt hàng giờ, trong khi đồng nghiệp của tôi - vì không phải là người Palestine, vì là người Do Thái - đi qua tự do. Tôi không có tự do gì cả," Diriya nói. "Điều đó ảnh hưởng đến tâm lý, thực sự."
Imran Anati kêu gọi chính quyền Israel "ngay lập tức đảm bảo quyền tiếp cận an toàn và không bị cản trở cho xe cứu thương và nhân viên y tế" theo luật nhân đạo quốc tế. Ông nhấn mạnh việc phong tỏa toàn bộ cộng đồng đặt tính mạng dân thường vào nguy hiểm trực tiếp.
Theo Al Jazeera
Ảnh: Monirul Islam / Pexels
