Thủ tướng Đức Friedrich Merz thông báo Đức đã đạt thỏa thuận mua tên lửa hành trình Tomahawk do Mỹ sản xuất, bên lề Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara trong tuần này. Thỏa thuận này nhằm lấp đầy khoảng trống chiến lược trong khả năng phòng thủ của Đức, đồng thời thúc đẩy phát triển các hệ thống tấn công tầm xa châu Âu. Theo Reuters, thư ý định mua sắm đã được ký hôm thứ Ba (7/7).

Chi tiết thương vụ: 400 tên lửa Tomahawk Block Vb, trị giá hơn 1 tỷ USD

Theo các báo cáo, Berlin muốn mua phiên bản phóng từ mặt đất của hệ thống Tomahawk, với số lượng lên tới 400 tên lửa Tomahawk Block Vb mới nhất, trị giá hơn 1 tỷ USD. Tất cả tên lửa Block V đều được trang bị đường truyền dữ liệu hai chiều, cho phép nhận hiệu chỉnh đường bay và cập nhật mục tiêu, thậm chí thay đổi nhiệm vụ hoàn toàn trong khi bay. Phiên bản Block Vb có đầu đạn đa hiệu ứng chung, phù hợp tấn công nhiều loại mục tiêu trên đất liền. Tầm bắn của Tomahawk Block V vượt quá 1.000 dặm (khoảng 1.609 km), tùy cấu hình.

Đức cần mua thêm bệ phóng Typhon để triển khai

Ngoài tên lửa, Đức sẽ cần mua bệ phóng Typhon để triển khai. Các báo cáo trên truyền thông Đức cho thấy yêu cầu về bệ phóng đã được đưa ra từ tháng 7/2025. Bệ phóng Typhon vốn được thiết kế cho Lực lượng Đặc nhiệm Đa miền số 2 (2MDTF) của Mỹ, có thể bắn tên lửa Tomahawk và SM-6, và trong tương lai có thể trang bị vũ khí siêu vượt âm như Dark Eagle, OpFires hay PrSM. Điều này mở ra khả năng Đức cũng có thể tiếp nhận các loại tên lửa này sau này.

Bối cảnh: Quan hệ Mỹ-Đức căng thẳng, Mỹ hủy kế hoạch triển khai tiểu đoàn hỏa lực tầm xa

Việc Mỹ chấp thuận bán tổ hợp Tomahawk/Typhon cho Đức dường như xác nhận Washington sẽ không triển khai tiểu đoàn hỏa lực tầm xa của Lục quân Mỹ tại Đức. Hồi tháng 5, quan hệ Berlin-Washington xấu đi do Đức chỉ trích cuộc chiến của Mỹ tại Iran, khiến Mỹ tuyên bố giảm 5.000 quân tại Đức. Cũng trong thời gian đó, Lầu Năm Góc quyết định từ bỏ kế hoạch triển khai 2MDTF đến Đức. Kế hoạch này, được công bố dưới thời chính quyền Biden, dự kiến bắt đầu triển khai luân phiên từ năm 2026, sau đó là đồn trú dài hạn.

Giải pháp tạm thời trước khi châu Âu có vũ khí tầm xa nội địa

Đối với Đức, việc mua Tomahawk được xem là giải pháp tạm thời cho đến khi các hệ thống vũ khí tầm xa do châu Âu phát triển sẵn sàng. Về dài hạn, Đức tham gia Sáng kiến Tấn công Tầm xa Châu Âu (ELSA) do Pháp dẫn đầu, cùng với Italy, Ba Lan, Thụy Điển và Anh, nhằm phát triển tên lửa hành trình hoặc đạn đạo tầm bắn 1.000-2.000 km, dự kiến đưa vào sử dụng trong thập niên 2030. Ngoài ra, Đức và Anh cũng công bố kế hoạch hợp tác phát triển vũ khí tấn công chính xác tầm sâu với tầm bắn hơn 2.000 km, nhưng dự án vẫn ở giai đoạn đầu.

Bối cảnh chiến lược: Hậu INF Treaty và cuộc chạy đua tên lửa mới

Việc Đức mua Tomahawk phản ánh môi trường an ninh châu Âu thay đổi mạnh mẽ sau khi Hiệp ước Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF) sụp đổ. INF ký năm 1987 cấm Mỹ và Liên Xô (sau này là Nga) triển khai tên lửa đạn đạo và hành trình phóng từ mặt đất, tầm bắn 500-5.500 km. Một trong những vũ khí bị cấm là phiên bản phóng từ mặt đất của Tomahawk, BGM-109G Gryphon, từng được triển khai tại Đức. Mỹ rút khỏi INF năm 2019 với cáo buộc Nga vi phạm, và Nga chính thức đình chỉ tham gia năm 2023. Kể từ đó, cả Nga và NATO đều tái xây dựng năng lực tên lửa tầm trung. Nga đã sử dụng tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik trong chiến đấu từ tháng 11/2024, đồn trú tên lửa Iskander và MiG-31 mang Kinzhal tại Kaliningrad, đồng thời chuyển vũ khí hạt nhân chiến thuật sang Belarus.

Quyết định của Đức là một phần trong nỗ lực khôi phục khả năng răn đe và tấn công tầm xa thông thường của NATO, khi các đảm bảo an ninh từ Mỹ ngày càng bị nghi ngờ. Mặc dù số lượng Tomahawk chưa được tiết lộ, nhưng nhu cầu cho một cuộc xung đột cường độ cao là rất lớn, và châu Âu sẽ tiếp tục đẩy nhanh phát triển năng lực tên lửa tầm xa.

Theo TWZ

Ảnh: Pixabay / Pexels