Ngày 24/7, Hải quân Mỹ công bố video ghi lại cảnh các xuồng không người lái (USV) tấn công tàu đổ bộ tấn công lớp Tarawa đã ngừng hoạt động USS Peleliu trong khuôn khổ cuộc tập trận Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) 2026. Sự kiện diễn ra vào ngày 17/7, khi chiếc tàu cũ bị bắn phá bởi nhiều loại vũ khí của Mỹ và đồng minh. Đoạn phim cho thấy thiệt hại đáng kể quanh mực nước, với nước tràn vào thân tàu. Hình ảnh được ghi lại từ một xuồng drone thứ hai, đang kiểm tra các hư hại do các đòn tấn công trước đó.

Một ngày trước khi bài báo được đăng (ngày 26/7), Thiếu tá Sarah Weinstein – sĩ quan tác chiến mặt nước hiện là chỉ huy đầu tiên của Đội USV số 32 (USVDIV-32) – đã đăng trên LinkedIn: “Tôi vinh dự khi USVDIV-32 có cơ hội thực hiện loạt bắn đạn thật đầu tiên của GARC trong RIMPAC 2026.” Bà nói thêm: “Thật khó tin khi chứng kiến đội của tôi vận hành chính xác, và chúng tôi rất phấn khích khi mang đến một góc nhìn về tàu USS Peleliu mà hiếm khi thấy trong một cuộc diễn tập đánh chìm.”

GARC – vũ khí mới của Hải quân Mỹ

GARC (Global Autonomous Reconnaissance Craft) là xuồng không người lái do BlackSea Technologies có trụ sở tại Baltimore phát triển. Đây là nền tảng chính của USVDIV-32 – đơn vị được thành lập đầu năm 2026 với nhiệm vụ “duy trì và vận hành các tàu không người lái”. Theo một nguồn tin quen thuộc với cuộc diễn tập, có hai chiếc GARC tham gia SINKEX, nhưng chỉ một chiếc được sử dụng để tấn công. Xuồng này được trang bị gói tự động hoàn toàn Lattice của Anduril và mang tải trọng 454 kg (1.000 pound), dù chưa rõ trọng lượng đầu đạn chiếm bao nhiêu.

Thông số kỹ thuật của GARC gồm chiều dài khoảng 4,9 m (16 feet), lượng giãn nước đầy tải 2.177 kg (4.800 pound) và tầm hoạt động 1.296 km (700 hải lý) ở tốc độ 22 knot (khoảng 41 km/h).

USVDIV-32 – đơn vị tiên phong về xuồng không người lái

Trước khi tham gia RIMPAC, USVDIV-32 đã đưa các xuồng GARC tới cuộc tập trận BALTOPS 2026 vào tháng trước, hoạt động cùng tàu chỉ huy USS Mount Whitney. Hải quân xác nhận đơn vị này đã cung cấp huấn luyện chống xuồng không người lái thực tế cho các đồng minh NATO. Sarah Weinstein từng nhấn mạnh: “Phần khó đầu tiên là phát hiện USV. Nó trông như thế nào? Dấu hiệu nhận biết ra sao? Làm thế nào để biết nó đang tiến đến và hành vi của nó khi đến gần tàu?”

Điểm đặc biệt của USVDIV-32 là sự xuất hiện của chuyên ngành mới – Chuyên gia Tác chiến Robot (Robotics Warfare Specialist – RW). Trung sĩ Christian Butler, chuyên gia RW chính, cho biết: “Tôi nghĩ hầu hết các đơn vị, nếu không phải tất cả, sẽ có một số thành phần RW. Vì không thể quay lưng lại với hệ thống không người lái vào lúc này, chúng chỉ ngày càng phát triển và cần RW để gánh vác trọng trách đó.”

Tiền lệ và bối cảnh sử dụng xuồng cảm tử

Phiến quân Houthi ở Yemen đi đầu trong việc sử dụng xuồng không người lái cảm tử trong tác chiến. Công nghệ này bắt nguồn từ Iran, khi Tehran phát triển các loại USV tấn công một chiều thô sơ trước khi chuyển giao cho lực lượng ủy nhiệm Houthi, những người đầu tiên dùng chúng trong chiến đấu ở Biển Đỏ. Ukraine cũng chứng minh tiềm năng hủy diệt của USV đối với Hạm đội Biển Đen của Nga, với các xuồng Magura thực hiện nhiều cuộc tấn công thành công, buộc Nga phải di dời phần lớn hạm đội khỏi Crimea.

Ngày 12/7/2026, quân đội Mỹ lần đầu sử dụng USV làm vũ khí tấn công trong chiến đấu, nhắm vào “hàng chục” mục tiêu Iran, theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Các cuộc tấn công sử dụng xuồng Corsair do Saronic chế tạo, diễn ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Iran leo thang ở eo biển Hormuz. Một trong các mục tiêu là tàu ngầm diesel-điện lớp Ghadir của Iran. Trước đó, một xuồng Corsair khác đã giải cứu kíp lái trực thăng AH-64 Apache của Lục quân Mỹ bị Iran bắn rơi ở vịnh Oman – lần đầu tiên xuồng drone tham gia tìm kiếm cứu nạn.

Việc Hải quân Mỹ sử dụng xuồng không người lái trong vai trò tấn công đặt ra tiền lệ mới, không chỉ cho khu vực trách nhiệm của CENTCOM mà còn cho các xung đột tiềm tàng nơi khác. Với các cuộc tập trận như RIMPAC, Hải quân có thể phát triển giáo án tác chiến cho USV như vũ khí động lực. USVDIV-32, với nhiệm vụ giúp Hải quân và đồng minh đối phó với mối đe dọa USV ngày càng tăng đồng thời tinh chỉnh các khái niệm tác chiến tấn công một chiều, được dự báo sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong hạm đội hỗn hợp có người lái và không người lái trong tương lai.

Theo TWZ

Ảnh: konstantinrotkevich / Pixabay