Ngày 9/7/2026, Ấn Độ và Australia đã chính thức ký kết một loạt thỏa thuận hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ quốc phòng, an ninh hàng hải đến năng lượng, trong đó có thỏa thuận vận hành Hiệp định Hạt nhân Dân sự năm 2014, mở đường cho việc cung cấp uranium ổn định từ Australia cho Ấn Độ phục vụ mục đích hòa bình. Sự kiện diễn ra tại Melbourne trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Ấn Độ-Australia lần thứ ba, với sự tham dự của Thủ tướng Narendra Modi và Thủ tướng Anthony Albanese.

Hợp tác quốc phòng và an ninh hàng hải được thúc đẩy mạnh mẽ

Thủ tướng Modi cho biết hai nước đã ra Tuyên bố chung quan trọng nhằm tăng cường hợp tác quốc phòng và an ninh. Hành lang Đổi mới Quốc phòng Ấn Độ-Australia sẽ kết nối các start-up và ngành công nghiệp quốc phòng. Lộ trình Hợp tác An ninh Hàng hải sẽ tăng cường nỗ lực chung ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, đồng thời thúc đẩy hợp tác trong đóng tàu, sửa chữa và bảo trì tàu.

Thủ tướng Albanese nhấn mạnh Australia coi Ấn Độ là đối tác an ninh hàng đầu, và tuyên bố chung phản ánh cam kết chung đối với một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương hòa bình, ổn định và thịnh vượng. Hai bên sẽ tăng cường phối hợp chiến lược, nâng độ phức tạp của các cuộc tập trận quốc phòng và tăng cường khả năng tương tác giữa lực lượng phòng vệ.

Đẩy nhanh đàm phán Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CECA)

Thủ tướng Modi thông báo hai nước đã quyết định đẩy nhanh tiến trình đàm phán CECA, hướng tới một thỏa thuận cân bằng, tham vọng và cùng có lợi. Đồng thời, hai bên cũng sẽ thúc đẩy Hiệp định Đầu tư Song phương. Tuyên bố chung ghi nhận những lợi ích cụ thể từ Hiệp định Thương mại và Hợp tác Kinh tế (ECTA) hiện có, đồng thời nhấn mạnh cần dỡ bỏ các rào cản phi thuế quan và phối hợp tài chính thể chế để thúc đẩy đầu tư tư nhân.

Hợp tác hạt nhân dân sự và năng lượng tái tạo

Một kết quả quan trọng khác là việc hoàn tất thỏa thuận hành chính để vận hành Hiệp định Hạt nhân Dân sự ký năm 2014, cho phép Australia xuất khẩu uranium sang Ấn Độ. Thủ tướng Albanese cho biết thỏa thuận này giúp tăng tỷ trọng điện từ nguồn phi hóa thạch tại Ấn Độ, đồng thời mở ra thị trường mới cho ngành tài nguyên Australia. Ngoài ra, hai nước sẽ thành lập Học viện Đào tạo Năng lượng Mặt trời Mái nhà chung tại Gujarat, nhằm nâng cao năng lực kỹ thuật cho phụ nữ và thanh niên trong khuôn khổ Chương trình PM Surya Ghar Yojana.

Hợp tác về công nghệ, chuỗi cung ứng và giáo dục

Hai nhà lãnh đạo đã khởi động Đối tác Ấn Độ-Australia về An ninh mạng, Công nghệ then chốt và Chuỗi cung ứng (PACTS), nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tăng cường an ninh mạng và nghiên cứu bán dẫn chung. Một Biên bản ghi nhớ ba bên cũng được ký kết trong khuôn khổ Liên minh Công nghệ và Đổi mới Australia-Canada-Ấn Độ (ACITI).

Về giáo dục, Ủy ban Tài trợ Đại học (UGC) đã cấp Thư chấp thuận cho Đại học Flinders thành lập cơ sở tại Bengaluru, và Đại học Victoria được cấp phép hoạt động tại Gurgaon. Chính quyền Tây Australia cũng ký thỏa thuận với New Delhi để thành lập Trung tâm Xuất sắc Quốc gia về Đào tạo Kỹ năng Khai thác mỏ tại Bhubaneswar.

Hồi hương cổ vật và tăng cường hợp tác văn hóa

Australia đồng ý trả lại Ấn Độ ba cổ vật gồm tượng thần Nandi (thế kỷ 11-12, bằng đá granit), đinh ba với hình thần Kali (thế kỷ 11, bằng đồng) và tượng Skanda sáu đầu (thế kỷ 12, bằng đá bazan).

Thủ tướng Modi kết thúc hội nghị bằng hình ảnh so sánh mối quan hệ hai nước với môn cricket: chương trình nghị sự tập trung như một trận đấu một ngày, quyết định nhanh như T20, và quan hệ bền chặt như một trận Test. Sau Australia, ông Modi sẽ tiếp tục chuyến công du tới New Zealand.

Theo The Indian Express

Ảnh: Familyschaffner / Pixabay