Thời tiết đẩy giá trước khi mất mùa
Giá cà phê phản ứng ngay khi rủi ro thời tiết xuất hiện. Tháng 7/2021, sương giá nặng phủ phần lớn bang Minas Gerais của Brazil, lần đầu kể từ năm 1994. Công ty Cung ứng Lương thực Quốc gia Brazil (Conab) ước tính ban đầu tối đa khoảng 11% diện tích arabica bị hại. Giá arabica dịu trung bình năm 2021 cao hơn năm 2020 hơn một phần ba, theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Năm 2024 đến lượt robusta. Theo Ngân hàng Thế giới, giá robusta tháng 2/2024 lên cao nhất ba thập kỷ, khi Indonesia và Việt Nam gặp năng suất kém. Tính theo bình quân năm của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), giá robusta năm 2025 gấp hơn ba lần năm 2020.
Giá cà phê bình quân năm 2020–2025
■Robusta ■Arabica dịu khác
Xem số liệu
| Đơn vị: US cent/pound | Robusta | Arabica dịu khác |
|---|---|---|
| 2020 | 68,76 | 150,83 |
| 2021 | 89,82 | 204,69 |
| 2022 | 103,63 | 255,47 |
| 2023 | 119,13 | 205,96 |
| 2024 | 200,75 | 255,44 |
| 2025 | 220,23 | 383,1 |
Năm 2026, Cục Nông nghiệp Nước ngoài của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA FAS) vẫn dự báo vụ 2026/27 của Brazil tăng khoảng 14%. Ngày 9/7, Trung tâm Dự báo Khí hậu Mỹ (NOAA CPC) đặt xác suất El Niño rất mạnh vào tháng 10–12 ở mức 81%. Cùng ngày, chỉ số giá của ICO tăng 9,3%, mạnh nhất trong một ngày kể từ năm 2004.
Robusta giao dịch trên sàn ICE London, arabica trên sàn ICE New York. Vị trí của từng nước trong nguồn cung nằm ở bài các nước sản xuất cà phê lớn.
El Niño, La Niña: mỗi nước một kiểu
Cùng một đợt El Niño, nước này hạn, nước kia có lúc được lợi. Năm 2023, giới phân tích nói với Reuters rằng El Niño mạnh là rủi ro lớn hơn với robusta, vì Việt Nam và Brazil có thể mất năng suất.

Theo trang tác động El Niño theo vùng của NOAA, Indonesia và Colombia thường khô hơn khi có El Niño, còn tây bắc Peru lại ẩm hơn.
| Nước | Tháng cần để mắt | Khi có El Niño | Khi có La Niña | Sàn bị kéo |
|---|---|---|---|---|
| Việt Nam | Tháng 12–4 | Ấm hơn vào tháng 12–2, Tây Nguyên được dự báo ít mưa từ tháng 12/2026 đến tháng 4/2027 | Mát hơn vào tháng 6–8 | Robusta, ICE London |
| Brazil | Ra hoa tháng 9–10 | Nam ẩm hơn vào tháng 12–2, đông nam ấm hơn vào tháng 12–2 và 6–8 | Nam khô hơn vào tháng 6–8, đông nam lạnh hơn vào tháng 12–2 | Arabica, ICE New York và robusta, ICE London |
| Indonesia | Tháng 10/2026, NOAA ghi mưa bị kìm | Khô hơn bình thường | Mưa nhiều hơn | Robusta, ICE London |
| Colombia | Tháng 12–2 | Khô hơn vào tháng 12–2 | Ẩm hơn vào tháng 12–2 | – |
| Peru | Tháng 12–2 | Tây bắc ẩm hơn vào tháng 12–2 | Tây bắc khô hơn vào tháng 12–2 | – |
Nguồn: NOAA CPC, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, Ngân hàng Thế giới, StoneX.
Ở Việt Nam, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia dự báo El Niño rất mạnh kéo dài từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027. Tây Nguyên có thể ít mưa hơn trung bình nhiều năm đến tháng 4/2027. Bà Trần Thị Mai, chủ vườn 2 ha ở Gia Lai, nói với Reuters rằng thiếu nước có thể ảnh hưởng việc tưới ngay từ tháng 2.
Ở Brazil, El Niño có hai mặt. USDA FAS cho rằng El Niño nửa cuối năm 2026 có thể giảm rủi ro sương giá mùa đông, theo Daily Coffee News. Nhưng nắng nóng quá mức hoặc mưa sai lúc cây ra hoa có thể đe dọa vụ 2027/28.
Ông Fernando Maximiliano, chuyên viên phân tích của StoneX, nói với Reuters rằng robusta Brazil giảm mạnh trong đợt El Niño 2015–2016. Theo Chính quyền bang Espírito Santo, hạn kéo dài khoảng một nghìn ngày làm vụ conilon, tức robusta, năm 2016 của bang chỉ còn khoảng 5 triệu bao. Cùng năm, arabica của bang lại đạt mức cao kỷ lục.
Colombia lại thiệt vì La Niña. Theo Liên đoàn Cà phê Quốc gia Colombia (FNC), sản lượng năm 2022 giảm 12%, thấp nhất từ năm 2013. Nguyên nhân là mưa quá nhiều trong đợt La Niña kéo dài.
Ở Peru, Viện Thống kê và Tin học Quốc gia (INEI) ghi sản lượng tháng 6/2017 tăng 13,6% so với cùng tháng năm trước, nhờ thời tiết thuận lợi.
Đặc điểm riêng của từng nước nằm ở các bài về vùng cà phê Brazil, cà phê Colombia và cà phê Indonesia.
Biến đổi khí hậu đe dọa vùng trồng cà phê
El Niño là cú sốc cho một vụ, còn nắng nóng do biến đổi khí hậu là áp lực kéo dài. Climate Central đếm số ngày trên 30°C ở vùng trồng cà phê của 25 nước trong giai đoạn 2021–2025. Ngày "thêm" là ngày sẽ không nóng quá 30°C nếu không có biến đổi khí hậu.
Ở ngưỡng 30°C, arabica bị hại rất nặng, còn robusta không còn ở điều kiện tốt. Arabica nhạy với nóng hơn: từ 25°C, cây đã ra khỏi khoảng thích hợp.
Indonesia và Brazil thêm nhiều ngày nóng nhất trong năm nước sản xuất lớn, mỗi nước từ 70 ngày trở lên mỗi năm.
Số ngày nắng nóng gây hại thêm mỗi năm do biến đổi khí hậu, bình quân 2021–2025
Xem số liệu
| Đơn vị: ngày/năm | Giá trị |
|---|---|
| Indonesia | 73 |
| Brazil | 70 |
| Việt Nam | 59 |
| Colombia | 48 |
| Ethiopia | 34 |
Việt Nam thêm 59 ngày nóng mỗi năm. Bình quân của cả 25 nước chỉ khoảng 47 ngày.
Mốc gần nhất cần theo dõi là bản tin El Niño của JMA ngày 10/11 và của NOAA ngày 12/11. Ở Brazil, mùa ra hoa tháng 9–10 năm nay ảnh hưởng đến vụ 2027/28.
Cách đọc số liệu: Giá năm là bình quân năm của IMF, tính bằng US cent/pound. Bảng tác động ghi kiểu thời tiết thường gặp do NOAA tổng hợp, riêng phần Tây Nguyên là dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia. Số ngày nóng thêm là ước tính của Climate Central.
