Lãi cao kéo nông dân chặt cà phê
Từ tháng 7/2022, sầu riêng Việt Nam được xuất chính ngạch sang Trung Quốc. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan công bố tin này trong một thư ngỏ. Thư nói về nghị định thư kiểm dịch ký với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC).

Ông Nguyễn Hồng Thanh ở thị xã Buôn Hồ, Đắk Lắk, kể với VOV rằng ông từng trồng sầu riêng xen cà phê. Đến năm thứ 5, khi sầu riêng cho trái, ông phá hết cà phê. Cũng trên VOV, ông Nguyễn Xuân Quang ở huyện Krông Pắc nói: "Trước mắt giờ sầu riêng có giá thì mình cứ trồng đã".
Toàn cảnh vùng nguyên liệu nằm ở bài vùng trồng cà phê Tây Nguyên.
Lãi một ha: khoảng cách đã hẹp lại
Cà phê đã rời đỉnh nhưng vẫn trên 90.000 đồng/kg, còn giá sầu riêng chênh nhau nhiều lần theo loại. Tháng 3/2025, cà phê nhân xô ở Đắk Lắk lập kỷ lục 135.000 đồng/kg, theo Tạp chí Công Thương.
Theo bảng giá nông sản của Sở Công Thương Đắk Lắk, ngày 23/10 cà phê nhân xô ở tỉnh này còn 91.400 đồng/kg, thấp hơn đỉnh khoảng một phần ba. Cùng ngày, sầu riêng Thái loại A bán 82.000–95.000 đồng/kg, gấp hơn hai lần Ri6 loại A.
| Ngày | Loại hàng ở Đắk Lắk | Giá, đồng/kg | Nguồn |
|---|---|---|---|
| 5/3/2025 | Cà phê nhân xô | 135.000 | Tạp chí Công Thương |
| 23/10/2026 | Cà phê nhân xô | 91.400 | Sở Công Thương Đắk Lắk |
| 23/10/2026 | Sầu riêng Thái loại A | 82.000–95.000 | Sở Công Thương Đắk Lắk |
| 23/10/2026 | Sầu riêng xô AB | 45.000 | Sở Công Thương Đắk Lắk |
| 23/10/2026 | Sầu riêng Ri6 loại A | 35.000 | Sở Công Thương Đắk Lắk |
Từ vụ 2024–2025, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) cùng các đối tác làm mô hình bón phân mới ở 4 vườn sầu riêng xen cà phê. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk, vườn xen trong mô hình lãi khoảng 1 tỷ đồng/ha ở vụ 2024–2025. Mức này cao hơn khoảng 160 triệu đồng so với cách bón cũ. Mỗi ha cho cùng lúc 3,8–3,9 tấn cà phê nhân và 11,3–12,9 tấn sầu riêng. Vì hai cây chung một vườn, lợi nhuận một ha khó tách riêng cho từng cây.
Đổi sang sầu riêng được gì, mất gì?
Phần được là đầu ra chính ngạch sang Trung Quốc. Phần mất là rủi ro cao hơn. Ông Phạm Xuân Lân ở xã Ea Knuếc, Đắk Lắk, nói với AFP rằng trồng cà phê thì sống ổn, còn sầu riêng mới làm giàu. Dù vậy, ông vẫn giữ cà phê để phòng rủi ro. Nhiều hộ ở xã này nhận khoán đất của Công ty TNHH MTV Cà phê – Ca cao Tháng 10, theo báo Nông nghiệp và Môi trường. Họ phải giữ cà phê để giao sản lượng theo hợp đồng.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cả nước có khoảng 200.000 ha sầu riêng, tăng hơn 5 lần trong 10 năm. Tây Nguyên chiếm khoảng một nửa, tức khoảng 90.000 ha. Diện tích cà phê từng tỉnh nằm ở bài diện tích cà phê từng tỉnh. Chuyện nguồn nước tưới ở Tây Nguyên nằm ở bài về toàn vùng.
Muốn bán chính ngạch, vườn cần mã số vùng trồng. Theo báo Nông nghiệp và Môi trường, Đắk Lắk có khoảng 280 mã vùng trồng sầu riêng, phủ khoảng 7.500 ha.
Rủi ro khác là dư cung. Đầu tháng 8/2026, Chính phủ cảnh báo nguy cơ dư cung và mất kiểm soát chất lượng khi diện tích tăng nhanh, theo AFP.
Thời gian tới, ba điều đáng theo dõi là giá cà phê nhân, giá sầu riêng vụ tới và tốc độ cấp mã số vùng trồng sầu riêng.
Cách đọc số liệu: Giá ngày 23/10 là giá tham khảo trong bảng giá nông sản của Sở Công Thương Đắk Lắk. Giá đỉnh tháng 3/2025 lấy theo Tạp chí Công Thương.
