UEFA bỏ phiếu tẩy chay, Concacaf bác bỏ đề xuất

Tại cuộc họp khẩn cấp ngày 30/7, 55 liên đoàn thành viên UEFA đã nhất trí tẩy chay tất cả các giải đấu của FIFA – bao gồm World Cup nam, nữ và FIFA Club World Cup – nếu kế hoạch của chủ tịch Gianni Infantino được thông qua. Cùng ngày, Concacaf – liên đoàn bóng đá Bắc và Trung Mỹ, cũng là chủ nhà World Cup 2026 – tuyên bố 41 hiệp hội thành viên 'bác bỏ' đề xuất này. Các nguồn tin cho biết các quốc gia Concacaf đang mất dần niềm tin vào Infantino.

Trong một tuyên bố sau cuộc họp trực tuyến do chủ tịch Aleksander Ceferin chủ trì, UEFA khẳng định: 'Chúng tôi bác bỏ hoàn toàn và dứt khoát đề xuất của FIFA về việc chuyển nhượng cổ phần World Cup và các giải đấu khác cho nhà đầu tư tư nhân.' Tuyên bố ngày 30/7 còn chỉ trích kế hoạch này là 'vô trách nhiệm và không thể biện hộ', được xây dựng trong bí mật mà không tham vấn đầy đủ.

Kế hoạch 'bán World Cup' của Gianni Infantino

FIFA muốn thành lập một công ty con thương mại có tên FIFA Forward Enterprise (FFE) để quản lý các sự kiện chính, và các nhà đầu tư bên ngoài có thể mua cổ phần thiểu số không có quyền kiểm soát. Đề xuất này cần được 211 thành viên FIFA bỏ phiếu thông qua; Infantino cần 106 phiếu thuận. UEFA và Concacaf gộp lại có 96 phiếu, nhiều khả năng sẽ bỏ phiếu chống.

Trong một bức thư gửi các thành viên, Infantino hứa sẽ trả 40 triệu USD (khoảng 203 triệu BRL) nếu họ ủng hộ đề xuất gây tranh cãi này. Ông ấn định hạn chót ngày 19/9 để các liên đoàn chấp nhận kế hoạch nếu muốn nhận khoản thanh toán đầu tiên 20 triệu USD (101,5 triệu BRL). Trong một video ngày 29/7, Infantino bảo vệ kế hoạch là 'một đề nghị, không phải nghĩa vụ'. Nếu được phê duyệt, quỹ đầu tư mạo hiểm Thrive Eternal của Mỹ, do Joshua Kushner (anh rể của Donald Trump) sáng lập, sẽ dẫn đầu nhóm nhà đầu tư cho FFE. Tuy nhiên, nguồn tin từ FIFA khẳng định chưa có thảo luận nào về việc Infantino trở thành CEO của FFE.

Phản ứng từ các liên đoàn và tổ chức khác

Liên đoàn bóng đá Anh (FA) tuyên bố ủng hộ quan điểm chung: 'World Cup thuộc về bóng đá và sẽ mãi mãi như vậy.' Liên đoàn Scotland (SFA) cũng bày tỏ lo ngại về quy trình và thời hạn thiếu tham vấn. Chủ tịch SFA Mike Mulraney, đồng thời là chủ tịch ủy ban tài chính FIFA, đứng về phía phe phản đối. Concacaf chỉ trích 'thiếu quy trình pháp lý đúng đắn' và 'thời hạn giả tạo ngắn', đồng thời đặt câu hỏi về sự cần thiết của đầu tư tư nhân sau kỳ World Cup có doanh thu cao nhất lịch sử. Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) bày tỏ thất vọng vì không được tham vấn; Liên đoàn châu Phi (CAF) sẽ họp ban điều hành vào tuần tới. Hiệp hội các giải đấu thế giới (WLA) kêu gọi FIFA rút lại dự thảo, và Premier League 'hoàn toàn ủng hộ' lập trường này.

Phó chủ tịch UEFA Laura McAllister, cựu tuyển thủ xứ Wales, gọi đề xuất là 'mối đe dọa hiện hữu thực sự đối với bóng đá' và hy vọng cuộc tẩy chay sẽ không xảy ra, nhưng nhấn mạnh: 'Sức mạnh của bóng đá thế giới là châu Âu.' Ronan Evain, giám đốc điều hành Football Supporters' Europe, ca ngợi phản ứng của UEFA là 'một màn trình diễn sức mạnh thực sự' và là câu trả lời mà Infantino 'xứng đáng nhận được'.

Kịch bản tiếp theo và nguy cơ chia rẽ

Hiện chưa rõ FIFA và Infantino sẽ phản ứng thế nào trước tuyên bố của UEFA và Concacaf. Các giải đấu sắp tới như FIFA U-20 World Cup nữ tại Ba Lan (khởi tranh 5/9) hay kế hoạch rót khoản đầu tư tư nhân đầu tiên vào cuối tháng 10 có thể bị ảnh hưởng. Cựu chủ tịch FA David Bernstein cho rằng 'lần này Infantino phải lùi bước', nhưng nếu có đủ sự ủng hộ từ các liên đoàn quốc gia, ông có thể ở lại. Bernstein không tin sẽ có rạn nứt dài hạn vì 'FIFA không thể không có các đội châu Âu, và châu Âu cũng không thể đứng ngoài'. Nếu không có giải pháp, UEFA sẽ đứng ngoài cơ cấu quản trị toàn cầu.

Phân tích cho thấy việc đầu tư tư nhân có thể dẫn đến mở rộng các giải đấu về quy mô và tần suất, gây áp lực lên lịch thi đấu quốc nội. UEFA, dù từng bị chỉ trích vì mở rộng các giải cấp câu lạc bộ, nhận thức rõ sức mạnh của mình: một kỳ World Cup không có châu Âu sẽ mất đi 3/4 đội bán kết nam năm 2026 và 6/8 đội tứ kết; ở nữ, 3/4 đội bán kết World Cup gần đây là châu Âu. Không có đội châu Âu, FIFA khó lòng tạo ra đủ doanh thu thương mại để trả các khoản tiền đã hứa. Câu chuyện này có tầm quan trọng không thể phóng đại.

Ý nghĩa với người đọc Việt Nam

World Cup là giải đấu được hàng triệu người hâm mộ Việt Nam yêu thích và theo dõi. Việc FIFA có thể bán cổ phần cho tư nhân đặt ra câu hỏi về tương lai của giải đấu: liệu các kỳ World Cup có bị thương mại hóa quá mức, thay đổi thể thức hoặc tăng tần suất, ảnh hưởng đến chất lượng và tính hấp dẫn? Nguy cơ tẩy chay từ châu Âu – nơi sản sinh ra nhiều đội tuyển mạnh nhất – có thể khiến World Cup mất đi sức hút lớn. Đối với người Việt, điều này đồng nghĩa với việc có thể không còn được chứng kiến những trận cầu đỉnh cao giữa các siêu sao châu Âu nếu xung đột leo thang. Dù chưa có kết luận cuối cùng, diễn biến này đáng để người hâm mộ Việt Nam quan tâm và theo dõi sát sao.

Theo BBC

Ảnh: sahinsezerdincer / Pixabay