Robot AI temi – công nghệ giáo dục STEAM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật và Toán học) được giới thiệu tại Nhật Bản – đã có 50 robot được triển khai tại 12 trường học trên cả nước trong năm 2025, đang hoạt động trong lớp học, thư viện, bảo tàng và khoa nhi. Đây là bộ giải pháp tích hợp robot tự hành, ứng dụng lập trình kéo thả và gói dịch vụ 3 năm nhằm giảm tải cho giáo viên khi dạy các môn thuộc nhóm STEAM.
Bối cảnh: vì sao giáo viên Nhật Bản gặp áp lực khi dạy STEAM?
Chương trình GIGA School – sáng kiến cấp quốc gia trang bị một thiết bị học tập cho mỗi học sinh – đã tạo ra nền tảng hạ tầng cho các trường học ở Nhật Bản. Dù vậy, giáo viên phụ trách giáo dục STEAM và tin học đang phải gánh thêm khối lượng công việc mới: lựa chọn và cài đặt thiết bị, lo lắng về kiến thức chuyên môn, thiết kế bài giảng. Những áp lực này cộng dồn khiến giáo viên có tâm huyết khó tập trung vào việc giảng dạy, trở thành rào cản lớn nhất mà nhiều trường đối mặt khi thúc đẩy giáo dục STEAM.
Công nghệ giáo dục temi giúp giảm tải cho giáo viên thế nào?
Trung tâm của bộ giải pháp là robot tự hành temi, được mô tả như một giao diện chuyển động tác động vào năm giác quan, tích hợp chức năng giao tiếp và tự di chuyển. Đi kèm là Buddiotte, ứng dụng lập trình dạng khối không cần viết mã (no-code): học sinh nối các khối lệnh tiếng Nhật là chương trình lập tức chuyển thành hành động của robot, không cần viết mã phức tạp.
Hệ thống còn có giáo trình theo lộ trình tăng dần: vận hành robot (khoảng 20 giờ), gắn bài học với giải quyết vấn đề đời sống – xã hội (10 đến 15 giờ), rồi tiến tới triển khai dịch vụ và ứng dụng thực tế (5 đến 10 giờ). Hạ tầng P-BOX tích hợp phần cứng, phần mềm và truyền thông giúp mở rộng kết nối, để ý tưởng của học sinh không bị giới hạn bởi thiết bị.
Gói 3 năm AI Assistant Robot Academic Pack gồm gì?
Đối với trường học và chính quyền địa phương, nhà cung cấp giới thiệu gói AI Assistant Robot Academic Pack kéo dài 3 năm. Gói này gồm thân robot temi, giấy phép học thuật Buddiotte, sách giáo khoa chuyên dụng, cài đặt ban đầu, đào tạo và bảo trì 3 năm (temi CARE).
| Hạng mục | Nội dung trong gói |
|---|---|
| Phần cứng | Robot tự hành temi |
| Phần mềm | Buddiotte – giấy phép học thuật |
| Học liệu | Sách giáo khoa chuyên dụng |
| Triển khai | Cài đặt ban đầu và đào tạo |
| Bảo trì | Gói temi CARE trong 3 năm |
Vì chi phí phần cứng, phần mềm, bảo trì và tập huấn được gộp trong một gói, trường học và chính quyền địa phương dễ dự toán ngân sách hơn so với mua lẻ từng hạng mục. Sau khi vận hành, trung tâm hỗ trợ chuyên dụng tiếp nhận các sự cố phần cứng lẫn phần mềm, giúp giáo viên không phải tự tìm đơn vị xử lý.
Robot temi đang được dùng ở đâu và vì sao lại có cộng đồng giáo viên?
Năm 2025, 50 robot temi được đưa vào 12 trường học trên toàn quốc, trong đó có 2 trường tại Saitama, 2 trường tại Kanagawa và 4 trường tại Wakayama. Robot không chỉ dùng trong lớp học mà còn hoạt động tại thư viện để gợi ý và giới thiệu sách, tại khoa nhi để chơi với trẻ em, tại bảo tàng đường sắt để hướng dẫn khách tham quan, cùng các buổi giao lưu giữa học sinh trung học phổ thông và tiểu học.
Từ thực tế trên, giáo viên mong muốn có không gian kết nối giữa nhà trường và địa phương đã thành lập Cộng đồng hợp tác giáo dục STEAM (STEAM Education Co-creation Community). Cộng đồng vận hành dưới sự đồng thuận của hội đồng giáo dục các tỉnh và hiệu trưởng các trường; giáo án, kế hoạch dạy học và mã chương trình được chia sẻ để giảm gánh nặng cho giáo viên xây dựng bài giảng từ đầu.
Chương trình cũng gắn với Sáng kiến trường trung học N.E.X.T của Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (MEXT), nhằm phát triển ba năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo và ứng dụng. Mục tiêu là đào tạo thế hệ người kiến tạo thay đổi trong bối cảnh chuyển từ kỷ nguyên AI sang Society 5.0.
Ý nghĩa với người đọc Việt Nam
Tại Việt Nam, robot và AI trong giáo dục đang là chủ đề được quan tâm trong bối cảnh chuyển đổi số. Kinh nghiệm triển khai temi cho thấy công nghệ giáo dục chỉ phát huy tác dụng khi đi kèm bộ công cụ hoàn chỉnh gồm phần cứng, phần mềm, giáo trình, bảo trì và cộng đồng hỗ trợ giáo viên. Các trường quan tâm đến giáo dục STEAM có thể tham khảo cách tiếp cận học đi đôi với giải quyết vấn đề xã hội và mô hình gói dịch vụ 3 năm minh bạch về chi phí. Việc áp dụng vào bối cảnh Việt Nam cần được cân nhắc theo điều kiện cơ sở vật chất, năng lực giáo viên và ngân sách từng đơn vị.
Theo Jichitai Tsushin Online
Ảnh: Tanha Tamanna Syed / Pexels
