Ngày 24/6/2026, OpenAI chính thức ra mắt chip AI tùy chỉnh đầu tiên mang tên Jalapeo, được phát triển hợp tác với tập đoàn bán dẫn Broadcom. Đây là vi mạch chuyên dụng (ASIC) dành riêng cho suy luận mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), đánh dấu bước chuyển từ phụ thuộc vào GPU NVIDIA sang tự chủ phần cứng.

Thông số kỹ thuật và hiệu năng vượt trội

Jalapeo được thiết kế từ đầu đến khi hoàn tất chế tạo thử (tape-out) chỉ trong 9 tháng, nhờ sử dụng chính AI của OpenAI để tăng tốc thiết kế. Trong quá trình phát triển, OpenAI đảm nhận kiến trúc nền tảng, Broadcom phụ trách hiện thực hóa silicon và phần cứng mạng, còn Celestica – nhà sản xuất dịch vụ điện tử Canada – tích hợp bo mạch và hệ thống giá đỡ.

Các mẫu thử nghiệm kỹ thuật của Jalapeo đã chạy thành công nhiều khối lượng công việc học máy, bao gồm GPT-5.3, Codex và Spark, ở tần số và mức tiêu thụ điện năng mục tiêu sản xuất hàng loạt. Theo OpenAI, kết quả thử nghiệm sơ bộ cho thấy hiệu suất trên mỗi watt của Jalapeo vượt trội so với các giải pháp tiên tiến nhất hiện nay. Báo cáo kỹ thuật chi tiết sẽ được công bố trong những tháng tới.

Chiến lược giảm phụ thuộc vào NVIDIA

Trước đây, OpenAI chủ yếu dựa vào các cụm NVIDIA GPU chuyên dụng từ Microsoft Azure, nhờ khoản đầu tư của Microsoft. Từ năm 2024 đến 2025, hãng bắt đầu đa dạng hóa chuỗi cung ứng, ký thỏa thuận thuê năng lực tính toán với Oracle và các nhà cung cấp dịch vụ đám mây bên thứ ba. Đồng thời, OpenAI hợp tác với AMD, Broadcom, Intel, NVIDIA và Microsoft để tối ưu giao tiếp tốc độ cao giữa các chip thông qua giao thức MRC (Multi-Path Reliable Connection).

Việc ra mắt Jalapeo vào giữa năm 2026 là kết quả tất yếu của chi phí vận hành cao, áp lực cạnh tranh và rủi ro chuỗi cung ứng. Hiện tại, tiêu thụ năng lực tính toán cho suy luận mô hình đã vượt qua đào tạo, và việc thoát khỏi phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất là xu hướng chung của ngành.

Kế hoạch đa thế hệ và triển khai thực tế

OpenAI cho biết Jalapeo là bước đầu tiên trong kế hoạch nền tảng tính toán đa thế hệ. Dự kiến, chip này sẽ được triển khai lần đầu vào cuối năm 2026 và mở rộng trong những năm tiếp theo. Broadcom, thông qua CEO Hock Tan, cho biết đây mới chỉ là khởi đầu của một lộ trình kéo dài nhiều thế hệ, giúp Microsoft và các đối tác khác triển khai các trung tâm dữ liệu quy mô gigawatt từ năm 2026.

Với Jalapeo, OpenAI không chỉ bổ sung mảnh ghép chip vào chiến lược toàn diện, mà còn cạnh tranh trực tiếp với Google (dòng TPU) và Anthropic (liên kết với Amazon, Google). Greg Brockman, Chủ tịch kiêm đồng sáng lập OpenAI, nhấn mạnh rằng thế giới đang bước vào kỷ nguyên kinh tế lấy tính toán làm trung tâm, và việc tự thiết kế phần cứng giúp cung cấp trí tuệ nhân tạo mạnh mẽ hơn với hiệu quả cao hơn.

Ảnh: Alexandra_Koch / Pixabay