Bộ trưởng Kinh tế và Năng lượng Đức, bà Katrin Reiche, đang đối mặt với cáo buộc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để viết các bài báo khách mời. Theo báo Der Spiegel ngày 1/7, các công cụ phát hiện AI gồm Pangram và GPTZero đều cho rằng nội dung các bài viết của bà có xác suất cao do AI tạo ra. Bộ Kinh tế Đức không phủ nhận thẳng thừng mà chỉ cho rằng AI đã trở thành “công cụ hàng ngày” trong công việc chính trị.

Bài báo nào bị nghi ngờ?

Bài đầu tiên được đăng trên tờ Handelsblatt ngày 10/4, trong đó bà Reiche viết: “Tỷ lệ đóng góp tổng hợp của hệ thống an sinh xã hội hiện đạt 42% và có xu hướng tăng, đang trở thành rào cản cho tăng trưởng kinh tế.” Bà cũng cảnh báo việc bỏ qua khoảng trống tài chính của bảo hiểm xã hội là “đẩy hóa đơn cho thế hệ sau.” Tuy nhiên, Der Spiegel chỉ ra rằng văn phong thiếu cá tính riêng. Công cụ Pangram xác định khoảng 1/3 đầu bài “chắc chắn cao” do AI viết, GPTZero cũng đưa ra kết luận tương tự.

Bài thứ hai đăng trên Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) vào tháng 4, theo báo chí Đức trước đó, khoảng 70% nội dung có thể do AI tạo ra. Khi Der Spiegel kiểm tra lại, chỉ khoảng 29% đầu bài giống do con người viết.

Bộ Kinh tế Đức phản ứng ra sao?

Khi được Der Spiegel hỏi về việc sử dụng AI trong bài FAZ, Bộ Kinh tế Đức không trả lời trực tiếp mà tuyên bố: “Trí tuệ nhân tạo đã trở thành một công cụ tự nhiên và hàng ngày trong công việc chính trị.” Người phát ngôn của Bộ cho biết AI cũng được dùng để chuẩn bị các bài phát biểu và bài báo của bộ trưởng, và điều quan trọng là “giữ tỷ lệ đúng giữa trí tuệ nhân tạo và trí tuệ con người.”

Tranh cãi về tính minh bạch

Vụ việc làm dấy lên cuộc tranh luận về tính minh bạch khi sử dụng AI trong chính trị. Trước đó, tờ Die Zeit từng đưa tin Bộ trưởng Số Liên bang Đức, ông Carsten Wildberg, cũng cho AI viết phần lớn các bài phát biểu và bài báo. Thủ hiến bang Thüringen, ông Mario Voigt, thừa nhận từng dùng AI để viết bài khách mời. FAZ từng xóa bài của ông Voigt vì không chấp nhận cách giải thích về việc sử dụng AI, nhưng từ chối bình luận về bài của bà Reiche. Tổng biên tập FAZ, ông Carsten Knop, cho rằng tác giả phải giữ quyền chủ đạo nội dung, nhưng “cải thiện bài viết bằng AI không bị cấm.”

Trong khi đó, Handelsblatt tuyên bố sẽ không xóa bài của bà Reiche và cho biết “nội dung do AI tạo ra sẽ được gắn nhãn.” Tuy nhiên, Bộ Kinh tế Đức lại đưa ra giải thích khác: chỉ những “nội dung AI chưa qua kiểm duyệt chuyên môn” mới cần gắn nhãn. Nếu bài viết đã được kiểm tra và xác nhận chính xác, dù một phần do AI tạo ra cũng không cần tiết lộ với độc giả.

Bài báo kết luận rằng cốt lõi của cuộc tranh cãi không phải là việc chính trị gia có được dùng AI hay không, mà là công chúng có quyền biết bao nhiêu phần trăm nội dung trong bài báo mang tên bộ trưởng thực sự đến từ chính họ. Khi AI dần thâm nhập vào quy trình làm việc của chính phủ và truyền thông, ranh giới giữa sáng tạo của con người và hỗ trợ máy móc đang trở thành vấn đề mới mà dư luận Đức quan tâm.

Theo Guancha

Ảnh: Kindel Media / Pexels