World Cup 2026 khép lại với trận chung kết trên đất Mỹ, Canada và Mexico, nhưng cuộc đua công nghệ phía sau sân cỏ mới thực sự nóng. Theo thông tin từ Securities Times ngày 20/7/2026, lần đầu tiên trong lịch sử, trí tuệ nhân tạo (AI) được triển khai toàn diện ở một giải đấu thể thao đỉnh cao: từ phân tích chiến thuật, phát hiện việt vị đến phát sóng ổn định từ góc nhìn trọng tài. Trung tâm chỉ huy kỹ thuật (TCC) và Trung tâm vận hành giải đấu (TOC) đặt tại Miami là bộ não điều khiển toàn bộ hệ thống, nơi các thiết bị và giải pháp từ các công ty công nghệ Trung Quốc đóng vai trò xương sống.

Trung tâm chỉ huy AI: 13 nghìn tỷ PB dữ liệu và 110 tỷ email

Phóng viên National Business Daily có mặt tại trụ sở FIFA ở Miami vào ngày 17/7, chứng kiến một trung tâm điều hành 6 tầng với màn hình hiển thị thời gian thực về trạng thái thiết bị, an ninh mạng, thời tiết và phản hồi truyền thông xã hội. Theo FIFA, tổng lưu lượng dữ liệu toàn mạng lên tới 13 nghìn tỷ PB (petabyte), một con số khổng lồ chưa từng có. Hệ thống AI tổng hợp dữ liệu từ hơn 600 cơ sở dữ liệu khác nhau, sử dụng thuật toán để lọc thông tin quan trọng và trực quan hóa.

Công cụ quản lý sự kiện giám sát 20.000 người dùng đã đăng ký và 20.000-30.000 thiết bị đầu cuối của Lenovo trong các sân vận động, gấp 5 lần quy mô World Cup Qatar. Chỉ trong một giờ trước khi phóng viên đến thăm, hệ thống đã chặn 10.000-20.000 cuộc tấn công từ robot độc hại. Trong suốt giải đấu, 110 tỷ email đã được xử lý. FIFA cho biết họ đã triển khai máy tính xách tay cho 25.000 nhân viên tạm thời tại các địa điểm, với cơ chế dự phòng để đảm bảo 'zero downtime' ngay cả khi có sự cố như đổ cà phê lên máy.

Doanh nghiệp Trung Quốc chiếm lĩnh 'trung tâm thần kinh' công nghệ

Là đối tác công nghệ chính thức của FIFA, Lenovo Group cung cấp các giải pháp AI cốt lõi: FIFA AI Pro (siêu trí tuệ AI bóng đá), 3D Digital Avatars (hình đại diện kỹ thuật số 3D) và Referee View AI Stabilizer (hệ thống tăng cường video AI từ góc nhìn trọng tài). Đặc biệt, công nghệ 3D Digital Avatars cho phép xác định việt vị ở mức độ 'da đầu' với độ chính xác mili giây. Bà Trương Hiểu Yến, Giám đốc Chiến lược Công nghệ và Đổi mới của Lenovo SSG, giải thích: hệ thống sử dụng máy quét để chụp 36 ảnh mỗi cầu thủ từ các góc khác nhau, sau đó áp dụng thuật toán AI và tái tạo 3D (bao gồm mô hình Gaussian) để tạo ra bản sao kỹ thuật số. 'Chúng tôi đạt được độ chính xác mili giây. Trước công nghệ này, không có sự kiện thể thao nào trên thế giới có thể tái tạo bản sao kỹ thuật số dựa trên mili giây', bà nói.

Ngoài Lenovo, các công ty Trung Quốc khác cũng ghi dấu ấn: TV LED RGB-Mini LED của Hisense được lắp đặt tại trung tâm trọng tài video; tại sân vận động BC Place ở Vancouver, Canada, màn hình treo lớn nhất Canada với diện tích hơn 600 mét vuông sử dụng chip ICND2153S của Chipone Technology. Một chuyên gia trong ngành hiển thị đã chia sẻ trên mạng xã hội: 'Chip Trung Quốc đã phủ kín màn hình World Cup!'

AI cách mạng hóa trải nghiệm xem và dự đoán

Trên mặt trận người hâm mộ, nền tảng phát sóng Migu và Xiaohongshu (Little Red Book) đã giành được bản quyền truyền hình bên cạnh CCTV. Migu giới thiệu các công cụ AI như khóa cầu thủ một chạm, theo dõi bóng thời gian thực và trò chuyện AI đa vòng, cùng gói 3D Vision với kính 3D màn trập chuyên dụng cho trải nghiệm xem tại nhà. Hiện tại, gói này yêu cầu TV hỗ trợ tần số quét 120Hz, nhưng nhóm nghiên cứu đang phát triển thuật toán để tương thích với TV 60Hz thông thường.

Các mô hình ngôn ngữ lớn như Qwen (Thiên Vấn) cũng tham gia gián tiếp thông qua dự đoán trận đấu, được cư dân mạng gọi vui là 'AI bạch tuộc Paul'. Nhiều ứng dụng đã tích hợp chức năng dự đoán kết quả, tận dụng sức hút của giải đấu.

Chiến lược 'thử lửa' và bài toán thương mại hóa

Theo các chuyên gia, việc các công ty Trung Quốc đổ xô vào World Cup không chỉ vì thương hiệu. 'World Cup vừa là sân khấu thương hiệu, vừa là bố trí kinh doanh. Các công ty công nghệ theo đuổi không chỉ vì mức độ phơi sáng toàn cầu không thể thay thế, mà còn để xây dựng hình ảnh dẫn đầu công nghệ', ông Đổng Bằng, chuyên gia quản lý doanh nghiệp cấp cao, nhận định. 'Về trung hạn, giải đấu thúc đẩy cải tiến công nghệ toàn diện, năng lực được mài giũa có thể chuyển giao sang Thế vận hội, các giải đấu lớn; về dài hạn, AI thể thao là cửa ngõ vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật số thế hệ tiếp theo.'

Ông Miles Spittle, Giám đốc dự án nơi làm việc kỹ thuật số FIFA của Lenovo, nhấn mạnh: 'Nếu chúng tôi có thể hoàn thành dịch vụ cho FIFA, chúng tôi có thể xuất hiện ở bất kỳ tòa nhà văn phòng nào và triển khai thiết bị trên toàn bộ văn phòng. Đây là phòng thí nghiệm lớn nhất, cả về phần cứng lẫn phát triển phần mềm.' Tuy nhiên, thách thức lớn là chi phí cao và hệ sinh thái thể thao khép kín. FIFA và các giải đấu lớn sở hữu toàn bộ dữ liệu cốt lõi (quỹ đạo cầu thủ, hình ảnh trận đấu, tương tác), các nhà cung cấp dịch vụ chỉ có quyền sử dụng tạm thời trong thời gian giải đấu, không được phát triển sản phẩm thứ cấp lâu dài. Ông Phó Nhất Phu, nhà nghiên cứu đặc biệt của Ngân hàng Thương mại Tô Châu, cho rằng giải pháp là thúc đẩy mở cửa dữ liệu theo cấp độ và xây dựng các mô-đun AI thể thao phổ quát để giảm chi phí và phụ thuộc vào các giải đấu đỉnh cao.

Ảnh: Pavel Danilyuk / Pexels