Dữ liệu tổng hợp cho thấy, trong 5 năm qua, 5 công ty đầu tư nhiều nhất vào trung tâm dữ liệu tại Mỹ gồm Google, Amazon, Meta, Microsoft và Oracle đã vay thêm khoảng 350 tỷ USD, đưa tổng nợ vượt 700 tỷ USD. Các công ty này đặt cược rằng dịch vụ AI tiên tiến sẽ mang lại nguồn thu lớn trong tương lai, nhưng thị trường trái phiếu đã bắt đầu tỏ ra thận trọng.

Áp lực nợ gia tăng và phản ứng của thị trường trái phiếu

Mặc dù lợi nhuận vẫn mạnh, chi phí đi vay của các công ty này vẫn ở mức kiểm soát được. Năm ngoái, tổng chi phí lãi vay của 5 công ty vượt 10 tỷ USD, gấp đôi năm 2019, nhưng vẫn nhỏ so với dòng tiền tự do khổng lồ. Tính đến cuối tháng 3, dòng tiền tự do của Google (sau khi trừ chi tiêu vốn) đạt 64 tỷ USD. Tuy nhiên, không phải công ty nào cũng có bảng cân đối kế toán vững chắc. Dòng tiền tự do của Amazon chuyển sang âm trong quý I, trong khi Oracle dự kiến tiêu hao tiền mặt nhanh hơn, với nợ năm 2025 gấp khoảng 2,5 lần doanh số.

Đợt phát hành trái phiếu 25 tỷ USD của Amazon trong tuần này nhận được phản ứng “lạnh lùng” bất thường từ thị trường, cho thấy khả năng hấp thụ các đợt huy động vốn liên tục của các ông lớn công nghệ không phải là vô hạn. Các nhà đầu tư trái phiếu đang đặc biệt chú ý đến kế hoạch chi tiêu vốn trong các báo cáo tài chính quý sắp tới, coi đây là thước đo quan trọng cho sự bền vững của cơn sốt AI.

Chiến lược đầu tư AI và rủi ro tiềm ẩn

Các công ty này đặt cược rằng lợi nhuận từ dịch vụ AI mới sẽ cao hơn nhiều so với chi phí vay thấp hiện tại. CEO Amazon Andy Jassy hồi tháng 4 cho biết ông “rất tin tưởng các khoản đầu tư này sẽ thương mại hóa được” nhờ lượng khách hàng cam kết sử dụng công suất trung tâm dữ liệu sắp ra mắt của Amazon Web Services. CEO Meta Mark Zuckerberg cũng nhận định nhu cầu sức mạnh tính toán AI vẫn vượt xa nguồn cung, củng cố niềm tin rằng đầu tư hạ tầng là đúng đắn.

Tuy nhiên, các nhà đầu tư cổ phiếu ngày càng thận trọng về thời điểm thu hồi vốn. Từ đầu năm, chỉ có cổ phiếu Google vượt chỉ số S&P 500, trong khi Microsoft và Oracle giảm hơn 20%. Các công ty này cam kết chi tiêu vốn lên tới 725 tỷ USD trong năm nay, chủ yếu cho trung tâm dữ liệu và chip Nvidia, được tài trợ bằng tiền mặt và vay nợ. Nợ gia tăng làm giảm khả năng chống chịu của doanh nghiệp trước khủng hoảng kinh tế hoặc thay đổi công nghệ. Lịch sử ngành công nghệ cho thấy, ngay cả những công ty từng thống trị cũng có thể gánh chịu hậu quả nặng nề nếu lợi thế cạnh tranh suy yếu.

Bài học từ Intel và triển vọng hiện tại

Trường hợp của Intel là một lời cảnh báo. Từng là nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới, Intel vay nợ để chi trả cổ tức, mua lại và mở rộng sản xuất, nhưng không tạo ra được chip AI cạnh tranh, bỏ lỡ cơ hội lịch sử. Năm 2026 dự kiến là năm thứ ba liên tiếp Intel thua lỗ, và chỉ nhờ sự hỗ trợ của chính phủ Mỹ cùng khoản đầu tư từ Nvidia mới duy trì được hoạt động. Tuy nhiên, nhà phân tích Gil Luria của DA Davidson cho rằng tình hình tài chính của các công ty đám mây lớn hiện nay khác xa so với khó khăn của Intel, và mức nợ hiện tại chưa phải là vấn đề nghiêm trọng.

Ảnh: Akela999 / Pixabay