Cử tri bang Arizona đi bỏ phiếu vào thứ Ba (21/7) để chọn ứng viên đảng phái trong các cuộc đua có thể quyết định đảng nào kiểm soát Hạ viện Mỹ và liệu đảng Cộng hòa có thể giành lại một trong những ghế Thống đốc cạnh tranh nhất của đảng Dân chủ hay không. Arizona, từng được xem là thành trì của đảng Cộng hòa, đã dao động giữa hai đảng trong các chu kỳ bầu cử gần đây: Joe Biden (Dân chủ) thắng sít sao năm 2020, còn Donald Trump (Cộng hòa) giành lại bang năm 2024.

Cuộc đua Thống đốc: Biggs đối đầu Schweikert

Cuộc đua được chờ đợi nhất là bầu cử sơ bộ Thống đốc của đảng Cộng hòa, nơi bốn ứng viên tranh nhau để đối đầu với Thống đốc đương nhiệm Katie Hobbs (Dân chủ) vào tháng 11. Hobbs, đang tìm kiếm nhiệm kỳ thứ hai, là một trong hai Thống đốc Dân chủ tái tranh cử năm nay tại các bang mà Trump thắng năm 2024. Cuộc đua chủ yếu là màn so tài giữa Andy Biggs và David Schweikert, hai dân biểu kỳ cựu đại diện cho hai tầm nhìn đối lập về tương lai của đảng Cộng hòa Arizona. Biggs, cựu chủ tịch House Freedom Caucus bảo thủ, thân cận với Trump và xây dựng chiến dịch xoay quanh chương trình nghị sự của tổng thống. Ông từng tìm cách ngăn Quốc hội chứng nhận chiến thắng năm 2020 của Biden và được Trump hậu thuẫn sau khi một ứng viên Cộng hòa khác rút lui. Schweikert cũng ủng hộ nhiều ưu tiên của Trump nhưng tự nhận là người bảo thủ thực tế hơn, cho rằng đảng Cộng hòa mất điểm khi đề cử ứng viên bị xem là quá cực đoan.

Các cuộc đua Hạ viện đáng chú ý

Bầu cử sơ bộ cũng quyết định ai sẽ tranh cử tại Khu vực Quốc hội số 1 của Arizona, ghế bỏ trống sau khi Schweikert quyết định tranh cử Thống đốc. Khu vực này, bao gồm Scottsdale và đông bắc Phoenix, dự kiến là một trong những cuộc đua cạnh tranh nhất vào tháng 11 và có thể ảnh hưởng đến việc đảng nào kiểm soát Hạ viện. Phía Cộng hòa có ba ứng viên: nghị sĩ bang Joseph Chaplik, cựu cầu thủ NFL Jay Feely (được Trump hậu thuẫn) và giám đốc công nghệ John Trobough. Phía Dân chủ, bác sĩ kiêm cựu nghị sĩ bang Amish Shah (thua sít sao năm 2024) đối đầu với cựu phát thanh viên Marlene Galan-Woods, góa phụ của cựu Tổng chưởng lý Arizona Grant Woods. Bà được đảng toàn quốc hậu thuẫn. Một cuộc đua khác là tại Khu vực số 6, nơi dân biểu Cộng hòa Juan Ciscomani tìm kiếm nhiệm kỳ thứ ba, đối đầu với JoAnna Mendoza (Dân chủ), cựu chiến binh Thủy quân lục chiến. Cả hai đều không có đối thủ trong bầu cử sơ bộ và sẽ gặp nhau vào tháng 11.

Israel và Gaza tác động đến bầu cử sơ bộ Dân chủ

Sự chia rẽ trong đảng Dân chủ về cuộc chiến của Israel ở Gaza đang lộ rõ tại một số cuộc đua Hạ viện Arizona. Tại Khu vực số 4 (an toàn cho Dân chủ), dân biểu Greg Stanton đối mặt với thách thức từ ứng viên cấp tiến Kai Newkirk, người chỉ trích Stanton quá ủng hộ Israel. Stanton, người ủng hộ Israel mạnh mẽ và được AIPAC hậu thuẫn, gần đây bỏ phiếu chống đề xuất hạn chế viện trợ quân sự cho Israel. Theo Track AIPAC, Stanton nhận khoảng 322.000 USD từ AIPAC và các nhóm thân Israel. Tại Khu vực số 3, dân biểu Yassamin Ansari đã thay đổi quan điểm đáng kể về Israel kể từ lần đầu tranh cử: từng nhận hỗ trợ từ Democratic Majority for Israel năm 2024, nay bà chỉ trích gay gắt cuộc chiến và tuyên bố không còn chấp nhận hỗ trợ từ nhóm này hay AIPAC.

Thời gian bỏ phiếu và công bố kết quả

Các điểm bỏ phiếu mở cửa từ 6h sáng (13:00 GMT) và đóng cửa lúc 7h tối (02:00 GMT thứ Tư). Ai xếp hàng trước 7h tối đều có thể bỏ phiếu. Cử tri đảng Dân chủ và Cộng hòa chỉ được bỏ phiếu trong đảng mình; cử tri độc lập có thể chọn bỏ phiếu cho một trong hai đảng. Arizona có khoảng 4,3 triệu cử tri đăng ký, gồm 1,5 triệu Cộng hòa, 1,2 triệu Dân chủ và 1,5 triệu độc lập/không liên kết. Kết quả không được công bố cho đến 8h tối giờ địa phương (03:00 GMT thứ Tư). Hơn 755.000 phiếu đã được bỏ trước ngày bầu cử. Hầu hết cuộc đua sẽ rõ ràng trong vài giờ đầu kiểm phiếu, nhưng các cuộc đua sít sao có thể kéo dài hơn.

Theo Al Jazeera

Ảnh: HOCKULUS / Pixabay