Chủ tịch FIFA Gianni Infantino từng đàm phán đặt thương hiệu “FIFA Super League” cho giải ly khai châu Âu tại thời điểm tháng 10/2020, theo tài liệu được tiết lộ ngày 5/8/2026. Thỏa thuận sơ bộ có thời hạn tối thiểu 12 năm, trao cho FIFA cổ phần ưu đãi và “cổ phiếu vàng” trong bộ máy vận hành giải đấu.
Bản điều khoản “FIFA Super League” tháng 10/2020 nói gì?
Bản điều khoản (term sheet), có toàn bộ nội dung lần đầu được tiết lộ, được soạn thảo để đề xuất đổi tên mọi giải đấu mới dưới thương hiệu FIFA. Tài liệu vạch ra quan hệ đối tác tối thiểu 12 năm giữa FIFA và Super League, cùng một liên doanh chuyên điều hành hoạt động thương mại.
| Nội dung | Theo bản điều khoản 10/2020 |
|---|---|
| Thời hạn hợp tác | Tối thiểu 12 năm |
| Cơ cấu giải | 15 đội cố định, 5 đội từ vòng loại |
| Club World Cup | Hằng năm, 3 tuần cố định, loại trực tiếp |
| Cửa sổ quốc tế | 2 khoảng thời gian, mỗi khoảng 2 tuần/năm |
Tài liệu xác nhận FIFA sẽ được cấp cổ phần ưu đãi trong Super League, giúp cơ quan này có quyền quyết định về thay đổi thể thức, lịch thi đấu, phân phối tiền đoàn kết và bổ nhiệm tổng giám đốc điều hành. FIFA cũng được trao “cổ phiếu vàng” với quyền quản trị và chính trị đặc biệt.
Trong tài liệu, FIFA được nhắc đến bằng mã “WO1”, trùng với cấp bậc sĩ quan cao cấp trong quân đội Anh. Super League “sẵn sàng thảo luận việc đặt tên giải là WO1 SL” – tức “FIFA Super League”.
Các giải đấu mới cần được Đại hội thường niên FIFA và Hội đồng FIFA thông qua, nhưng các liên đoàn trên thế giới được cho là bị bỏ qua trong quá trình hình thành kế hoạch. Phiên bản Club World Cup mở rộng, gọi là “giải đấu câu lạc bộ toàn cầu”, sẽ diễn ra hằng năm trong ba tuần cố định, gắn trực tiếp với Super League và thi đấu theo thể thức loại trực tiếp – khác với phiên bản vòng bảng tái khởi động năm 2025.
Infantino can dự đến đâu vào kế hoạch?
Infantino được cho là một trong những nhân sự FIFA tham gia dự án và nắm rõ tiến trình. Bản điều khoản ghi rõ các CLB sáng lập “muốn đạt được các điều khoản hợp tác” giữa Super League và FIFA, tiếp nối đề xuất ban đầu do nhóm các CLB ly khai gửi tới FIFA. Dù không mang tính ràng buộc, term sheet thường là tiền đề của hợp đồng chính thức, cho thấy đàm phán khi đó đã gần tới hồi kết.
Không rõ Infantino và FIFA có tiến xa hơn bản điều khoản hay không. Sau khi phiên bản kế hoạch ra mắt tháng 4/2021 mà không có sự tham gia trực tiếp của FIFA rồi sụp đổ giữa làn sóng phản đối lớn, Infantino phát biểu tại Đại hội UEFA ở Montreux rằng FIFA “chỉ có thể kịch liệt phản đối việc thành lập Super League”. Nhiều nguồn tin cho rằng một cuộc trò chuyện trước đó với Chủ tịch UEFA Aleksander Ceferin, do bên thứ ba triệu tập, đã thúc đẩy Chủ tịch FIFA tạo khoảng cách với dự án.
Infantino từng nói với cộng sự rằng ông không muốn chống lại các định chế bóng đá. Nhưng thỏa thuận khung FIFA – Super League cùng kế hoạch Football Forward Enterprise tai hại khiến lời khẳng định này bị nghi ngờ, đồng thời cho thấy nhiều nỗ lực định hình lại bóng đá mà không tham khảo các bên liên quan quan trọng nhất.
Kế hoạch tái cấu trúc và loạt dự án tư nhân
Bản điều khoản cũng nhắc tới một “lịch thi đấu quốc tế mới” do FIFA, Super League và “các bên liên quan khác” xây dựng, được rà soát và triển khai với sự đồng ý của FIFA; một đề xuất trước đó còn coi việc “cắt giảm các giải đấu” là chủ đề thảo luận. Các quan chức cấp cao bóng đá châu Âu được cho là sốc khi biết kế hoạch siết cửa sổ quốc tế xuống còn hai khoảng thời gian hai tuần mỗi năm, bởi các liên đoàn thành viên có thể mất nguồn thu thương mại từ đội tuyển quốc gia và lệ thuộc vào giải đấu CLB do tư nhân vận hành.
Các CLB tham dự Super League sẽ phải gia nhập World Football Club Association (WFCA), tổ chức đại diện tồn tại ngắn ngủi do Chủ tịch Real Madrid Florentino Pérez khởi xướng năm 2019. Real Madrid từng là đầu tàu thúc đẩy dự án Super League và chỉ đóng lại cánh cửa khi công bố thỏa thuận với UEFA vào tháng 2/2026.
Tài liệu được tiết lộ trong tuần bóng đá rúng động vì hậu quả từ việc Infantino hủy kế hoạch bán một phần World Cup cho nhà đầu tư tư nhân, cho thấy giới lãnh đạo FIFA còn tham gia vào một nỗ lực khác đưa các giải đấu lớn dưới sự kiểm soát của tư nhân. Năm 2018, Infantino từng thúc đẩy gói đề nghị 25 tỷ USD từ SoftBank của Nhật Bản để tạo Club World Cup mở rộng và Nations League toàn cầu. Các cộng sự thân cận trong FIFA được cho là đã cảnh báo ông về kế hoạch này, vốn thất bại sau khi vấp phải sự phản đối từ châu Âu.
Theo The Guardian
Ảnh: Israel Torres / Pexels
