Ngày 22/7/2026, Ủy ban điều tra đặc biệt về chiến lược AI của Chính phủ Nhật Bản đã thông qua dự thảo sửa đổi Kế hoạch cơ bản về AI. Dự thảo này sẽ sớm được trình lên Nội các để phê duyệt chính thức. Bộ trưởng phụ trách Chiến lược AI, bà Onoda Kimi, phát biểu: 'Như đã nêu trong dự thảo kế hoạch cơ bản, Nhật Bản phải thúc đẩy AX (AI Transformation – chuyển đổi AI) trong toàn xã hội, bao gồm cả ứng dụng AI tác nhân (Agent AI). Tuy nhiên, chúng tôi phải thừa nhận rằng các biện pháp đối phó với rủi ro về công nghệ, xã hội và an ninh do AI mang lại đang trở nên phức tạp và nghiêm trọng hơn. Với tư cách là bộ trưởng phụ trách, tôi sẽ tích cực và liên tục xem xét các quy định liên quan đến AI, đồng thời thúc đẩy các cuộc thảo luận quốc tế về quản trị AI hiệu năng cao cùng với các nước.'

Kế hoạch cơ bản về AI được sửa đổi nhằm đáp ứng đổi mới công nghệ nhanh chóng

Kế hoạch cơ bản về AI được xây dựng vào tháng 12 năm ngoái, nhưng do sự đổi mới công nghệ nhanh chóng và những thay đổi trong tình hình quốc tế liên quan đến AI hiệu năng cao, công tác sửa đổi đã được tiến hành. Làm thế nào để đưa AI vào ứng dụng xã hội ảnh hưởng trực tiếp đến sức mạnh tổng hợp quốc gia như sức mạnh kinh tế, năng lực phòng vệ và năng lực công nghệ. Do đó, Nhật Bản cần nhanh chóng đầu tư nguồn lực. Trong lộ trình của 17 lĩnh vực chiến lược, riêng lĩnh vực AI và bán dẫn đã đặt mục tiêu tổng đầu tư công-tư đạt 100 nghìn tỷ yên vào năm tài khóa 2040.

Thành lập nhóm công tác sửa đổi chế độ để thúc đẩy AX

Dự thảo sửa đổi Kế hoạch cơ bản nêu rõ, để có thể huy động toàn bộ chính phủ xây dựng hệ thống cần thiết cho việc thúc đẩy AX, cần phải rà soát và tối ưu hóa một cách toàn diện, có tầm nhìn xa các chế độ và cơ chế vận hành. Vì vậy, một nhóm công tác sửa đổi chế độ sẽ được thành lập trực thuộc Ủy ban điều tra đặc biệt để thảo luận về các vấn đề và hướng sửa đổi liên quan đến chế độ.

Phát triển AI theo chiều dọc và AI vật lý trong các lĩnh vực trọng điểm

Dự thảo sửa đổi đề xuất, để thúc đẩy phát triển, thử nghiệm, triển khai và ứng dụng xã hội các AI theo chiều dọc (Vertical AI) và AI vật lý (Physical AI), bao gồm AI tác nhân (Agent AI) trong các lĩnh vực như y tế, tài chính, giáo dục, phòng chống thiên tai, chính phủ sẽ xây dựng các chiến lược AI theo chiều dọc riêng cho từng lĩnh vực, và tập trung đầu tư công-tư.

Thúc đẩy 'AI for Science' và thu hút nhân tài

Đồng thời, với điều kiện đảm bảo độ tin cậy của công nghệ AI, Nhật Bản sẽ thu hút rộng rãi các nhà nghiên cứu và phát triển AI, bao gồm cả những nhân tài hàng đầu, hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ khác nhau, giúp các giới tích cực triển khai các nghiên cứu khoa học dựa trên AI. Các sáng kiến 'AI for Science' sẽ được thúc đẩy, bao gồm nghiên cứu nền tảng AI, các thách thức mới, hợp tác quốc tế, xây dựng cơ sở hạ tầng nghiên cứu, quản lý và sử dụng dữ liệu nghiên cứu một cách chiến lược dựa trên chiến lược mở và đóng.

Rà soát quy định pháp luật và trách nhiệm liên quan đến rủi ro AI

Ngoài ra, chính phủ sẽ hoàn thiện các hướng dẫn, bao gồm rà soát các quy định pháp luật liên quan đến xâm phạm quyền lợi phát sinh từ việc ứng dụng AI rộng rãi. Trên cơ sở phát triển AI tác nhân, chính phủ sẽ tiếp tục thảo luận về các vấn đề như rủi ro hiện hữu, xác định trách nhiệm khi xảy ra xâm phạm quyền lợi hoặc thiệt hại trong quá trình sử dụng AI.

Ảnh: geralt / Pixabay