Một mùa gió mùa yếu đang nổi lên như rủi ro lạm phát tiếp theo của Ấn Độ, với hiện tượng El Niño đang phát triển có nguy cơ làm giảm lượng mưa và đẩy giá lương thực tăng cao, ngay khi giá dầu hạ nhiệt giúp giảm bớt áp lực giá chung. Gió mùa Tây Nam, chiếm khoảng 70% lượng mưa hàng năm của Ấn Độ, đóng vai trò sống còn đối với nền kinh tế nông nghiệp trị giá 300 tỷ USD và có ảnh hưởng lớn đến giá lương thực, nhu cầu nông thôn và tổng sản lượng kinh tế.

Tác động đến lạm phát và chi tiêu nông thôn

“Mưa kém kéo theo tâm lý tiêu cực, cả trên thị trường chứng khoán lẫn chi tiêu nông thôn,” Rajni Thakur, chuyên gia kinh tế tại L&T Finance Ltd., cho biết. Công ty này đang quản lý danh mục cho vay nông thôn hơn 450 tỷ rupee (4,8 tỷ USD). “Đầu tiên là lạm phát, sau đó tâm lý bị ảnh hưởng, dẫn đến cắt giảm chi tiêu trong mùa lễ hội.”

Các quan chức Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) cho biết họ đang theo dõi chặt chẽ thời tiết để đánh giá triển vọng lạm phát và sẵn sàng phản ứng nếu áp lực giá lan rộng. RBI đã giữ lãi suất chủ chốt ở mức 5,25% trong tháng này, duy trì lập trường trung lập khi lạm phát nằm trong phạm vi mục tiêu 2-6%.

Theo nghiên cứu của Yuvika Singhal, chuyên gia kinh tế tại QuantEco Research, thâm hụt mưa 10% có thể làm tăng thêm 1 điểm phần trăm vào lạm phát tiêu dùng tổng thể, chủ yếu do giá lương thực. Tính đến ngày 22/6, lượng mưa tích lũy của Ấn Độ thấp hơn 43% so với bình thường.

Dấu hiệu suy yếu từ nông thôn

Ở nông thôn Ấn Độ, một mùa gió mùa chậm — thường kéo dài từ 1/6 đến 30/9 — hiếm khi xuất hiện ngay trong dữ liệu chính thức. Thay vào đó, nó thể hiện qua việc mua phân bón ít hơn, đặt máy kéo bị trì hoãn, ít yêu cầu mua xe máy hơn và các chủ cửa hàng giữ hàng tồn kho trước mùa lễ hội bắt đầu vào tháng 9. Sự suy yếu sau đó lan rộng ra ngoài các làng mạc, ảnh hưởng đến tiêu dùng và tăng trưởng chung.

Một tấm đệm là kho dự trữ ngũ cốc dồi dào của Ấn Độ. Trong một cuộc phỏng vấn tuần này, Nagesh Kumar, thành viên bên ngoài của ủy ban chính sách tiền tệ RBI, đã tìm cách trấn an về lượng mưa yếu hơn trong năm nay, cho rằng nông nghiệp đã trở nên ít phụ thuộc vào thời tiết hơn theo thời gian và kho dự trữ ngũ cốc dồi dào tạo ra bộ đệm chống lại sự thiếu hụt. Vào thứ Tư, Thống đốc RBI Sanjay Malhotra cũng nhấn mạnh kho dự trữ của Ấn Độ như một bộ đệm tiềm năng.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế cảnh báo rằng kho dự trữ chỉ có thể bù đắp một phần cho tác động kéo dài của thời tiết đối với sản xuất. “Kho dự trữ đó dành cho gạo và lúa mì, không phải cho các loại đậu, hạt có dầu, ngũ cốc thô,” Madan Sabnavis, chuyên gia kinh tế trưởng tại Bank of Baroda, nói. “El Niño là mối quan tâm lớn không chỉ đối với Ấn Độ, mà còn đối với toàn thế giới. Chúng ta không nên ở trong trạng thái phủ nhận. Chúng ta nhập khẩu dầu ăn từ Đông Nam Á. Thiếu mưa sẽ ảnh hưởng đến cả những khu vực đó.”

Nguy cơ lạm phát và phản ứng chính sách

Một mùa gió mùa chậm cũng có nguy cơ kéo dài đến cuối tháng 9 và tháng 10, làm gián đoạn thu hoạch và gây hại cho cây trồng. Sabnavis dự báo lạm phát tổng thể sẽ vượt 5,5% vào tháng 10, gần mức trần trên của dải mục tiêu của ngân hàng trung ương, do giá lương thực. Kết quả như vậy có thể thúc đẩy RBI tăng lãi suất, đánh dấu lần tăng đầu tiên kể từ tháng 2/2023.

Chính phủ đang cố gắng giảm thiểu tác động bằng cách xác định 315 huyện dễ bị tổn thương do lượng mưa dưới mức bình thường, bao gồm 111 khu vực ưu tiên cao với hệ thống tưới tiêu hạn chế. Các kế hoạch dự phòng sẽ hướng dẫn lựa chọn cây trồng, sử dụng nước và các biện pháp khẩn cấp trên khắp các bang nông nghiệp lớn. Chính phủ cũng đang tăng cường phối hợp với các bang để bảo vệ sản xuất cây trồng và thu nhập nông thôn nếu điều kiện khô hạn kéo dài.

Vào năm 2023, một mùa gió mùa chậm và lượng mưa dưới mức bình thường đã khiến New Delhi hạn chế xuất khẩu gạo nhằm kiềm chế giá trong nước, làm gián đoạn thị trường vốn phụ thuộc vào Ấn Độ với khoảng 40% lượng gạo xuất khẩu toàn cầu. Cho đến nay trong năm nay, chưa có dấu hiệu của các hạn chế tương tự.

Theo Moneycontrol

Ảnh: Ankit Rainloure / Pexels