Ít về lượng, nhiều về tiền: tỷ trọng qua từng kỳ

Phần tiền của cà phê chế biến cao gấp đôi phần lượng, cả trong nửa đầu năm 2026 lẫn trong cả vụ vừa qua. VICOFA tính cả vụ theo niên vụ, tức từ tháng 10 năm trước đến hết tháng 9 năm sau. Theo tính toán của Hỏa Tốc 24h từ số VICOFA, vụ 2025–2026 hàng chế biến chiếm khoảng 8% lượng và gần 18% kim ngạch.

Nửa đầu năm 2026, phần tiền cao hơn phần lượng hơn 9 điểm phần trăm.

Tỷ trọng cà phê chế biến trong xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2026

%051015208,317,5Theo lượngTheo kim ngạchTheo lượng 8,3 %Theo kim ngạch 17,5 %
Xem số liệu
Đơn vị: %Giá trị
Theo lượng8,3
Theo kim ngạch17,5
Biểu đồ: Hỏa Tốc 24h – Nguồn: VICOFA, 03/08/2026

Năm 2025, hàng chế biến mang về khoảng 20% kim ngạch cà phê. Tiền thu từ nhóm này tăng hơn 50%, nhưng tổng kim ngạch cà phê còn tăng nhanh hơn, gần 60%.

KỳLượng chế biếnTỷ trọng lượngKim ngạch chế biếnTỷ trọng kim ngạchNguồn, ngày
Niên vụ 2025–2026khoảng 142.600 tấnkhoảng 7,9%khoảng 1,5 tỷ USDkhoảng 17,6%VICOFA, 19/10/2026
6 tháng đầu năm 2026–8,2–8,3%–17,5%VICOFA, 03/08/2026
Năm 2025––khoảng 1,78 tỷ USDkhoảng 20%Cục Hải quan, 22/08/2026

Nguồn: VICOFA, Cục Hải quan. Tỷ trọng cả vụ 2025–2026 và năm 2025 do Hỏa Tốc 24h tính.

Hạt cà phê vừa rang xong nằm trong lồng máy rang công nghiệp
Ảnh minh họa: Denys Gromov / Pexels (Pexels License)

Cà phê chế biến nằm ở hai nhóm mã của Hệ thống hài hòa (HS). Theo Biểu thuế hài hòa của Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (USITC), nhóm 0901 gồm cả cà phê nhân lẫn cà phê đã rang. Cà phê hòa tan, tức chất chiết xuất và chế phẩm từ cà phê, thuộc nhóm 2101.

Số cà phê xuất khẩu từng tháng nằm ở bài kim ngạch xuất khẩu cà phê theo tháng.

Giá nhân giảm, hàng chế biến vẫn tăng tiền

Giá cà phê xuất khẩu giảm mạnh, nhưng cả vụ 2025–2026 tiền thu từ hàng chế biến vẫn tăng. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giá xuất khẩu trung bình 9 tháng đầu năm 2026 giảm gần 20% so với cùng kỳ. Ở cảng TP.HCM, giá Robusta xuất khẩu từ khoảng 4.800–5.100 USD/tấn hồi tháng 10/2025 đến tháng 1/2026 đã xuống 3.500–4.000 USD/tấn vào tháng 8 và 9, theo VICOFA.

Giá giảm kéo tiền bán cà phê nhân đi xuống dù lượng tăng. Cả vụ 2025–2026, cà phê nhân bán ra nhiều hơn khoảng một phần năm, nhưng tiền thu về giảm 1,5%, theo VICOFA. Cùng vụ, kim ngạch cà phê chế biến lại tăng 14%.

Hai nhóm hàng đi ngược chiều nhau trong cùng một vụ.

Thay đổi kim ngạch xuất khẩu niên vụ 2025–2026 so với niên vụ trước

%-5051015-1,514Cà phê nhânCà phê chế biếnCà phê nhân -1,5 %Cà phê chế biến 14 %
Xem số liệu
Đơn vị: %Giá trị
Cà phê nhân-1,5
Cà phê chế biến14
Biểu đồ: Hỏa Tốc 24h – Nguồn: VICOFA, 19/10/2026

Vì thế, so với vụ trước, phần tiền của hàng chế biến nhích lên từ hai phía. Phần cà phê nhân thu ít đi, còn phần chế biến thu nhiều hơn.

Chuỗi giá trị: nông hộ bán nhân, lãi ở đâu?

Trên chuỗi giá trị cà phê xuất khẩu, từ nông hộ đến nhà rang xay, mỗi tấn hàng chế biến bán được giá cao hơn hẳn cà phê nhân. Theo VICOFA, nhóm doanh nghiệp dẫn đầu, chủ yếu có vốn nước ngoài (FDI), nắm gần 80% kim ngạch cà phê chế biến. Doanh nghiệp trong nước chủ yếu bán cà phê nhân.

Chùm quả cà phê chín đỏ trên cành trong vườn cà phê
Ảnh minh họa: Quang Nguyen Vinh / Pexels (Pexels License)
  1. Nông hộ bán cà phê nhân cho đại lý và doanh nghiệp thu mua. Cuối tháng 9/2026, giá cà phê nhân ở Tây Nguyên khoảng 93.000–93.600 đồng/kg, theo VnBusiness. Mức này thấp hơn nhiều so với đỉnh 115.000–118.000 đồng/kg cuối năm 2025.
  2. Doanh nghiệp xuất khẩu bán cà phê nhân ra thế giới. Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch VICOFA, cho biết lô hàng đáp ứng Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) được trả cao hơn khoảng 50 USD/tấn.
  3. Nhà máy rang xay, hòa tan và phối trộn bán ra với giá mỗi tấn cao hơn hẳn cà phê nhân. Theo VICOFA, doanh nghiệp FDI dẫn đầu khâu này nhờ vốn, công nghệ, quy mô lớn và mạng lưới phân phối quốc tế.

Vốn là rào cản lớn với doanh nghiệp trong nước. Ông Hải cho biết một dây chuyền cà phê hòa tan công suất khoảng 3.000 tấn/năm có thể cần tới 30 triệu USD. Ông nói với Thời báo Tài chính Việt Nam: "Đây là khoản đầu tư lớn đối với nhiều doanh nghiệp."

Bức tranh chung của ngành nằm ở bài xuất khẩu cà phê Việt Nam.

Mục tiêu 2030 còn xa đến đâu?

Mục tiêu 2030 đặt theo lượng hàng, nên thước đo phù hợp là tỷ trọng khoảng 8% về lượng. Quyết định 431/QĐ-BNN-TT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt đề án phát triển cây công nghiệp chủ lực đến năm 2030. Theo đề án, trong lượng cà phê xuất khẩu, rang xay chiếm khoảng 5–6% và hòa tan khoảng 19–20%.

Cộng lại, hàng chế biến cần chiếm khoảng một phần tư lượng xuất khẩu, gấp khoảng ba lần mức hiện nay, theo tính toán của Hỏa Tốc 24h. Đề án cũng đặt mục tiêu cà phê chế biến sâu đạt 20–25% tổng sản lượng.

Số cần theo dõi tiếp là kim ngạch cả năm 2026 của Cục Hải quan. Số này sẽ cho biết hàng chế biến có giữ được phần tiền khoảng 20% như năm 2025 khi giá cà phê thấp hơn hay không. Diễn biến từng tháng nằm ở bài số liệu xuất khẩu cà phê từng tháng.

Cách đọc số liệu: Số cả vụ của VICOFA tính từ tháng 10 năm trước, còn số của Cục Hải quan tính theo năm, từ tháng 1. Tỷ trọng cả vụ 2025–2026, tỷ trọng năm 2025 và giá mỗi tấn là số Hỏa Tốc 24h tự tính từ số của hai cơ quan. Tỷ trọng năm 2025 dựa trên tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê khoảng 8,9 tỷ USD.