Tổng thống Donald Trump đến hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara vào tuần tới với lợi thế đòn bẩy lớn: Mỹ sở hữu công nghệ AI tiên tiến nhất và có thể quyết định đồng minh nào được tiếp cận. Các công ty như Anthropic và OpenAI vừa công bố loạt mô hình AI tinh vi có khả năng tìm và khai thác lỗ hổng bảo mật tốt hơn hầu hết con người, có thể dùng để tăng cường phòng thủ mạng hoặc hỗ trợ tấn công mạng quy mô chưa từng có.
Mỹ siết chặt kiểm soát xuất khẩu AI
Các nhà phát triển AI Mỹ, dưới sự chỉ đạo của chính quyền Trump, đã hạn chế nghiêm ngặt quyền truy cập vào các mô hình của họ vì lo ngại công nghệ có thể bị sử dụng sai mục đích gây hủy diệt diện rộng. Một số cơ quan an ninh và tình báo Mỹ, gồm NSA và CISA, đã thử nghiệm mô hình Claude Mythos của Anthropic để đánh giá khả năng hỗ trợ gián điệp số và phòng thủ mạng.
Các đồng minh châu Âu, trong đó có Đức, đã yêu cầu được tiếp cận Mythos kể từ khi mô hình này được công bố vào tháng 4, nhưng ban đầu chỉ có một số nước như Anh được thử nghiệm. Đầu tháng này, Anthropic mở rộng quan hệ đối tác tới 150 tổ chức mới tại 15 quốc gia, gồm cả EU. Tuy nhiên, vào đầu tháng 6, chính quyền Trump áp đặt kiểm soát xuất khẩu đối với các mô hình AI mạnh nhất của Anthropic, cấm người nước ngoài sử dụng công nghệ này. Sau đó, lệnh cấm đã được dỡ bỏ sau các cuộc thảo luận tại hội nghị G7 ở Pháp, nơi CEO các công ty AI hàng đầu Mỹ dùng bữa với nguyên thủ quốc gia.
Đồng minh NATO lo ngại bị 'xa lánh'
Việc chính quyền Trump kiểm soát ai được tiếp cận công cụ AI Mỹ đã gây thất vọng cho các đồng minh châu Âu và dẫn đến cảnh báo hiếm hoi từ các thành viên liên minh tình báo Five Eyes, kêu gọi các nhà lãnh đạo toàn cầu 'nhanh chóng' tăng cường an ninh trước các mối đe dọa mạng do AI hỗ trợ. Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen (Dân chủ, New Hampshire), thành viên Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, cho biết bà dự định tham dự hội nghị để xoa dịu lo ngại rằng Mỹ sẽ 'xa lánh' các đồng minh trong việc tiếp cận mô hình AI.
Hội nghị thượng đỉnh NATO năm nay diễn ra hơn 4 năm sau khi Nga xâm lược toàn diện Ukraine. Cuộc chiến đã thúc đẩy thay đổi công nghệ ở cả Ukraine và các nước NATO, bao gồm phát triển và triển khai nhanh chóng công nghệ drone. Laura Galante, thành viên cấp cao tại Trung tâm Phân tích Chính sách châu Âu, nhận định: 'Ukraine, theo nhiều cách, là khuôn mẫu cho cách vận hành hiệu quả hơn trong chiến tranh được hỗ trợ bởi AI'.
Chương trình nghị sự chính thức và các cuộc thảo luận bên lề
Chương trình nghị sự chính thức của hội nghị bao gồm một nội dung về 'công nghệ mới nổi và đột phá', trong đó có các phát triển AI mới. NATO cho biết trên trang web rằng họ đang hợp tác với các đối tác khu vực công và tư, giới học thuật và xã hội dân sự để phát triển và áp dụng các công nghệ mới, duy trì lợi thế công nghệ thông qua đổi mới. Một quan chức am hiểu vấn đề cho biết AI, an ninh mạng và công nghệ mới nổi sẽ được đề cập ngắn gọn trong tuyên bố chính thức cuối hội nghị.
Tuy nhiên, các cuộc thảo luận bên lề có thể diễn ra. Một quan chức Nhà Trắng cho biết chính quyền 'tiếp tục hợp tác chặt chẽ với các đồng minh để bảo vệ an ninh tập thể mà không ảnh hưởng đến đổi mới tiên tiến'. Trong khi đó, một quan chức thứ hai tiết lộ rằng Cục Không gian mạng và Chính sách Kỹ thuật số của Bộ Ngoại giao sẽ không cử đại diện tham dự, do các cuộc đàm phán đang diễn ra về việc cơ quan nào phụ trách các vấn đề AI. Heli Tiirmaa-Klaar, cựu lãnh đạo chính sách mạng NATO, nhận xét: 'Có thể sẽ có các cuộc thảo luận bên lề, nhưng một nguyên tắc quốc tế là chúng tôi không thảo luận các chủ đề chưa chín muồi để đạt được đồng thuận'.
Sau một loạt các cuộc tấn công lai ghép của Nga vào cơ sở hạ tầng NATO ở Đông Âu, các nước đồng minh năm ngoái đã cam kết đầu tư 1,5% GDP hàng năm vào bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng, bao gồm chống tấn công mạng. Một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh: 'Một liên minh hiện đại, có năng lực dựa trên nền tảng mạng lưới truyền thông an toàn. Mỗi đồng minh phải đầu tư vào các công cụ an ninh mạng cần thiết và áp dụng các khả năng AI tiên tiến đáng tin cậy'.
Theo Politico
Ảnh: analogicus / Pixabay
